Nga Redaksia – City e Londrës ka pësuar në Kinë atë që disa analistë e përshkruajnë si humbjen e dytë strategjike brenda rreth 15 viteve, duke treguar kufijtë e projektit të saj për të kontrolluar dhe orientuar financën kineze dhe ndërkombëtarizimin e renminbit.
Sipas analizave kritike, përfshirë ato të Barbara Boyd (Promethean Updates), synimi i këtij projekti nuk ishte vetëm hapja e tregjeve kineze, por krijimi i një sistemi ku Kina do të mbetej fuqia prodhuese dhe e kursimeve, ndërsa qarkullimi financiar do të kalonte përmes Londrës.
Projekti: Kina si “gjigant prodhues nën kontroll financiar”
Pas dështimeve të para në fillim të viteve 2010, kulmuar me krizat politike të brendshme në Kinë (2012–2013), City e Londrës do të rihapte një strategji të re.
Qëllimi kryesor ishte:
- ta kthente Londrën në qendrën kryesore offshore të renminbit
- të zhvillonte tregjet e obligacioneve në juan (Dim Sum Bonds)
- të zgjeronte swap-et valutore dhe sistemet e kleringut
- të kanalizonte kapitalin kinez drejt financës globale të kontrolluar nga Londra
- të orientonte investimet drejt projekteve “green finance”
Në këtë model, Kina do të mbetej fabrikë globale, ndërsa fitimet dhe kursimet e saj do të qarkullonin në sistemet financiare të kontrolluara nga City.
Roli i Mark Carney dhe “epoka e artë” e renminbit
Një figurë kyçe në këtë projekt përmendet Mark Carney, ish-guvernator i Bank of England dhe sot kryeministër i Kanadasë.
Ai shihet si arkitekti teknik i periudhës së quajtur “Golden Era” të bashkëpunimit financiar Londër–Pekin.
Ndër veprimet kryesore të asaj kohe:
- swap valutore mes Bank of England dhe Kinës
- emetimi i borxhit britanik në renminbi
- zhvillimi i Londrës si qendër globale për tregtinë e juanit
- pjesëmarrja e Britanisë në Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB)
- promovimi i financës klimatike si instrument global investimi
Qëllimi ishte integrimi i Kinës në sistemin financiar perëndimor, por nën rregulla të diktuara nga Londra.
Sipas kësaj analize, projekti filloi të dobësohej për shkak të tensioneve gjeopolitike globale:
- lufta tregtare SHBA–Kinë
- kufizimet teknologjike ndaj Kinës
- rritja e rivalitetit energjetik dhe ushtarak
Goditja përfundimtare për këtë model vjen në vitin 2026, kur:
- Donald Trump viziton Kinën
- Vladimir Putin forcon marrëdhëniet me Pekinin
- Xi Jinping konsolidon lidhjet direkte me fuqitë kryesore
Këto zhvillime e anashkalojnë plotësisht rolin e ndërmjetësve financiarë të Londrës.
Ambicia e City nuk ishte e re. Pas rënies së sistemit Bretton Woods, Londra u përpoq të rikthejë rolin e saj përmes:
- tregut eurodollar
- liberalizimit financiar
- zgjerimit të derivativëve globalë
Me rritjen e Kinës, u pa mundësia për ta kthyer Londrën në qendër të renminbit jashtë Kinës.
U përdorën instrumente si:
- obligacionet Dim Sum
- swap-et valutore
- tregjet offshore në Hong Kong dhe Londër
- pjesëmarrja në institucione financiare aziatike
Por Kina nuk pranoi të dorëzojë kontrollin e plotë të sistemit të saj financiar.
Një element i rëndësishëm në këtë periudhë ishte edhe përplasja politike brenda elitës kineze në vitet 2012–2013.
Rënia e Bo Xilai, një figurë e fuqishme politike, shënoi një kthesë të madhe në konsolidimin e pushtetit të Xi Jinping.
Në këtë periudhë përmenden edhe lidhje të ndjeshme me figura dhe rrjete ndërkombëtare, përfshirë lidhje të supozuara me struktura britanike të inteligjencës dhe biznesit.
Pas konsolidimit të Xi Jinping, Kina forcoi:
- kontrollin shtetëror mbi financën
- pavarësinë teknologjike
- centralizimin ekonomik
- projektin Belt and Road
Lynn Forester de Rothschild dhe “kapitalizmi përfshirës”
Një tjetër element i narrativës është Lynn Forester de Rothschild, promotore e konceptit “Inclusive Capitalism”.
Në disa deklarata publike ajo ka përshkruar rritjen kineze si model alternativ ndaj “American Dream”, duke folur për një “Chinese Dream”.
Kjo ide lidhet me përpjekjet e rrjeteve globale financiare për të krijuar një sistem ku kapitali, politika klimatike dhe qeverisja globale ndërthuren në një strukturë të vetme.
Sipas kësaj analize, përpjekja e City të Londrës për të “kapur” Kinën dhe për ta kthyer renminbin në një instrument të kontrolluar globalisht ka dështuar.
Sot:
- renminbi mbetet i kufizuar në ndërkombëtarizim të pjesshëm
- Hong Kong dhe Pekini ruajnë kontrollin financiar
- Kina ka rritur autonominë ekonomike
- sistemi global po fragmentohet në blloqe të fuqive të mëdha
Projekti i një sistemi financiar të unifikuar nën dominim të Londrës nuk u realizua. Në vend të tij, po konsolidohet një rend më i fragmentuar dhe i drejtpërdrejtë mes fuqive kryesore botërore.