Nga Redaksia – Gjermania po përballet me një ndryshim të thellë politik që deri pak vite më parë dukej i paimagjinueshëm. Partia e ekstremit të djathtë Alternative für Deutschland (AfD) nuk është më një fenomen i kufizuar në ish-Gjermaninë Lindore apo një votë proteste e përkohshme. Ajo po fiton mbështetje edhe në zemrën industriale dhe ekonomike të vendit.
Në zgjedhjet rajonale të muajit mars, në landin e pasur të Baden-Württemberg, ku ndodhen gjigantët e industrisë automobilistike si Mercedes-Benz dhe Porsche, rreth 37% e punëtorëve të sektorit industrial votuan për AfD, ndërsa vetëm 5% mbështetën Partinë Socialdemokrate (SPD), e cila për dekada ishte konsideruar përfaqësuesja tradicionale e klasës punëtore.
Fundi i “votës së protestës”
Sondazhet tregojnë se shumica e votuesve të AfD-së nuk e mbështesin partinë vetëm për të shprehur pakënaqësi ndaj qeverisë. Rreth 65% e tyre deklarojnë se votojnë për programin politik të partisë dhe jo për kandidatët individualë.
Ky është një sinjal se mbështetja ndaj AfD-së po bëhet gjithnjë e më e qëndrueshme dhe ideologjike.
Në nivel kombëtar, sondazhet e fundit e vendosin AfD-në në krye me rreth 29%, duke lënë pas bllokun konservator të kancelarit Friedrich Merz, i cili llogaritet rreth 22%.
Si humbi SPD bastionin historik
Analistët vlerësojnë se rritja e AfD-së nuk lidhet vetëm me fushatën e saj agresive, por edhe me dobësimin e partive tradicionale.
SPD, e cila historikisht mbështetej nga punëtorët dhe sindikatat, gradualisht u orientua drejt elektoratit urban, të arsimuar dhe me agjendë më liberale. Kjo krijoi një boshllëk politik që AfD e shfrytëzoi me një mesazh të thjeshtë:
“Politikanët në Berlin, emigracioni dhe burokracia e Brukselit ua kanë marrë vendin qytetarëve gjermanë. Ne do ta rikthejmë atë.”
Nga euroskepticizmi drejt nacionalizmit ekstrem
AfD nuk lindi si një parti ekstremiste.
Në fillim ajo u krijua si një lëvizje kundër politikave ekonomike të ish-kancelares Angela Merkel dhe kundër paketave financiare të Bashkimit Evropian.
Megjithatë, pas krizës së emigracionit në vitin 2015, partia ndryshoi rrënjësisht profilin politik duke u shndërruar në një forcë nacionaliste dhe anti-emigracion.
Shumë prej drejtuesve të saj janë akuzuar për relativizim të Holokaustit, përdorim të sloganeve që kujtojnë periudhën naziste, si edhe për mbështetje të planeve të ashtuquajtura të “remigrimit”, që parashikojnë deportime masive të emigrantëve dhe madje edhe të qytetarëve gjermanë me origjinë të huaj.
Shërbimet sekrete: AfD është organizatë ekstremiste
Në vitin 2025, pas një hetimi trevjeçar, Zyra Federale për Mbrojtjen e Kushtetutës (BfV) e klasifikoi AfD-në si një organizatë të konfirmuar të ekstremit të djathtë.
Sipas autoriteteve gjermane, partia synon të përjashtojë grupe të caktuara të popullsisë nga pjesëmarrja e barabartë në shoqëri dhe bie ndesh me parimet kushtetuese të shtetit.
Megjithatë, vendimi u pezullua përkohësisht nga gjykata gjatë procesit gjyqësor, ndërsa debati për ndalimin e mundshëm të partisë vazhdon.
Ekspertët paralajmërojnë se ndalimi mund të prodhojë efekt të kundërt, duke e paraqitur AfD-në si viktimë të establishmentit politik.
Mbështetje edhe nga figura ndërkombëtare
Një tjetër faktor që ka ndikuar në rritjen e profilit të AfD-së është mbështetja e disa figurave të njohura ndërkombëtare.
Elon Musk zhvilloi një bisedë publike në platformën X me lideren e AfD-së, Alice Weidel, ku deklaroi se “vetëm AfD mund ta shpëtojë Gjermaninë”. Pas kësaj, aktiviteti dhe ndërveprimet e partisë në rrjetet sociale u rritën ndjeshëm.
Edhe disa figura politike amerikane, përfshirë ish-sekretarin e Shtetit Marco Rubio dhe senatorin Tom Cotton, kritikuan vendimin e autoriteteve gjermane për klasifikimin e AfD-së si organizatë ekstremiste.
Gabimet e qeverisë
Analistët besojnë se edhe qeveritë gjermane kanë kontribuar në forcimin e AfD-së.
Koalicioni i kancelarit Friedrich Merz është kritikuar për mungesë vendosmërie dhe komunikim të dobët me qytetarët.
Në përpjekje për të frenuar emigracionin, qeveria ka ndërmarrë masa më të ashpra kufitare, por kjo nuk ka dobësuar AfD-në. Përkundrazi, partia i paraqet këto vendime si fitore të presionit të saj politik dhe kërkon masa edhe më radikale.
Shtatori mund të ndryshojë gjithçka
Vëmendja tani është përqendruar te zgjedhjet rajonale të shtatorit.
Në landin e Saksoni-Anhaltit, AfD kryeson bindshëm në sondazhe me mbi 40% të mbështetjes dhe nuk përjashtohet mundësia që të fitojë shumicën absolute.
Edhe në Berlin, një bastion tradicional i partive liberale dhe të majta, sondazhet e fundit e nxjerrin AfD-në për herë të parë në vendin e parë.
Nëse ky trend vazhdon, Gjermania mund të përballet me një realitet politik krejtësisht të ri, ku një parti e konsideruar ekstremiste do të jetë shumë pranë marrjes së pushtetit në disa rajone të rëndësishme.
Sfida për demokracinë gjermane
Pavarësisht skandaleve, hetimeve, vendimeve gjyqësore dhe kritikave të vazhdueshme, mbështetja për AfD-në nuk ka rënë.
Shumë analistë argumentojnë se partitë tradicionale kanë dështuar t’u përgjigjen shqetësimeve ekonomike, sociale dhe identitare të një pjese të madhe të elektoratit.
Sipas tyre, mbrojtja e demokracisë nuk mund të mbështetet vetëm te ndalimi ose stigmatizimi i partive ekstremiste. Sfida reale mbetet rikthimi i besimit të qytetarëve përmes politikave bindëse, zhvillimit ekonomik dhe një vizioni të besueshëm për të ardhmen.
Nëse kjo nuk ndodh, rritja e AfD-së mund të shndërrohet nga një fenomen elektoral në një transformim afatgjatë të politikës gjermane.
Ndalohet kopjimi sipas ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”, i ndryshuar, ndalohet kopjimi, publikimi, shpërndarja dhe tjetërsimi pa cituar PatriotikMedia.al
