Nga Redaksia – Një tjetër përplasje e fortë mes aktivizmit qytetar dhe sistemit të drejtësisë pritet të zhvillohet nesër, në atë që avokati Altin Goxhaj e ka cilësuar publikisht si “gjyqi i pamundur”. Në qendër të kësaj çështjeje është aktivisti Andrea Bregu, i cili është paditur për shpifje pasi ka etiketuar dy persona publikë si “mercenarë të Sorosit”.
Sipas denoncimit të bërë nga Goxhaj, padia ndaj Bregut është ngritur nga Mirela Arqimandriti dhe Ines Leskaj, të cilat pretendojnë se janë dëmtuar nga deklaratat publike të aktivistit në lidhje me rolin e tyre në hartimin dhe mbështetjen e Ligjit të Barazisë Gjinore. Ky ligj, sipas kritikëve, konsiderohet si pjesë e një agjende më të gjerë sociale dhe kulturore që ka shkaktuar debat të fortë në shoqërinë shqiptare.
Por ajo që e bën këtë proces edhe më të diskutueshëm, sipas Goxhajt, është vetë përbërja e trupës gjykuese. Ai pretendon se gjyqtari i çështjes, Gentian Jahjolli, ndodhet në një konflikt të mundshëm interesi, pasi – sipas deklarimeve të mëparshme të pasurisë – edhe ai ka përfituar fonde nga struktura të lidhura me fondacione ndërkombëtare.
“Ky është një rast klasik ku akuzuesit dhe gjyqtari ndodhen në të njëjtin pozicion moral dhe financiar,” – argumenton Goxhaj. Sipas tij, kërkesa për përjashtimin e gjyqtarit është refuzuar, duke e detyruar kështu aktivistin të përballet me një proces që ai e konsideron të njëanshëm.
Gjyqi i pamundur për fjalën “Mercenarë të Soros”: kur vendimi prek edhe vetë gjyqtarin!
Nga Avokati Altin Goxhaj dhe aktivisti Andrea Bregu
Gjyqi për shpifje mbi termin “mercenarë të Soros” ka një problem thelbësor: gjyqtari Gentian Jahjolli ndodhet në të njëjtën situatë si pala paditëse. Sipas deklarimeve publike, edhe ai ka marrë pagesë nga organizata që operojnë në të njëjtin sistem financimi si ato që përmenden në këtë çështje.
A ka kuptim ky gjyq?
Një pyetje e thjeshtë që lind vetvetiu: a mund të ketë kuptim një proces gjyqësor kur vetë gjyqtari ndodhet në të njëjtin pozicion si pala që ka ngritur akuzën?
Sepse situata paraqitet kështu:
- Nëse gjyqtari e shpall të pafajshëm Andrea Bregun, atëherë pranon në mënyrë indirekte se përdorimi i termit “mercenarë të Soros” është i ligjshëm në këtë kontekst.
- Kjo do të nënkuptonte se i njëjti standard mund të aplikohet edhe ndaj vetë gjyqtarit, duke qenë se ai ka pasur përfitime nga struktura të ngjashme financimi.
Nga ana tjetër:
- Nëse e shpall fajtor, atëherë ndalon këtë lloj etiketimi publik dhe, sipas këtij argumentimi, mbron njëkohësisht edhe veten nga një klasifikim i tillë.
Pra, vendimi nuk prek vetëm palët – por kthehet edhe mbi vetë gjyqtarin.
Kërkesa për përjashtim dhe refuzimi
Pikërisht për këtë arsye, mbrojtja kërkoi përjashtimin e gjyqtarit nga çështja, duke argumentuar konflikt interesi. Kërkesa u rrëzua nga gjyqtari Sokol Shehu, me arsyetimin se nuk ekziston një lidhje e drejtpërdrejtë mes gjyqtarit dhe palëve në proces.
Këtu lind një kontradiktë thelbësore:
- Për paditëset, lidhja përmes organizatave të financuara nga të njëjtat burime konsiderohet e mjaftueshme për të ngritur padi.
- Ndërsa për gjyqtarin, kjo lidhje nuk konsiderohet e mjaftueshme për përjashtim nga çështja.
I njëjti fakt, por dy standarde të ndryshme interpretimi.
Si nisi çështja
Çështja daton në nëntor 2025, në kulmin e debatit publik për Ligjin e Barazisë Gjinore. Në atë kohë, aktivisti Andrea Bregu publikoi në rrjetet sociale të dhëna mbi financimin e disa organizatave joqeveritare, duke i shoqëruar me etiketime kritike.
Pas publikimit të statusit në facebook, drejtueset e dy organizatave, Mirela Arqimandriti dhe Ines Leskaj, e çuan çështjen në gjykatë. Ato e akuzuan Bregun për “shpifje” dhe “ndërhyrje të padrejtë në jetën private”, duke kërkuar dënim penal dhe gjobë.
Më poshtë mund të lexoni:
Dosja përfundoi në Gjykatën e Shkallës së Parë në Tiranë dhe iu caktua gjyqtarit Gentian Jahjolli, çka – sipas mbrojtjes – shtoi më tej shqetësimet për paanshmërinë e procesit.
Një debat më i madh se vetë çështja
Ky proces ka dalë tashmë përtej një konflikti individual. Ai ka ngritur pyetje më të gjera mbi:
- standardet e konfliktit të interesit në sistemin gjyqësor
- balancën mes lirisë së shprehjes dhe mbrojtjes së reputacionit
- besimin e publikut tek drejtësia
Sepse në fund, drejtësia nuk matet vetëm nga vendimi – por nga besimi që krijon. Dhe ky besim fillon nga një parim i thjeshtë: ai që gjykon duhet të jetë i paanshëm dhe jashtë rrethanave që po shqyrton.
Çështja Bregu pritet të jetë një provë e fortë për sistemin e drejtësisë në Shqipëri. Ajo do të tregojë jo vetëm kufijtë e lirisë së fjalës, por edhe nëse drejtësia arrin të ruajë standardin e paanshmërisë në raste kur vetë ajo vihet në pikëpyetje.