Nga Redaksia – Industria e aviacionit në Shtetet e Bashkuara po përballet me një moment kritik, ku ëndrrat për mega-bashkime mes gjigantëve po zbehen, ndërsa linjat ajrore me kosto të ulët po kërkojnë ndihmë emergjente nga qeveria federale dhe administrata e Donald Trump.
Sipas zhvillimeve të fundit, mundësia e një bashkimi të madh mes United Airlines dhe American Airlines ka dështuar. CEO i United, Scott Kirby, konfirmoi se tentativa për një marrëveshje nuk u pranua nga American, duke i dhënë fund një projekti që mund të kishte transformuar industrinë.
“Pa një partner të gatshëm, një marrëveshje e kësaj përmase është e pamundur,” deklaroi Kirby, duke nënvizuar se bashkimi do të kishte sjellë përfitime të mëdha për pasagjerët.
Ndërkohë, rritja e fortë e çmimit të karburantit të avionëve – që përbën rreth një të katërtën e kostove totale të një linje ajrore – po godet më rëndë kompanitë më të vogla. Linjat “low-cost” si Spirit Airlines, Frontier Airlines dhe Avelo Airlines po përballen me vështirësi serioze financiare.
Në këtë kontekst, këto kompani kanë nisur përpjekjet për të siguruar një fond emergjent prej 2.5 miliardë dollarësh nga qeveria amerikane, i cili synon të kompensojë rritjen e kostove të karburantit dhe të mbajë çmimet e biletave të përballueshme për qytetarët.
Shoqata Association for Value Airlines ka zhvilluar takime me Sekretarin e Transportit, Sean Duffy, për të diskutuar këtë plan si një masë të domosdoshme për stabilizimin e tregut.
Situata është veçanërisht kritike për Spirit Airlines, e cila raportohet se është në bisedime të avancuara për një paketë shpëtimi deri në 500 milionë dollarë. Pa këtë ndërhyrje, kompania rrezikon likuidimin.
Kriza aktuale po thellon hendekun mes gjigantëve të industrisë dhe operatorëve më të vegjël, duke rrezikuar eliminimin e një pjese të rëndësishme të konkurrencës në treg.
Administrata e Donald Trump ka dhënë sinjale mbështetjeje për linjat low-cost, duke theksuar rëndësinë e konkurrencës në tregun ajror dhe duke kritikuar idenë e një bashkimi mes gjigantëve.
Megjithatë, çdo vendim për ndihmë financiare do të përballet me sfida politike në Kongres, ku disa ligjvënës – përfshirë republikanë – kanë shprehur kundërshtim ndaj shpëtimit të kompanive private me fonde publike.
Nga ana tjetër, sindikatat e pilotëve dhe stjuardesave mbështesin ndërhyrjen, duke argumentuar se mijëra vende pune janë në rrezik.
E ardhmja e industrisë së aviacionit amerikan duket e pasigurt. Nëse çmimet e karburantit vazhdojnë të rriten dhe mbështetja qeveritare mungon, shumë prej linjave low-cost mund të zhduken nga tregu, duke lënë hapësirë për një dominim edhe më të madh të korporatave gjigante.
Në këtë përballje mes tregut të lirë dhe ndërhyrjes shtetërore, ajo që është në lojë nuk janë vetëm kompanitë, por edhe vetë konkurrenca dhe çmimet që paguajnë qytetarët.