Nga Armando Vrushi:
Po lexoja një artikull ku jepeshin detaje mbi mënyrën se si manipuloheshin tenderat e AKSHI-t, ku cilësia lihej në plan të dytë përballë përfitimeve sa më të mëdha financiare. Një skemë që, në pamje të parë, duket si një tjetër rast korrupsioni klasik në administratë.
Sigurisht që është skandaloze. Por nëse analiza ndalet vetëm tek dëmi ekonomik, atëherë në fakt nuk kemi bërë asgjë. Përkundrazi, kemi lehtësuar barrën e përgjegjësisë për ata që qëndrojnë pas këtij mekanizmi, duke e reduktuar problemin në disa individë dhe jo në sistemin që e prodhon dhe e mbron atë.
Sot, AKSHI dhe koncepti i “Grupit të Strukturuar Kriminal” janë lidhur tashmë nga akuzat e SPAK. Por pyetja thelbësore është: a janë vërtet vetëm disa emra konkretë përgjegjës për këtë situatë?
Jo.
Grupi i vërtetë nuk fillon tek zyrtarët e nivelit të mesëm apo drejtuesit teknikë. Ai fillon në majë të piramidës së pushtetit, aty ku merren vendimet politike dhe ku përcaktohen ligjet që më pas hapin rrugën për abuzime. AKSHI është një institucion në varësi direkte të Kryeministrit, dhe çdo kompetencë e përqendruar aty është produkt i vendimeve politike dhe i votave në Kuvend.
Kjo do të thotë se përgjegjësia nuk është individuale, por kolektive. Deputetët që kanë votuar ligje nominale, që kanë përqendruar pushtetin në duar të pakta dhe kanë krijuar terrenin për abuzime, janë pjesë e së njëjtës skemë.
Nëse nuk kuptohet kjo, çdo hetim apo denoncim do të mbetet një “vrimë në ujë”.
Amendimi që ngre alarmin
Një element edhe më shqetësues është zhvillimi i fundit ligjor. Pak kohë më parë, një deputet i mazhorancës propozoi një amendim në ligjin për Qeverisjen Elektronike. Amendimi u miratua dhe, menjëherë pas tij, u krijua një shoqëri private.
Çfarë do të thotë kjo në praktikë?
Se të dhënat e qytetarëve shqiptarë dhe shërbimet qeveritare dixhitale mund të kalojnë në duar private. Pra, një aset strategjik kombëtar – informacioni i qytetarëve – rrezikon të administrohet nga subjekte jashtë kontrollit të drejtpërdrejtë publik.
Ironia e madhe është se ky propozim nuk është i ri. Ai ka qenë pjesë e një projektligji të mëparshëm të AKSHI-t, i cili nuk u miratua vite më parë. Sot, pas një skandali të rëndë, i njëjti propozim rikthehet dhe paraqitet si “zgjidhje”.
Dhe miratohet.
Pyetjet që kërkojnë përgjigje
Në këtë pikë, lindin disa pyetje që nuk mund të anashkalohen:
- A ka nisur një hetim pasuror për iniciatorët e këtyre ndryshimeve ligjore?
- A do të verifikohet nëse pas këtyre vendimeve fshihen interesa të drejtpërdrejta financiare?
- A do të shohim papritur pasuri të pajustifikuara, prona luksoze apo llogari të fryra bankare tek individë të lidhur me këto vendime?
Historia ka treguar se shpesh pas vendimeve të tilla “teknike” fshihen përfitime shumë konkrete dhe të matshme.
Një thirrje për ndërgjegjësim
Çështja e AKSHI-t nuk është thjesht një aferë tenderash. Është një simptomë e një sistemi ku pushteti, ligji dhe interesi privat ndërthuren në mënyrë të rrezikshme.
Nëse qytetarët nuk e kuptojnë këtë dimension, atëherë çdo skandal do të kalojë si një lajm i radhës, pa pasoja reale.
Ndërkohë, pasojat e vërteta – kontrolli mbi të dhënat, mbi shërbimet dhe mbi vetë shtetin – do të vazhdojnë të thellohen.
Zgjohuni njerëz.