Nga Doktor Endri Prifti:
Në kulmin e pandemisë, kushdo që ngrinte pikëpyetje mbi narrativën zyrtare etiketohej menjëherë si “konspiracionist”. Mjekë, profesorë, studiues – u përballën me censurë, pezullime dhe linçim publik. Sot, shumë prej atyre tezave që dikur quheshin “teori konspiracioni” po rishikohen seriozisht në qarqe shkencore e politike.
Një nga zërat kritikë në Shqipëri ishte Doktor Endri Prifti, i cili, sipas tij, u pezullua nga e drejta e ushtrimit të profesionit për më shumë se një vit e gjysmë për shkak të qëndrimeve të tij mbi menaxhimin e pandemisë.
Në një reagim të tij publik, ai sjell në vëmendje një thënie të shkrimtarit rus Fyodor Dostoevsky:
“Do të vijë një kohë që njerëzit e mençur do ta kenë të vështirë të japin opinionet e tyre, sepse mund të ofendohen idiotët…”
Sipas tij, kjo kohë erdhi me pandeminë.
Cilat ishin “teoritë e konspiracionit”?
Doktor Prifti rendit disa nga pikat që, sipas tij, u imponuan si të vërteta absolute dhe çdo kundërshtim u konsiderua herezi:
- Origjina e virusit u paraqit fillimisht si kalim natyror nga lakuriqi i natës tek njeriu, ndërkohë që sot debati mbi mundësinë e rrjedhjes laboratorike mbetet i hapur në shumë vende.
- U pretendua se vaksinat kundër COVID-19 ndalonin infektimin dhe transmetimin, por me kalimin e kohës u pranua se ato reduktonin kryesisht format e rënda dhe vdekshmërinë, pa garantuar imunitet sterilizues.
- U mohua kategorikisht çdo lidhje me teknologjinë gjenetike, ndërkohë që vetë koncepti i vaksinave mRNA bazohet në mekanizma të rinj biologjikë të ndërhyrjes në nivel qelizor.
- U aplikua karantinimi masiv i popullatës së shëndetshme – një masë e paprecedentë në historinë moderne të shëndetit publik.
- Disa vaksina si ato të kompanive AstraZeneca dhe Johnson & Johnson u pezulluan apo u tërhoqën në disa tregje për shkak të shqetësimeve mbi efekte të rralla anësore.
- Përdorimi i vaksinave mRNA tek fëmijët e vegjël u promovua si plotësisht i sigurt, ndërkohë që sot ekziston debat i hapur mbi raportin risk–përfitim në moshat pediatrike.
Censura dhe ndëshkimi i mjekëve
Sipas Doktor Priftit, shumë mjekë në Evropë dhe SHBA u pezulluan ose u përballën me hetime disiplinore vetëm pse kërkuan debat shkencor dhe transparencë. Në disa vende, më pas, janë rikthyer në profesion dhe janë dëmshpërblyer.
Ai thekson se edhe në Shqipëri pati masa pezullimi ndaj mjekëve kritikë, duke e konsideruar këtë një shkelje të lirisë së mendimit shkencor.
Një nga elementët më të debatueshëm ndërkombëtarisht ka qenë lidhja e elitave globale me rrjete të errëta ndikimi. Emri i Jeffrey Epstein është përmendur shpesh në teori që lidhin politikën, financën dhe agjenda globale, megjithëse pretendimet për përpunim politik të pandemisë në mjedise private mbeten të pakonfirmuara nga prova zyrtare.
Sot, pas disa vitesh, shumë shtete kanë nisur hetime parlamentare mbi menaxhimin e pandemisë, kontratat e vaksinave dhe kufizimet e vendosura ndaj qytetarëve.
A ishte “konspiracion” kërkesa për debat?
A ishte anti-shkencë kërkesa për transparencë?
A ishte rrezik publik një mjek që ngrinte pikëpyetje?
Pandemia e COVID-19 nuk ishte vetëm një krizë shëndetësore. Ajo ishte një provë për demokracinë, për lirinë e mendimit dhe për integritetin e institucioneve.
Sot, kur shumë narrativa po rishikohen, një gjë duket e qartë: etiketimi nuk është argument, dhe censura nuk është shkencë.