Guvernatori i Bankës së Shqipërisë kërkon imunitet si deputet: Pse trembet Gent Sejko nga Jet Bank?
Nga Redaksia – Futja në lojë e Jet Bank ka ngritur pikëpyetje mbi mënyrën se si guvernatori i Bankës së Shqipërisë, Gent Sejko, ka miratuar licencën për ushtrimin e aktivitetit të saj në Shqipëri. Por ajo që e bën këtë çështje edhe më intriguese është se bëhet fjalë për një bankë dixhitale, e cila, sipas pretendimeve që ngrihen, nuk ka asnjë filial fizik në Shqipëri dhe operon përmes internetit.
Përse Gent Sejko e ka miratuar këtë bankë? Cilat janë rrethanat e licencimit të Jet Bank dhe mbi çfarë baze është autorizuar të ushtrojë aktivitet në tregun shqiptar?
Dhe pyetja që ngre edhe më shumë dyshime: Përse pikërisht tani guvernatori Gent Sejko kërkon të marrë një status mbrojtës të ngjashëm me imunitetin e deputetëve? A ka lidhje kjo kërkesë me çështjen e Jet Bank dhe akuzat që janë ngritur ndaj tij?
Më poshtë mund të lexoni:
Imuniteti i Gent Sejkos kalon në Komisionin e Ligjeve
Mes projektligjeve që morën miratimin e mazhorancës në Komisionin e Ligjeve është edhe ai për Bankën e Shqipërisë. Në pamje të parë, nisma synon modernizimin e bankës qendrore dhe përafrimin e legjislacionit shqiptar me standardet e Bashkimit Europian.
Por mes dispozitave teknike gjendet edhe një ndryshim që ngre pikëpyetje të forta: guvernatorit të Bankës së Shqipërisë i parashikohet një imunitet i ngjashëm me atë të një deputeti.
Neni 72 parashikon që guvernatori të mos ndalohet, të mos privohet nga liria përmes masave shtrënguese dhe të mos i nënshtrohet kontrollit personal apo të banesës për vepra penale që lidhen me ushtrimin e detyrës, pa u ndjekur procedura përkatëse ku përfshihet Kuvendi.
Sipas projektligjit, prokurori duhet t’i drejtohet Parlamentit, i cili shqyrton nëse vepra penale për të cilën hetohet guvernatori lidhet me ushtrimin e detyrës. Kuvendi duhet të ndjekë, “për sa është e mundur”, procedurën e parashikuar për miratimin e heqjes së imunitetit.
Pra, nuk bëhet fjalë thjesht për një formulim teknik që lidhet me pavarësinë e Bankës së Shqipërisë. Projektligji parashikon një mekanizëm procedural që e vendos Kuvendin në mes të prokurorisë dhe guvernatorit për masa të caktuara.
Pse Gent Sejko kërkon mbrojtje si deputet?
Këtu nis dilema kryesore. Imuniteti parlamentar buron nga Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë, konkretisht nga neni 73. Për guvernatorin, Kushtetuta nuk parashikon shprehimisht të njëjtën mbrojtje procedurale.
Ligji themeltar përcakton statusin e Bankës së Shqipërisë dhe mënyrën e zgjedhjes së guvernatorit, por nuk i njeh shprehimisht këtij të fundit imunitetin e deputetit nga arrestimi, masat shtrënguese apo kontrolli personal dhe i banesës.
Tani, përmes projektligjit të ri, kërkohet të krijohet një mekanizëm i posaçëm mbrojtjeje për kreun e institucionit që mbikëqyr sistemin bankar në vend.
Përse duhet një mbrojtje e tillë për Gent Sejkon? Pse kërkohet që Kuvendi të përfshihet në këtë proces dhe çfarë e bën të domosdoshëm këtë ndryshim pikërisht tani?
Këto pyetje bëhen edhe më të rëndësishme në kontekstin e pikëpyetjeve të ngritura rreth Jet Bank dhe mënyrës së licencimit të saj.
Jet Bank, licenca dhe pikëpyetjet që kërkojnë përgjigje
Çështja e Jet Bank nuk mund të shkëputet nga përgjegjësia e institucionit që licencon dhe mbikëqyr bankat në Shqipëri.
Nëse Gent Sejko, në cilësinë e guvernatorit, ka miratuar licencën përkatëse, atëherë publiku ka të drejtë të kërkojë të dijë se cilat kritere janë zbatuar, cilat dokumente janë shqyrtuar dhe mbi çfarë baze ligjore është marrë vendimi.
Një nga çështjet që kërkon sqarim është edhe fakti se Jet Bank paraqitet si një bankë dixhitale pa filiale fizike në Shqipëri, me aktivitet të zhvilluar përmes internetit.
Por pyetja e vërtetë nuk është vetëm se ku ndodhet një filial fizik. Çështja që kërkon përgjigje është se si është licencuar Jet Bank, çfarë autorizimi ka marrë dhe cilat janë kushtet që i lejojnë të ushtrojë aktivitet në tregun shqiptar.
Përse Gent Sejko e miratoi këtë bankë? Cilat ishin kriteret e përdorura gjatë procesit të licencimit? Dhe a do të bëhen publike dokumentet që shpjegojnë vendimmarrjen e Bankës së Shqipërisë?
Këto janë pyetje që lidhen drejtpërdrejt me përgjegjësinë e institucionit dhe të drejtuesve të tij.
Nga Jet Bank te imuniteti: Pyetjet që rëndojnë mbi guvernatorin
Relacioni shoqërues i projektligjit e argumenton nismën me nevojën e integrimit europian, përafrimin me acquis communautaire, Kapitullin 17 “Politika ekonomike dhe monetare” dhe forcimin e pavarësisë së Bankës së Shqipërisë.
Por mes garantimit të pavarësisë së një banke qendrore dhe vendosjes së një pengese procedurale për drejtësinë ekziston një dallim që kërkon shpjegim.
Përse pavarësia e guvernatorit duhet të garantohet edhe përmes një mekanizmi imuniteti? Përse Kuvendi duhet të ndërhyjë në procedurat që lidhen me masa të caktuara ndaj tij? Dhe, mbi të gjitha, përse kjo mbrojtje kërkohet tani, në një kohë kur janë ngritur pikëpyetje mbi licencimin e Jet Bank?
A po kërkon Gent Sejko një mburojë ligjore në një moment kur vendimet e tij kërkojnë më shumë transparencë? Dhe a ekziston një lidhje mes çështjes së Jet Bank dhe kërkesës për imunitet?
Këto janë pikëpyetje që nuk mund të mbyllen me disa rreshta për standardet europiane. Ato kërkojnë përgjigje nga Gent Sejko dhe Banka e Shqipërisë.
PatriotikMedia.al kërkon transparencë
Çështja e Jet Bank dhe projektligji që parashikon imunitet për guvernatorin ngrenë një debat të rëndësishëm mbi përgjegjshmërinë e drejtuesve të institucioneve financiare.
Nëse licencimi i Jet Bank është kryer në përputhje me ligjin, dokumentet dhe shpjegimet zyrtare duhet të sqarojnë çdo pikëpyetje. Nëse projektligji për imunitetin mbështetet në nevoja konkrete institucionale, ato duhet të argumentohen qartë përpara publikut.
Por pyetja që mbetet në qendër të këtij debati është e drejtpërdrejtë:
Pse Gent Sejko kërkon imunitet si deputet dhe çfarë fshihet pas çështjes së Jet Bank?
Kjo është përgjigjja që publiku pret nga guvernatori i Bankës së Shqipërisë.
© Copyright of PatriotikMedia.al


