Në Tiranë po lind një model i ri sovraniteti brenda territorit shqiptar? Kush i garanton shqiptarët se ky projekt nuk do të krijojë një precedent që nesër mund të përdoret për kërkesa të tjera territoriale apo enklava me status të veçantë
Nga Redaksia – Sipas raportimeve të publikuara së fundmi nga Intelligence Online, projekti i shpallur nga kryeministri Edi Rama në vitin 2024 për krijimin e një shteti sovran të Urdhrit Bektashi në Tiranë po hyn në një fazë të re. Projekti parashikon një territor prej rreth 11 hektarësh dhe është përshkruar si një lloj “Vatikani mysliman”. Sipas këtij raportimi, po shqyrtohen edhe elemente tipike të një shteti, si simbolika e veçantë monetare, një monedhë e quajtur “bek” dhe pasaporta.
Zyrtarizimi i tyre pritet në muajt e ardhshëm dhe Shqipëria ka përpara një çështje shumë më të madhe sesa një projekt fetar.
Përgatitjet për krijimin e një shteti sovran të Urdhrit Bektashi në Tiranë duket se po hyjnë në një fazë të re, me fokus te ngritja e strukturave institucionale, përfaqësimi ndërkombëtar dhe elementet simbolike të një shteti të ardhshëm.
Sipas një artikulli të publikuar më 18 gusht 2026 nga media franceze “Intelligence Online”, projekti i shpallur nga kryeministri Edi Rama në vitin 2024 parashikon krijimin e një enklave sovrane prej rreth 11 hektarësh në Tiranë. Projekti është prezantuar si një entitet që synon të jetë shteti më i vogël në botë dhe është krahasuar me një “Vatikan mysliman”.
Sipas raportimit, zyrtarizimi nga autoritetet shqiptare pritet të ndodhë në muajt e ardhshëm.
Monedhë e re dhe pasaporta
Një nga elementet më të veçanta të projektit lidhet me krijimin e simboleve dhe dokumenteve të një shteti të pavarur.
Në këtë kuadër po shqyrtohet edhe krijimi i një monedhe të re, të quajtur “bek”, e cila, sipas “Intelligence Online”, mund të indeksohet me çmimin e arit. Gjithashtu është përmendur mundësia e lëshimit të pasaportave për qytetarët apo rezidentët e entitetit të ardhshëm.
Nëse këto plane do të konkretizohen, ato do të përbënin një nga elementet më të pazakonta të projektit, duke e çuar atë përtej një statusi thjesht fetar apo kulturor dhe drejt krijimit të strukturave të ngjashme me ato të një entiteti shtetëror.
Baba Mondi dhe rrjeti i përfaqësimit jashtë Shqipërisë
Lideri shpirtëror i Urdhrit Bektashi, Baba Mondi, emri i të cilit është Edmond Brahimaj, vijon të presë delegacione të huaja në selinë botërore të bektashinjve në Tiranë.
Ndërkohë, sipas raportimit, Urdhri ka nisur edhe ndërtimin e një rrjeti përfaqësuesish jashtë Shqipërisë.
Në këtë strukturë përmendet Kreshnik Grezda si ambasador i përgjithshëm, ndërsa për Shtetet e Bashkuara është përmendur Christopher Hyland. Për Francën dhe Belgjikën është përmendur Hazis Vardar.
Ky zhvillim tregon se projekti nuk po kufizohet vetëm në territorin e propozuar në Tiranë, por po shoqërohet edhe me përpjekje për krijimin e një rrjeti ndërkombëtar përfaqësimi.
Siguria kibernetike dhe analiza e rreziqeve
Raportimi i “Intelligence Online” ndalet gjithashtu te aktiviteti i kompanisë DataSentinel Balkans, ku Hazis Vardar shërben si administrator.
Në strukturën këshilluese të kompanisë përmendet biznesmeni francez Julien-Gérard Roche, ndërsa Jean-Christophe Cloetens, ish-xhandar francez, përmendet për eksperiencën e tij në fushën e sigurisë dhe antiterrorizmit në Shqipëri dhe Ballkan.
Sipas medias franceze, DataSentinel Balkans ka krijuar partneritete me Cyber ICS dhe Terra OSINT, duke u fokusuar në sigurinë kibernetike, analizën e operacioneve të ndikimit dhe vlerësimin e rreziqeve reputacionale.
Kjo pjesë e projektit ngre një tjetër dimension të rëndësishëm: përgatitjet për entitetin e propozuar bektashi duket se nuk lidhen vetëm me krijimin e simboleve shtetërore, por edhe me ndërtimin e kapaciteteve të sigurisë, komunikimit dhe bashkëpunimit ndërkombëtar.
Një projekt që hap shumë pikëpyetje
Krijimi i një entiteti sovran bektashi në zemër të Tiranës do të ishte një zhvillim i jashtëzakonshëm për Shqipërinë dhe për rajonin.
Nga monedha “bek” dhe pasaportat, te përfaqësuesit ndërkombëtarë dhe strukturat e sigurisë, projekti po merr gjithnjë e më shumë elemente që lidhen me funksionimin e një entiteti shtetëror.
Megjithatë, mbetet për t’u parë se cili do të jetë statusi juridik ndërkombëtar i këtij entiteti, si do të përcaktohen marrëdhëniet e tij me shtetin shqiptar dhe nëse shtete të tjera do ta njohin apo jo një sovranitet të tillë.
Për momentin, bëhet fjalë për një projekt politik dhe institucional ende në zhvillim, ndërsa vendimi përfundimtar dhe forma konkrete e tij pritet të përcaktojnë nëse Tirana do të bëhet vërtet shtëpia e shtetit më të vogël në botë.
Ndalohet kopjimi sipas ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”, i ndryshuar, ndalohet kopjimi, publikimi, shpërndarja dhe tjetërsimi pa cituar PatriotikMedia.al
