Nga Redaksia – Shpopullimi i vendit po reflektohet gjithnjë e më fort në sistemin arsimor shqiptar. Brenda dhjetë viteve të fundit, mbi 113 mijë nxënës janë larguar nga arsimi bazë, ndërsa në arsimin e mesëm numri i tyre është përgjysmuar, duke sjellë mbyllje shkollash, bashkim klasash dhe sfida të reja për mësuesit.
Ky është përfundimi i raportit më të fundit të organizatës “Qëndresa Qytetare”, i hartuar mbi bazën e të dhënave të Ministrisë së Arsimit dhe Sportit dhe INSTAT-it.
Një në tre nxënës mungon nga bankat e shkollës
Sipas raportit, në vitin shkollor 2014–2015 në arsimin bazë publik ishin të regjistruar 342,765 nxënës, ndërsa në vitin 2023–2024 ky numër kishte rënë në 228,833.
Në vetëm një dekadë, sistemi parauniversitar ka humbur 113,932 nxënës, ose rreth 33 për qind të popullsisë shkollore. Me fjalë të tjera, sot mungon një në tre nxënës krahasuar me dhjetë vite më parë.
Situata paraqitet edhe më dramatike në arsimin e mesëm. Numri i nxënësve ka rënë nga 125,517 në vitin 2014–2015 në vetëm 63,092 në vitin 2023–2024, një tkurrje prej afro 50 për qind.
Lindjet dhe emigracioni po zbrazin shkollat
Raporti lidh këtë rënie me krizën demografike që po kalon Shqipëria. Rënia e lindshmërisë, emigracioni i familjeve të reja dhe largimi i të rinjve nga vendi po ndikojnë drejtpërdrejt në numrin e fëmijëve që ndjekin arsimin parauniversitar.
Autorët theksojnë se pasojat nuk shihen vetëm në statistikat e popullsisë, por edhe në jetën e përditshme të shkollave, ku çdo vit regjistrohen gjithnjë e më pak nxënës.
Mbyllen qindra shkolla
Tkurrja e popullsisë shkollore ka sjellë edhe riorganizimin e rrjetit arsimor.
Në arsimin bazë, numri i shkollave publike ka rënë nga 1,317 në 1,014, që do të thotë se 303 shkolla janë mbyllur, bashkuar ose riorganizuar gjatë dekadës së fundit.
Në arsimin e mesëm, numri i institucioneve është ulur nga 381 në 351.
Fenomeni ka prekur kryesisht zonat rurale dhe malore, ku mungesa e nxënësve ka detyruar bashkimin e shkollave dhe transportimin e fëmijëve drejt qendrave më të mëdha arsimore.
Klasat kolektive mbeten realitet
Edhe pse numri i klasave kolektive është ulur nga 3,241 në vitin 2015–2016 në 2,253 në vitin 2025–2026, ato vazhdojnë të funksionojnë në shumë zona të vendit.
Po ashtu është përgjysmuar edhe numri i nxënësve që mësojnë në këto klasa, nga 35,843 në 17,864.
Sipas raportit, kjo situatë kërkon metodologji të veçanta mësimdhënieje dhe trajnim më të specializuar për mësuesit.
Më pak lindje, më pak nxënës
Në themel të kësaj situate qëndron rënia e vazhdueshme e lindjeve.
Të dhënat tregojnë se në vitin 2014 në Shqipëri u regjistruan 35,717 lindje, ndërsa në vitin 2025 vetëm 22,541, një ulje prej rreth 37 për qind.
Kjo do të thotë se edhe në vitet e ardhshme shkollat shqiptare pritet të përballen me breza gjithnjë e më të vegjël nxënësish.
Raporti i “Qëndresës Qytetare” arrin në përfundimin se sistemi arsimor nuk mund ta përballojë i vetëm këtë zhvillim.
Sipas autorëve, kriza demografike kërkon politika të integruara që lidhin arsimin me mbështetjen për familjet e reja, nxitjen e lindshmërisë, zhvillimin ekonomik, frenimin e emigracionit dhe planifikimin territorial.
Në të kundërt, paralajmëron raporti, Shqipëria do të përballet me mbyllje të tjera shkollash, riorganizim të mëtejshëm të rrjetit arsimor dhe sfida të reja për mësuesit dhe komunitetet lokale.
Ndalohet kopjimi sipas ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”, i ndryshuar, ndalohet kopjimi, publikimi, shpërndarja dhe tjetërsimi pa cituar PatriotikMedia.al
