Nga Redaksia – Rezultatet e zgjedhjeve në Kosovë kanë rikthyer edhe një herë debatin mbi rolin e diasporës në përcaktimin e fatit politik të vendit. Një fakt ka tërhequr vëmendjen e opinionit publik: ndërsa Lëvizja Vetëvendosje ka marrë rreth 43% të votave brenda Kosovës, në shumë përfaqësi diplomatike mbështetja për partinë e Albin Kurtit ka shkuar deri në 84-86%.
Kjo diferencë e madhe ka ngritur pikëpyetje të shumta. Si është e mundur që diaspora voton kaq ndryshe nga qytetarët që jetojnë çdo ditë në Kosovë? A kemi të bëjmë me një fenomen sociologjik, me organizim më të mirë politik, apo ekzistojnë arsye të tjera që duhen analizuar?
Një nga shpjegimet më të përhapura është se shqiptarët e diasporës e shohin Kosovën nga një këndvështrim tjetër. Ata nuk përballen çdo ditë me problemet e jetës së përditshme, me inflacionin, çmimet, shërbimet publike apo tensionet e brendshme politike.
Për pasojë, vota e tyre shpesh ndikohet më shumë nga imazhi i liderit, qëndrimet kombëtare dhe perceptimi i përgjithshëm për qeverisjen sesa nga përvoja konkrete e përditshme.
Një faktor tjetër mund të jetë organizimi më i mirë i Vetëvendosjes në diasporë. Prej vitesh kjo forcë politike ka investuar në krijimin e strukturave aktive në Gjermani, Zvicër, Austri dhe vende të tjera ku jetojnë shqiptarë të Kosovës.
Në shumë raste, partitë e tjera tradicionale kanë qenë më pak aktive jashtë vendit, duke lënë terren të lirë për dominimin e një force të vetme politike.
Kur diferenca mes votimit brenda vendit dhe jashtë vendit bëhet kaq e madhe, lind natyrshëm pyetja nëse procesi duhet analizuar më thellë.
Megjithatë, ngritja e dyshimeve për manipulim kërkon prova konkrete dhe jo vetëm bazimin në rezultatet e larta. Në çdo demokraci serioze, pretendimet për manipulim duhet të mbështeten me fakte, dokumente dhe hetime të pavarura.
Deri më sot, diferenca e votave në diasporë nuk përbën në vetvete provë për manipulim, por sigurisht mbetet një fenomen që meriton vëmendje dhe studim.
Mbështetësit e Vetëvendosjes argumentojnë se diaspora përbëhet nga njerëz që kanë parë funksionimin e shteteve perëndimore dhe për këtë arsye mbështesin më shumë politika që premtojnë luftë kundër korrupsionit dhe forcim të shtetit.
Nga ana tjetër, kritikët thonë se diaspora nuk jeton realitetin e përditshëm të Kosovës dhe për pasojë mund të ketë një perceptim më idealist sesa qytetarët që përballen çdo ditë me problemet ekonomike dhe sociale.
Fenomeni i votës së diasporës nuk duhet trajtuar me sharje, etiketime apo parulla politike. Ai meriton analizë të thellë politike, sociologjike dhe institucionale.
Pyetja mbetet e hapur: A po sheh diaspora diçka që qytetarët brenda Kosovës nuk e shohin? Apo qytetarët që jetojnë në Kosovë kanë një perceptim më realist të qeverisjes së përditshme?
Përgjigjja kërkon studim serioz dhe debat të ndershëm publik. Deri atëherë, një gjë është e sigurt: vota e diasporës po bëhet gjithnjë e më vendimtare në politikën shqiptare dhe kosovare, duke ndryshuar balancat tradicionale të pushtetit.
Ndalohet kopjimi pa lejen e portalit PatriotikMedia.al. Ky material është i mbrojtur sipas ligjit nr. 35/2016 për të drejtën e autorit dhe të drejtat e lidhura me të.