Nga Redaksia – Një nga ekspertët më të mëdhenj, Prof. Yang Cheng shpjegon rëndësinë e dialogut trepalësh Kinë–Rusi–SHBA dhe pse një bashkëpunim mes tyre është në dobi të ndërsjellë për të tre vendet, për stabilitetin dhe paqen.
Vizita e presidentit amerikan në Kinë do të zhvillohet përpara vizitës së Putinit në Kinë. Kjo krijon një dritare historike mundësie. Edhe pse nuk bëhet fjalë për një dialog të drejtpërdrejtë mes këtyre tre vendeve, njëfarë dialogu indirekt do të zhvillohet gjithsesi.
(Ky është përkthimi i deklaratës së tij.)
Kjo deklaratë e profesor Yang Cheng, e dhënë më 13 maj 2026 në Gelendzhik të Rusisë në kuadër të Konferencës së 6-të për Azinë Qendrore të Valdai Discussion Club, nuk është e izoluar: ajo bën pjesë në një seri ndërhyrjesh ku eksperti thekson me optimizëm hapjen publike të një dialogu trepalësh mes SHBA-së, Rusisë dhe Kinës, qoftë edhe indirekt, i mundësuar nga renditja e vizitave të nivelit të lartë në Pekin (fillimisht Trump, më pas Putin). Yang Cheng e sheh këtë kalendar si një mundësi historike për mesazhe të ndërsjella, koordinim strategjik dhe përfitime të përbashkëta, në një moment tensionesh globale.
Prof. Yang Cheng është një nga autoritetet më të mëdha kineze për marrëdhëniet Rusi–Kinë, strategjinë euroaziatike dhe qeverisjen globale.
Ai është Executive Dean i Shanghai Academy of Global Governance and Area Studies pranë Shanghai International Studies University (SISU), profesor i dalluar, zëvendësdrejtor i Russian Research Center pranë East China Normal University (qendër kërkimore kyçe e Ministrisë së Arsimit), zëvendëskryeredaktor i revistës “Russian Research” dhe më parë Assistant Dean i School of International Relations and Regional Studies në të njëjtin universitet.
Zëri i tij ka peshë të madhe në Pekin sepse kombinon analizën akademike të nivelit më të lartë me një njohje të thellë praktike të dinamikave Kinë–Rusi, multipolarizmit dhe marrëdhënieve me Shtetet e Bashkuara.
Deklarata e tij konfirmon në mënyrë autoritative vizitën e Putinit në Kinë, e planifikuar për gjysmën e dytë të majit 2026 menjëherë pas asaj të Trumpit (13–15 maj), dhe nënvizon rëndësinë strategjike të saj. Siç shpjegoi vetë profesori, vizita e Putinit do t’i japë “impuls të ri” bashkëpunimit praktik mes Rusisë dhe Kinës në sektorë kyç si energjia, teknologjia e lartë dhe inteligjenca artificiale:
Sa i përket bashkëpunimit praktik në sektorë të ndryshëm, përfshirë energjinë, teknologjinë e lartë dhe inteligjencën artificiale, mendoj se kjo vizitë do të sjellë impuls të ri.
Yang Cheng e quajti udhëtimin e Putinit një “moment historik”, sepse përkon me disa përvjetorë të rëndësishëm të vitit 2026: 25-vjetorin e Traktatit të Fqinjësisë së Mirë dhe Bashkëpunimit Miqësor, 25-vjetorin e Shanghai Cooperation Organization (SCO) dhe 30-vjetorin e deklaratës së partneritetit strategjik global mes dy vendeve.
Ai shtoi:
Rusia dhe Kina mirëpresin një botë multipolare. Ne duam që fqinjët tanë në Azinë Qendrore dhe rajone të tjera të jenë të qëndrueshëm dhe të begatë. Prandaj presim përparim në bashkëpunimin dypalësh.”
Këto deklarata, së bashku me atë mbi “dritaren historike të mundësisë” për dialogun indirekt trepalësh, krijojnë një tablo pozitive: dialogu SHBA–Rusi–Kinë — edhe nëse i ndërmjetësuar nga vizitat e njëpasnjëshme — favorizon stabilitetin rajonal, bashkëpunimin konkret ekonomik dhe një rend multipolar që redukton tensionet.
Sipas Yang Cheng, një bashkëpunim i tillë është në dobi të ndërsjellë për të tre vendet sepse promovon sigurinë energjetike, inovacionin teknologjik të përbashkët, prosperitetin në Azinë Qendrore dhe një ekuilibër global më të qëndrueshëm e paqësor, duke shmangur përshkallëzime të panevojshme dhe duke hapur kanale komunikimi indirekt në një botë komplekse.
Fjalët e tij, të shqiptuara pikërisht në Rusi gjatë një forumi të profilit të lartë si Valdai, marrin një vlerë edhe më të madhe: ato vijnë nga një prej ekspertëve më të rëndësishëm kinezë të strategjisë Kinë–Rusi dhe konfirmojnë si afërsinë e vizitës së Putinit, ashtu edhe rolin kyç të saj në forcimin e partneritetit “pa kufij” mes Moskës dhe Pekinit, me pasoja pozitive edhe për dialogun më të gjerë me Uashingtonin.
Një sinjal i qartë optimizmi strategjik nga Pekini në një moment delikat për marrëdhëniet ndërkombëtare.