Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka lëshuar një deklaratë të fortë që ka tronditur diplomacinë ndërkombëtare: sipas tij, udhëheqja, ushtria dhe kapacitetet mbrojtëse të Iranit janë “zhdukur”, ndërsa tani Teherani kërkon dialog – por për Uashingtonin është “tepër vonë”.
Deklarata e Trump erdhi përmes platformës së tij Truth Social, ku ai shkroi:
“Mbrojtja ajrore, Forca Ajrore, Marina dhe Udhëheqja e tyre janë zhdukur. Tani duan të flasin. U thashë: ‘Tepër vonë!’”
Në postimin e tij, Trump shpërndau edhe një opinion të publikuar në The Washington Post, ku ai krahasohej me ish-presidentin amerikan Ronald Reagan. Sipas autorit të opinionit, të dy liderët “gjetën një mënyrë për të ndryshuar botën pa vendosur çizme në tokë”, duke nënkuptuar përdorimin e fuqisë ushtarake në distancë dhe presionit strategjik pa pushtim klasik tokësor.
Ky krahasim synon të portretizojë Trump si një lider që përdor forcën për të imponuar ndryshime gjeopolitike pa u zhytur në luftëra të gjata si në Irak apo Afganistan.
Në një intervistë për New York Post, Trump deklaroi se dërgimi i trupave tokësore amerikane në Iran nuk është përjashtuar plotësisht. Ai theksoi se objektivat e tij janë të qarta:
- Shkatërrimi i kapaciteteve raketore iraniane
- Asgjësimi i marinës iraniane
- Sigurimi që Irani të mos ketë kurrë armë bërthamore
- Ndalimi i mbështetjes iraniane për terrorizmin jashtë kufijve të tij
Trump ka përsëritur se operacioni është “përpara afatit” dhe se nuk dëshiron një luftë të pafundme.
Nga ana tjetër, Irani ka shprehur skepticizëm për negociata. Ambasadori iranian në OKB në Gjenevë, Ali Bahreini, deklaroi se aktualisht “gjuha e vetme për të folur me SHBA-në është gjuha e mbrojtjes” dhe se nuk është momenti për dialog.
“Për momentin, jemi shumë skeptikë për dobinë e negociatave,” u shpreh ai.
Ky qëndrim tregon se tensionet janë larg uljes dhe se përplasja SHBA–Iran po hyn në një fazë ku diplomacia është zëvendësuar nga demonstrimi i forcës.
Retorika e fortë e Trump dhe reagimi i ashpër iranian sinjalizojnë një moment kritik për stabilitetin rajonal. Nëse deklaratat e Uashingtonit pasqyrojnë realitetin në terren, atëherë balanca e fuqisë në Lindjen e Mesme mund të ketë ndryshuar rrënjësisht.
Por nëse Irani vazhdon rezistencën dhe refuzon dialogun, bota mund të përballet me një përshkallëzim të ri, me pasoja të paparashikueshme.