Nga Redaksia – Shtetet e Bashkuara dhe Irani duket se janë pranë një marrëveshjeje të re për zgjatjen e armëpushimit, duke sinjalizuar një kthesë të mundshme në një nga përplasjet më të rrezikshme të dekadës së fundit.
Sipas raportimeve të agjencisë italiane ANSA dhe burimeve diplomatike, ekziston tashmë një “marrëveshje në parim” mes dy vendeve, ndërsa negociatat pritet të konkretizohen brenda muajit prill.
Në qendër të këtij zhvillimi është ish-presidenti amerikan Donald Trump, i cili në një intervistë për Sky News deklaroi se një marrëveshje me Iranin është “më shumë se e mundshme” dhe mund të arrihet shumë shpejt.
“Lufta është pothuajse e përfunduar. I kemi goditur fort,” – u shpreh Trump, duke lënë të kuptohet për një ofensivë të ashpër që ka detyruar Teheranin të ulet në tryezën e negociatave.
Nga ana tjetër, presidenti iranian Masoud Pezeshkian ka mbajtur një ton më të kujdesshëm. Ai konfirmoi se Irani është i hapur ndaj një dialogu konstruktiv me SHBA-në, por theksoi se vendi i tij nuk do të pranojë kurrë nënshtrim apo presion të imponuar nga jashtë.
LOJA E FUQIVE NË NGUSHTICËN E HORMUZIT
Ndërkohë që diplomacia zhvillohet në prapaskenë, tensionet në terren mbeten të larta. Në Ngushtica e Hormuzit – një nga arteriet më të rëndësishme të naftës në botë – situata është bërë kritike.
Sipas raportimeve të The Wall Street Journal, tetë anije cisternë nafte janë detyruar nga forcat amerikane të ndryshojnë kursin, një veprim që tregon qartë kontrollin e fortë ushtarak dhe rrezikun e përshkallëzimit.
Ngushtica e Hormuzit përbën një pikë kyçe strategjike: rreth një e pesta e furnizimit global me naftë kalon përmes saj. Çdo tension në këtë zonë përkthehet menjëherë në pasoja globale – nga rritja e çmimeve të energjisë deri te destabilizimi ekonomik.
Ajo që mbetet për t’u parë është nëse kjo marrëveshje është një hap real drejt paqes, apo thjesht një pauzë taktike në një konflikt më të thellë.
Historia e marrëdhënieve SHBA-Iran ka treguar se çdo armëpushim shpesh ka qenë i përkohshëm, i ndikuar nga interesa gjeopolitike dhe presione të brendshme politike.
Në këtë kontekst, deklaratat e forta të Trumpit dhe qëndrimi i kujdesshëm i Teheranit tregojnë një realitet të dyfishtë:
nga njëra anë dëshira për të shmangur përshkallëzimin, dhe nga ana tjetër përgatitja për çdo skenar.
Bota po ndjek me vëmendje këtë zhvillim delikat. Një marrëveshje mes SHBA-së dhe Iranit nuk është thjesht një çështje dypalëshe – ajo prek drejtpërdrejt sigurinë globale, tregjet energjetike dhe ekuilibrat e fuqisë në Lindjen e Mesme.
Nëse kjo marrëveshje do të finalizohet, mund të shënojë një moment kthese. Në të kundërt, mund të jetë vetëm qetësia para një stuhie edhe më të madhe.