Ka deklarata që tingëllojnë si mesazhe diplomatike, por ka dhe ka të tjera që lexohen si paralajmërime
Nga Redaksia:
Kur Ambasada e Shteteve të Bashkuara në Tiranë ndau publikisht mesazhin e Sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio, shumëkush në Shqipëri e lexoi si një fjali protokollare. Por fjalia ishte e prerë, e drejtpërdrejtë dhe pa hapësirë për keqkuptime:
“Nëse unë identifikoj një vizitor në vendin tonë, prania e të cilit përbën kërcënim për politikën tonë të jashtme dhe sigurinë kombëtare, ne do t’ia heqim vizën.”
Deklarata u bë gjatë një konference për shtyp në krah të kryeministrit hungarez Viktor Orbán, dhe pak ditë më pas u shpërnda edhe nga Ambasada e SHBA-ve në Tiranë. Në politikë, asgjë nuk shpërndahet rastësisht.
Pyetja që shtrohet sot në Tiranë është e thjeshtë:
A përbën kjo një rrezik real për Edi Ramën?
Rama, “CEO i Sorosit” dhe ndryshimi i klimës në Uashington
Kryeministri Edi Rama prej vitesh është etiketuar nga kritikët si “CEO i Sorosit” në Ballkan, për shkak të lidhjeve të tij të hershme me rrjetin e fondacioneve të George Soros dhe ndikimit të tyre në reformën në drejtësi, shoqërinë civile dhe arkitekturën politike të vendit.
Por klima në Uashington ka ndryshuar. Me një administratë që vendos theksin te sovraniteti, siguria kombëtare dhe filtrimi i figurave të huaja që mund të cenojnë interesat amerikane, deklarata e Rubios merr një tjetër peshë.
Nëse SHBA-ja vendos të rivlerësojë figurat politike të huaja jo vetëm për korrupsion, por për ndikim në politikat e jashtme apo lidhje me struktura që bien ndesh me orientimin strategjik amerikan, atëherë lista mund të jetë më e gjatë nga sa mendohet.
A është mesazh i përgjithshëm apo i targetuar?
Zyrtarisht, deklarata e Rubios është universale. Ajo nuk përmend emra.
Por diplomacia funksionon shpesh me sinjale.
Shpërndarja e mesazhit nga Ambasada në Tiranë në një moment kur politika shqiptare është e polarizuar dhe kur raportet mes Uashingtonit dhe disa elitave politike në Ballkan janë në rishikim, nuk mund të konsiderohet rastësi.
Nëse kriteri është “kërcënim për politikën e jashtme dhe sigurinë kombëtare të SHBA-së”, atëherë çdo lider që shihet si faktor destabilizues, si pengesë për axhendën strategjike amerikane apo si figurë e komprometuar ndërkombëtarisht, teorikisht mund të përfshihet.
Heqja e vizës për një politikan të zakonshëm është goditje personale.
Por për një kryeministër në detyrë, do të ishte një tërmet diplomatik.
Një masë e tillë do të sinjalizonte:
- Krizë serioze në marrëdhëniet dypalëshe
- Izolim ndërkombëtar
- Presion të fortë politik të brendshëm
- Dëmtim të imazhit para elektoratit
Deri më sot nuk ka asnjë njoftim zyrtar që të lidhë Ramën me një masë të tillë. Por mesazhi i Rubios e vendos çdo lider nën një filtër të ri.
A është Rama i rrezikuar konkretisht?
Apo kemi të bëjmë me një deklaratë parimore që vlen për të gjithë?
Politika ndërkombëtare nuk funksionon mbi emocione, por mbi interesa. Nëse interesat e Uashingtonit dhe kursi politik i Tiranës do të përplasen, atëherë çdo instrument presioni – përfshirë vizat – mund të hyjë në lojë.
Deklarata e Rubios është një kujtesë e qartë:
Aleancat nuk janë të përjetshme, dhe mbështetja ndërkombëtare nuk është e pakushtëzuar.
Në fund, pyetja mbetet e hapur:
A është kjo thjesht një deklaratë standarde sigurie, apo fillimi i një epoke të re për raportet SHBA–Shqipëri?