Nga Redaksia – Paralajmërimet e bëra vite më parë nga Julian Assange mbi kontrollin e informacionit dhe ndikimin e teknologjisë në formësimin e narrativave historike po rikthehen në qendër të debatit, ndërsa zbulimet e fundit mbi mënyrën se si kompanitë e inteligjencës artificiale po sigurojnë materiale për trajnim kanë ngjallur shqetësime të reja.
kliko mbi link:
https://rumble.com/shorts/v7dnyyq
Sipas dokumenteve gjyqësore të publikuara së fundmi, kompania Anthropic, krijuese e asistentit Claude, zhvilloi një projekt të brendshëm të quajtur “Project Panama”, përmes të cilit u investuan dhjetëra miliona dollarë për blerjen dhe skanimin e miliona librave fizikë.
“Projekti Panama” i Anthropic duhet të shqetësojë ÇDO NJERI. Anthropic po blen në mënyrë të fshehtë libra të rrallë, po u pret pjesët lidhëse, po i skanon dhe më pas po shkatërron kopjet origjinale – dhe kjo është e miratuar nga gjykata.
Disa prej këtyre librave janë kopjet e fundit fizike të njohura që ekzistojnë në botë. Tani ato janë zhdukur përgjithmonë, në emër të digjitalizimit.
Dëshira për t’i digjitalizuar është e kuptueshme dhe nuk e di nëse Anthropic po vepron me qëllim të keq. Por shkatërrimi i qëllimshëm i librave të rrallë është një veprim i gabuar dhe i rrezikshëm. Dhe, bazuar në memorandume të brendshme, Anthropic e dinte se kështu do të reagonin njerëzit nëse kjo do të bëhej publike.
Një skedar dixhital mund të redaktohet, përditësohet ose rishkruhet në heshtje brenda natës. Anthropic mund të jetë plotësisht e saktë me riprodhimet e saj, por kjo nuk e ndalon dikë tjetër në të ardhmen. Pa kopjen origjinale fizike, nuk mbetet asgjë me të cilën mund të krahasohet dhe të verifikohet skedari. Çdo diktator në histori që ka tentuar të kontrollojë vullnetin e njerëzve e ka ditur këtë. Kjo thjesht e bën shumë më të lehtë sesa mbledhja e të gjithë librave dhe djegia e tyre.
Raportohet se kompania përdori metodën e njohur si “skanim shkatërrues” (destructive scanning). Në këtë proces, librat çmontohen duke u hequr lidhëset, faqet ndahen dhe skanohen me pajisje industriale me shpejtësi të lartë. Pas përfundimit të procesit, kopjet fizike riciklohen.
Sipas dokumenteve të bëra publike, objektivi i projektit ishte krijimi i një baze sa më të gjerë të dhënash për trajnim, me synimin për të përfshirë sa më shumë libra. Arsyeja kryesore lidhet me nevojën e modeleve të inteligjencës artificiale për tekste cilësore, pasi burimet e disponueshme në internet konsiderohen gjithnjë e më të pamjaftueshme ose me cilësi të ulët.
Ndërkohë, librarë dhe tregtarë të librave të vjetër në Shtetet e Bashkuara dhe në disa vende të Evropës kanë raportuar porosi të pazakonta në sasi të mëdha për botime të vjetra. Kjo ka ngritur shqetësime se vepra me vlerë historike ose kulturore mund të zhduken përgjithmonë nëse shkatërrohen gjatë procesit të skanimit pa u vlerësuar më parë rëndësia e tyre.
Në të njëjtën kohë, praktika ka hapur një debat të gjerë ligjor mbi të drejtat e autorit, pronësinë intelektuale dhe kufijtë e përdorimit të materialeve të mbrojtura për trajnim të sistemeve të inteligjencës artificiale.
Blini libra fizikë, mundësisht në letër pa acid, në mënyrë që të zgjasin më shumë. Askush nuk mund ta ndryshojë fshehurazi një libër fizik brenda natës. Ai është një dëshmitar i besueshëm.
Ndalohet kopjimi sipas ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”, i ndryshuar, ndalohet kopjimi, publikimi, shpërndarja dhe tjetërsimi pa cituar PatriotikMedia.al
