Nga Nikollaq Neranxi:
Në një shoqëri demokratike, biznesi dhe politika duhet të kenë marrëdhënie të qarta dhe transparente, ku shteti krijon rregulla të barabarta për të gjithë dhe sipërmarrësit konkurrojnë mbi bazën e meritës, cilësisë dhe inovacionit.
Por kur biznesi lidhet ngushtë me pushtetin politik dhe përfitimet ekonomike varen nga afërsia me qeverinë, pasojat nuk bien vetëm mbi konkurrentët, por mbi të gjithë shoqërinë. Në fund të fundit, pyetja që duhet bërë është: kush e dëmton më shumë ekonominë dhe vendin — një qytetar që shpreh pakënaqësinë e tij me një koment negativ ndaj një biznesi, apo një sistem ku disa sipërmarrës favorizohen për shkak të lidhjeve me pushtetin?
Lista e pasojave është e gjatë:
1. Kapja e tregut dhe shtrembërimi i konkurrencës së lirë.
Bizneset e reja dhe inovative pengohen të hyjnë në treg, ndërsa avantazhi nuk vjen nga puna dhe cilësia, por nga lidhjet.
2. Favorizimi në tenderat publikë.
Kur kontratat shtetërore nuk jepen mbi bazën e konkurrencës së ndershme, dëmtohen operatorët korrektë dhe rritet kostoja për taksapaguesit.
3. Krijimi i monopoleve dhe oligopoleve.
Përqendrimi i pasurisë dhe fuqisë ekonomike në pak duar dobëson tregun dhe kufizon mundësitë për qytetarët dhe bizneset e tjera.
4. Rritja e korrupsionit dhe klientelizmit.
Krijohet një marrëdhënie varësie mes biznesit dhe politikës, ku favori ekonomik kthehet në mbështetje politike.
5. Ulja e cilësisë së shërbimeve dhe produkteve.
Kur konkurrenca dobësohet, konsumatori është ai që paguan çmimin.
6. Humbja e besimit të qytetarëve.
Kur njerëzit shohin se rregullat nuk vlejnë njësoj për të gjithë, rritet pakënaqësia sociale dhe mosbesimi ndaj institucioneve.
7. Dëmtimi i shtetit ligjor.
Një ekonomi nuk mund të zhvillohet kur ligji zbatohet ndryshe për qytetarët e zakonshëm dhe ndryshe për ata me lidhje politike.
8. Ndikimi mbi median.
Përdorimi i reklamave apo financimeve për të kontrolluar narrativën publike kufizon kritikën dhe transparencën.
9. Financimi i politikës në këmbim të favoreve ekonomike.
Kjo deformon proceset demokratike dhe krijon një cikël ku pushteti dhe pasuria ushqejnë njëri-tjetrin.
10. Rritja e ekonomisë informale dhe evazionit fiskal.
11. Dobësimi i meritokracisë në ekonomi.
Sipërmarrësit që punojnë ndershmërisht humbasin motivimin kur shohin se suksesi lidhet me afrimitetin politik.
12. Rritja e pabarazisë ekonomike dhe sociale.
13. Emigrimi i profesionistëve dhe sipërmarrësve.
Mungesa e një tregu të drejtë i shtyn shumë njerëz të kërkojnë mundësi jashtë vendit.
14. Ulja e produktivitetit dhe inovacionit.
15. Dëmtimi i reputacionit ndërkombëtar të vendit.
Një klimë ku biznesi lidhet me pushtetin largon investitorët seriozë.
16. Zvogëlimi i të ardhurave publike.
17. Rreziku i kapjes së institucioneve rregullatore nga interesa private.
Të gjitha këto sjellin pasoja në tre nivele kryesore: dëm në ekonomi, dëm në administratën shtetërore dhe dëm në demokraci.
Problemi bëhet edhe më i rëndë kur në ekonomi futen burime të dyshimta financimi, përfshirë raste kur biznese të caktuara dyshohen se përdorin para me origjinë kriminale apo të ardhura nga aktivitete të paligjshme. Kjo jo vetëm deformon tregun, por krijon pasoja shumë më të rënda për sigurinë, drejtësinë dhe të ardhmen ekonomike të vendit.
Një ekonomi e shëndetshme nuk ndërtohet mbi lidhje me pushtetin, por mbi konkurrencë të ndershme, ligj të barabartë dhe mundësi të njëjta për të gjithë.
Ndalohet kopjimi sipas ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”, i ndryshuar, ndalohet kopjimi, publikimi, shpërndarja dhe tjetërsimi pa cituar PatriotikMedia.al
