Nga Redaksia – Një projektligj i ri i qeverisë për administrimin e pronave po hap një debat të jashtëzakonshëm mbi të ardhmen e pronës private në Shqipëri.
Ministria e Drejtësisë ka hedhur për konsultim publik projektligjin “Për Agjencinë Shtetërore të Pronës”, një nismë që synon riorganizimin e administrimit, regjistrimit dhe trajtimit të pronave të paluajtshme. Dokumenti është publikuar më 9 shtator 2026 dhe konsultimi publik është i hapur deri më 7 tetor.
Në letër flitet për zgjidhjen e problematikave të krijuara nga fragmentarizimi i kompetencave, mbivendosjet dhe problematikat e regjistrimit të pronave.
Por pikërisht këtu lind pyetja më e madhe: çfarë ndodh me pronarin kur prona e tij është në konflikt dhe shteti vendos ta heqë pengesën administrative përpara se konflikti të zgjidhet përfundimisht?
Prona me mbivendosje mund të hyjë në treg
Një nga çështjet më të debatueshme të projektit lidhet me pronat mbi të cilat ekzistojnë pretendime apo mbivendosje.
Sipas mekanizmit të parashikuar në projekt, nëse brenda një afati të përcaktuar nuk vendoset nga gjykata një masë bllokuese, kufizimi kadastral mund të hiqet dhe në kartelën e pasurisë të mbetet një shënim informues.
Kjo ndryshon në mënyrë të rëndësishme situatën.
Një pronë që sot mund të jetë e bllokuar për shkak të një konflikti pronësor mund të rikthehet në qarkullimin juridik, ndërkohë që konflikti mbi pronësinë nuk është zgjidhur ende.
Dhe këtu qëndron problemi.
Një gjykatë nuk funksionon me shpejtësinë e një transaksioni privat. Një qytetar mund të ketë nevojë të sigurojë dokumentet, të marrë avokat, të depozitojë kërkesën dhe të bindë gjykatën për nevojën e masës së sigurimit.
A mjafton një afat 30-ditor për të mbrojtur një pronë që mund të jetë rezultat i punës dhe pasurisë së një familjeje për disa breza?
Kjo është një nga çështjet që duhet të marrë përgjigje gjatë konsultimit publik.
Më poshtë mund të lexoni:
Nga pronari i konfliktuar te blerësi i radhës
Rreziku nuk përfundon me shitjen e parë.
Nëse një pronë me konflikt hyn në treg, ajo mund të kalojë nga një person te një tjetër. Mund të përdoret si aset, të vendoset në marrëdhënie financiare apo të përdoret si kolateral.
Kështu, një konflikt fillestar mbi një parcelë mund të shndërrohet në një zinxhir kontratash dhe marrëdhëniesh juridike.
Sa më shumë të qarkullojë prona, aq më kompleks bëhet edhe procesi i zgjidhjes së konfliktit.
Dhe pyetja është e thjeshtë:
Në fund, kush mban riskun?
Pronari që pretendon se prona i takon?
Blerësi që ka paguar paratë?
Banka që ka dhënë financimin?
Noteri që ka hartuar aktin?
Apo shteti që ka lejuar heqjen e kufizimit?
Këto nuk janë pyetje teorike. Janë çështje që mund të prodhojnë konflikte të reja gjyqësore dhe financiare.
Bankat hyjnë në lojë
Prona është një nga kolateralet kryesore në sistemin financiar.
Nëse një pronë me mbivendosje mund të shitet, financohet ose përdoret si garanci pasi kufizimi kadastral është hequr, atëherë konflikti nuk mbetet më vetëm mes dy pronarëve.
Ai mund të përfshijë edhe sistemin bankar.
Dhe këtu hyn në skenë edhe një zhvillim tjetër i rëndësishëm i tregut shqiptar.
JET Bank është bankë e re digjitale në Shqipëri. Banka e Shqipërisë dha fillimisht miratimin paraprak për licencimin e saj në dhjetor 2025, ndërsa në mars 2026 u miratua licenca për ushtrimin e aktivitetit bankar.
Vetë Jet Bank deklaron se është pjesë e JET Holding, një konsorcium britaniko-holandez me seli në Amsterdam.
Të dhënat publike të regjistrit tregtar tregojnë gjithashtu se shoqëria shqiptare që operon me emrin Jet Bank është në pronësi 100% të Jet Holdings B.V. që prej janarit 2026.
Më poshtë mund të lexoni:
Dhe këtu fillon pyetja politike dhe ekonomike që duhet t’i bëhet projektligjit:
Në një Shqipëri ku prona të diskutueshme mund të rikthehen në qarkullim juridik, kush do të ketë kapitalin dhe fuqinë financiare për t’i blerë ato?
Sepse qytetari i zakonshëm mund të ketë një tokë, por jo kapitalin për ta mbajtur atë përballë një tregu ku financimi, kreditimi dhe kapitali i madh kanë peshë vendimtare.
Të blejnë çufot apo të mbrohet prona?
Debati nuk është thjesht teknik.
Është fjala për tokën.
Për shtëpitë.
Për pronat e trashëguara.
Për tokat që shqiptarët i kanë kërkuar për dekada në gjykata dhe institucione.
Nëse një konflikt pronësor nuk zgjidhet përfundimisht, por prona ndërkohë lejohet të qarkullojë, atëherë barra e mbrojtjes së pronës mund të kalojë gjithnjë e më shumë te qytetari.
Dhe kjo është pikërisht pika ku duhet të ngrihet alarmi publik:
A po zgjidhim problemin e pronave të bllokuara apo thjesht po e zhvendosim problemin nga kadastra te tregu?
Sepse nëse prona shitet, kreditohet, përdoret si kolateral dhe më pas konflikti gjyqësor vazhdon, pasojat mund të jenë shumë më të mëdha se një shënim në kartelën e pasurisë.
Një projektligj që kërkon debat publik
Qeveria e paraqet nismën si një mënyrë për të ndërtuar një model të integruar të administrimit të pronës, duke përfshirë regjistrimin kadastral, menaxhimin e pronës shtetërore dhe përfundimin e proceseve kalimtare të pronësisë.
Por pikërisht për shkak të peshës së pronës në Shqipëri, çdo ndryshim i tillë duhet të shqyrtohet me lupë.
Afati i shkurtër për ndërhyrjen gjyqësore.
Mundësia e heqjes së kufizimit.
Shënimi informues në kartelë.
Qarkullimi i pronës.
Mundësia e kreditimit.
Rreziku për blerësit.
Përgjegjësia e noterëve.
Dhe mbi të gjitha: mbrojtja e pronarit që pretendon se prona po i cenohet.
Shqiptarët nuk kanë nevojë për një tjetër histori ku prona e tyre bëhet objekt i një beteje juridike të pafundme, ndërsa në fund ata mbeten duke kërkuar drejtësi.
Prona nuk është thjesht një numër pasurie në një kartelë.
Është pasuri familjare, investim, trashëgimi dhe në shumë raste i vetmi kapital real që ka një familje shqiptare.
Dhe nëse rregullat e reja e bëjnë më të lehtë qarkullimin e pronave të konfliktuara, atëherë pyetja që duhet bërë sot është:
Kush do të përfitojë nga ky treg i ri i pronave dhe kush do të mbajë faturën nëse konflikti shpërthen nesër?
Projektligji është ende në konsultim publik. Pikërisht tani është momenti që juristët, pronarët, noterët, bankat dhe qytetarët të lexojnë nen për nen atë që po propozohet dhe të kërkojnë përgjigje për pasojat konkrete.
Sepse një gjë është e sigurt: një gabim në pronë nuk është thjesht një gabim administrativ. Mund të jetë humbja e pasurisë së një familjeje.
Dokumenti zyrtar i konsultimit: https://konsultimipublik.gov.al/Konsultime/Detaje/1046
© Copyright of PatriotikMedia.al
