Ku shkuan paratë e taksapaguesve shqiptarë
Nga Redi Minga:
Nga viti 2013 deri në vitin 2026, Edi Rama dhe Partia Socialiste kanë drejtuar Shqipërinë për më shumë se 13 vite.
Trembëdhjetë vite janë mjaftueshëm për të mos bërë më bilancin me slogane.
Nuk mjafton të thuhet se u ndërtuan rrugë, u bënë reforma, u dixhitalizuan shërbime apo u hapën negociatat me Bashkimin Europian.
Po aq e rëndësishme është pyetja tjetër:
Çfarë u premtua shqiptarëve dhe çfarë u realizua?
Sa kushtuan projektet?
Kush i mori paratë?
Çfarë përfituan qytetarët në këmbim?
Dhe mbi të gjitha:
Ku shkuan paratë e taksapaguesve shqiptarë?
Kjo është pyetja që duhet të jetë në qendër të çdo bilanci të 13 viteve të qeverisjes së Edi Ramës.
Sepse paratë e buxhetit nuk janë para të qeverisë.
Janë para të shqiptarëve.
2013 – U premtua Rilindja e Shqipërisë?
Në vitin 2013, Rama erdhi në pushtet me një premtim të madh politik: ndryshimin e mënyrës së qeverisjes dhe ndërtimin e një Shqipërie europiane.
Programi qeverisës i vitit 2013 e vendoste theksin te ligji, përgjegjësia, solidariteti dhe përballja me atë që Rama e quante një Shqipëri të “plagosur” nga problemet e akumuluara.
Por pas 13 vitesh, bilanci nuk mund të matet vetëm me fjalimet e vitit 2013.
Duhet matur me realitetin e vitit 2026.
Uji 24 orë – premtimi që u përsërit nga mandati në mandat
Një nga premtimet më të qarta të Ramës ishte uji 24 orë.
Në vitin 2013 ai e lidhte furnizimin me ujë me vetë idenë e Shqipërisë së rilindur.
Në vitin 2021, premtimi u përsërit edhe më qartë: qeveria deklaroi se do të garantonte 100% ujë të pijshëm 24 orë në zonat urbane të 61 bashkive.
Por edhe në vitin 2025 kjo çështje vazhdonte të ishte pjesë e premtimeve dhe debatit publik.
Kjo nuk është më çështje slogani.
Është çështje bilanci.
Nëse pas më shumë se një dekade një familje shqiptare ende duhet të mendojë për depozitën e ujit, pompën, oraret e furnizimit dhe presionin e ujit, atëherë pyetja është e thjeshtë:
Ku përfundoi premtimi i ujit 24 orë?
Dhe sa para publike janë shpenzuar për ta realizuar atë?
Rrugët – kilometra betoni apo llogari publike?
Rama ka ndërtuar dhe financuar projekte të mëdha infrastrukturore.
Por çdo rrugë ka një faturë.
Dhe çdo faturë publike ka një pyetje:
Sa kushtoi kilometri?
Nuk mjafton prerja e shiritit.
Duhet parë kontrata, fondi limit, oferta fituese, ndryshimet e kontratës, shtesat, afatet dhe pagesat.
Sepse një qeveri nuk gjykohet vetëm nga kilometri i asfaltit.
Gjykohet edhe nga çmimi që paguan qytetari për atë kilometër.
PPP-të – modeli që kërkon llogari deri në qindarkë
Partneritetet Publike-Private u kthyen në një nga instrumentet kryesore të modelit ekonomik të qeverisë Rama.
Por PPP-ja nuk është para private.
Kur shteti angazhon buxhetin publik, qytetari ka të drejtë të dijë:
Sa paguan shteti?
Për sa vite?
Kush e fitoi kontratën?
Çfarë detyrimi mori shteti?
Çfarë mori qytetari?
Dhe nëse projekti nuk funksionon:
Kush mban përgjegjësi?
Këto nuk janë pyetje politike.
Janë pyetje të llogaridhënies publike.
Inceneratorët – një nga dosjet më të rënda të kësaj periudhe
Kontrata e inceneratorit të Tiranës parashikonte një investim prej 128.248.330 euro pa TVSH. SPAK ka hetuar procedurën e koncesionit dhe zbatimin e kontratës, duke evidentuar sipas njoftimeve të tij veprime që prokuroria i konsideron në kundërshtim me ligjin.
SPAK ka dërguar për gjykim persona të akuzuar në lidhje me këtë procedurë dhe ka vijuar hetime për fakte të tjera të dyshuara penale.
Pra, këtu nuk kemi më thjesht një debat politik.
Kemi një dosje penale.
Dhe pikërisht këtu lind pyetja më e madhe:
Si u lidh një kontratë me këtë vlerë, kush e përgatiti, kush e miratoi, kush përfitoi dhe çfarë mori në fund qytetari shqiptar?
SPAK ka paraqitur edhe gjetje sipas të cilave Klodian Zoto dhe Mirel Mërtiri rezultonin, sipas hetimit, pronarë “de facto” të shoqërisë koncesionare. Këto janë gjetje dhe akuza të një procedimi penal dhe duhen dalluar nga një vendim përfundimtar gjyqësor.
Por pikërisht për këtë arsye dosja duhet të ndiqet deri në fund.
128 milionë euro nuk janë një numër në një dokument. Janë para publike.
Teatri Kombëtar – projekti që u kthye në simbol politik
Teatri Kombëtar u prish pas një konflikti të gjatë politik, juridik dhe shoqëror.
Qeveria premtoi një teatër të ri.
Dhe projekti i ri nisi të ndërtohej.
Në shkurt 2025, qeveria deklaronte se ndërtimi ishte në fazën e parë dhe synohej përfundimi i punimeve të ndërtimit brenda atij viti.
Por pyetja e qytetarit nuk është vetëm:
A do të jetë i bukur teatri?
Pyetja është:
Sa kushton?
Kur përfundon realisht?
Sa ka kushtuar deri tani?
Dhe kur do të hapen dyert për publikun?
Një projekt publik nuk matet me maketin.
Matet me objektin e përfunduar.
Zjarret – ku është kapaciteti shqiptar?
Çdo verë Shqipëria përballet me zjarre të mëdha.
Në raste të shumta, vendi është mbështetur te ndihma ndërkombëtare për shuarjen e zjarreve nga ajri.
Vetë Bashkimi Europian ka dokumentuar se Shqipëria aktivizon Mekanizmin e Mbrojtjes Civile të BE-së kur burimet vendase janë të pamjaftueshme. Në operacionet e fundit, vende europiane kanë dërguar Canadair, PZL dhe mjete të tjera ajrore.
Këtu pyetja nuk është të mohohet ndihma europiane.
Pyetja është:
Pas 13 vitesh qeverisje, sa është kapaciteti i përhershëm shqiptar për mbrojtjen nga zjarret?
Sa janë investuar në parandalim?
Sa në mjete?
Sa në avionë dhe helikopterë?
Dhe sa herë Shqipëria detyrohet të presë ndihmën e vendeve të tjera?
Shqipëria e vitit 2030 – premtim apo objektiv?
Tani Rama e ka vendosur vitin 2030 në qendër të vizionit të mandatit të ri.
Edhe integrimi europian është vendosur si objektiv kryesor.
Por këtu duhet të bëjmë një dallim të rëndësishëm.
Shqipëria nuk është ende anëtare e Bashkimit Europian.
Komisioni Europian e përcakton Shqipërinë ende si vend kandidat. Negociatat formale nisën në vitin 2022 dhe deri në dhjetor 2025 Shqipëria kishte hapur të 33 kapitujt negociues; në korrik 2026 disa kapituj ishin mbyllur përkohësisht.
Pra, procesi ka avancuar.
Por anëtarësimi nuk është kryer.
Dhe një datë politike nuk është e njëjtë me një datë të garantuar juridike.
Prandaj Shqipëria e vitit 2030 duhet të matet me rezultate:
A do të ketë Shqipëria institucione më të forta?
A do të ketë drejtësi funksionale?
A do të ketë administratë profesionale?
A do të ketë ujë 24 orë?
A do të ketë shërbime publike që funksionojnë?
A do të ketë paga dhe vende pune që i mbajnë shqiptarët në vend?
A do të ndalet zbrazja e vendit?
Sepse Europa nuk është vetëm një flamur në konferencë.
Europa është standardi që qytetari e ndien në shtëpi.
Shqipëria po zbrazet
Dhe këtu vjen një nga treguesit më të fortë të realitetit.
Sipas INSTAT, më 1 janar 2026 Shqipëria kishte 2.335.930 banorë, 1,16% më pak se një vit më parë.
Ky është një numër zyrtar.
Dhe ky numër ngre një pyetje politike dhe ekonomike që nuk mund të mbulohet me fotografi inaugurimesh:
Pse shqiptarët vazhdojnë të largohen?
Sepse zhvillimi nuk matet vetëm me sa kulla janë ndërtuar.
Matet edhe me sa të rinj vendosin të qëndrojnë.
Turizmi, kullat dhe investimet – por për kë?
Shqipëria ka përjetuar një transformim të madh urban dhe turistik.
Janë ndërtuar hotele.
Janë ngritur kulla.
Janë zhvilluar resorte.
Janë hapur projekte të mëdha.
Por edhe këtu pyetja duhet të jetë:
Sa është investimi privat dhe sa është përfitimi publik?
Kush merr tokën?
Kush merr lejet?
Sa paguan investitori?
Sa përfiton shteti?
Sa vende pune krijohen?
Çfarë ndodh me pronarët e tokave?
Çfarë ndodh me mjedisin?
Dhe mbi të gjitha:
A po ndërtojmë një ekonomi që pasuron vendin apo thjesht një treg pasurish të paluajtshme?
Nuk mjafton inaugurimi
Një rrugë nuk matet me shiritin e inaugurimit.
Matet me koston dhe funksionimin.
Një spital nuk matet me fotografitë e kryeministrit.
Matet me shërbimin që merr pacienti.
Uji nuk matet me ceremoninë.
Matet me ujin që del nga rubineti.
Aeroporti nuk matet me fotografinë e parë.
Matet me funksionimin dhe efektin ekonomik.
Teatri nuk matet me projektin arkitektonik.
Matet kur përfundon dhe hapet.
Inceneratori nuk matet me kontratën.
Matet me atë që u ndërtua dhe funksionoi.
PPP-ja nuk matet me fjalimin e ministrit.
Matet me atë që mori qytetari në këmbim të parave publike.
Kjo është diferenca mes propagandës dhe bilancit.
Ku shkuan paratë?
Kjo është pyetja që duhet të ndjekë çdo projekt publik.
Jo:
“Sa bukur doli në televizor?”
Por:
Sa kushtoi?
Kush e fitoi kontratën?
Sa u pagua deri tani?
A pati shtesa kontrate?
A pati vonesa?
A përfundoi projekti?
A funksionon?
A u përmbush qëllimi për të cilin u dhanë paratë?
Dhe nëse jo:
Kush mban përgjegjësi?
Kjo është llogaria që i detyrohet qeveria qytetarit.
Çfarë prodhoi Rilindja pas 13 vitesh?
Projekte të vonuara.
Kontrata të debatueshme.
Procedime penale.
Çështje që janë ende në gjykata.
Probleme të pazgjidhura.
Dhe një Shqipëri që po humbet banorë.
Prandaj bilanci duhet të jetë më i vështirë se propaganda.
13 vite pushtet kërkojnë 13 vite llogari
Në vitin 2013 u kërkua vota mbi premtimin e ndryshimit.
Në vitin 2026, pas më shumë se 13 vitesh, qytetari ka të drejtë të kërkojë faturën.
Jo faturën politike.
Faturën financiare.
Sa u premtua?
Sa u kontraktua?
Sa u pagua?
Kush u pagua?
Çfarë u ndërtua?
Kur duhej të përfundonte?
A përfundoi?
A funksionon?
Nëse nuk funksionon, kush mban përgjegjësi?
Këto janë pyetjet që duhet t’i bëhen çdo qeverie.
Jo vetëm kësaj.
Paratë e buxhetit nuk janë paratë e qeverisë
Janë paratë e shqiptarëve.
Janë taksat e biznesit.
Janë TVSH-ja që paguan konsumatori.
Janë taksat mbi pagat.
Janë taksat mbi karburantin.
Janë tarifat dhe detyrimet që paguan çdo familje.
Dhe kur këto para futen në një kontratë publike, qytetari ka të drejtë të dijë çfarë mori në këmbim.
Kjo është llogaridhënia.
Jo propaganda.
Jo inaugurimi.
Jo fotografia.
Jo slogani.
Rezultati.
Pyetja që mbetet pas 13 viteve
Në fund, bilanci i Rilindjes nuk mund të jetë vetëm:
“Ja çfarë bëri Rama.”
Duhet të jetë:
Ja çfarë premtoi.
Ja çfarë realizoi.
Ja çfarë nuk realizoi.
Ja sa kushtoi.
Ja kush mori kontratat.
Ja çfarë mori qytetari.
Ja cilat çështje përfunduan në SPAK dhe gjykata.
Ja cilat reforma janë ende në proces.
Ja ku është Shqipëria në vitin 2026.
Sepse pas 13 vitesh pushtet, askush nuk mund të kërkojë më kredi politike vetëm mbi premtime.
Koha e premtimeve ka kaluar.
Tani është koha e llogarisë.
Çfarë iu premtua shqiptarëve në vitin 2013, çfarë u realizua deri në vitin 2026 dhe ku përfunduan paratë e shqiptarëve?
Kjo është pyetja që duhet t’i përgjigjet çdo qeveri.
Dhe sidomos një qeveri që ka drejtuar vendin për më shumë se 13 vite.
© Copyright of PatriotikMedia.al
