Nga Redaksia – Dy prej bashkive më të rëndësishme të jugut të Shqipërisë, Vlora dhe Himara, janë bërë pjesë e vëmendjes publike pas takimeve të drejtuesve vendorë me përfaqësuesit diplomatikë të Izraelit dhe Greqisë.
Në Vlorë, kryetarja e Bashkisë, Bruna Mersini, ka pritur ambasadoren e Izraelit në Shqipëri, Galit Peleg. Sipas njoftimit publik, në qendër të bisedës kanë qenë Muzeu Hebraik Shqiptar, trashëgimia hebraike e Vlorës dhe mundësitë e bashkëpunimit.
Në Himarë, ndërkohë, drejtuesit e bashkisë kanë zhvilluar një takim me ambasadoren e Greqisë në Shqipëri, Lambrini Komini. Sipas njoftimit të Bashkisë Himarë, diskutimet janë fokusuar te çështje që lidhen me qytetarët, cilësinë e jetës, zhvillimin e zonës dhe bashkëpunimin institucional.
Pse pikërisht Vlora dhe Himara?
Takimet diplomatike të bashkive me ambasadorë janë në vetvete një praktikë normale dhe mund të lidhen me turizmin, kulturën, investimet, zhvillimin lokal apo bashkëpunimin ndërinstitucional.
Por në rastin e Vlorës dhe Himarës, konteksti i bën këto zhvillime më interesante për opinionin publik.
Vlora është një nga qytetet më të rëndësishme historike dhe turistike të Shqipërisë, ndërsa Himara është një nga zonat më të ndjeshme të jugut, ku ndërthuren interesa turistike, pronësore, kulturore dhe marrëdhëniet historike shqiptaro-greke.
Për këtë arsye, çdo takim me përfaqësues të shteteve të huaja meriton të ndiqet me vëmendje dhe transparencë.
Debati për historinë hebraike të Vlorës
Takimi në Vlorë vjen në një moment kur është rikthyer debati rreth historisë së komunitetit hebraik në qytet.
Në qendër të polemikave ka qenë edhe pretendimi se Vlora dikur ka qenë “90% hebreje”, një deklaratë që është kundërshtuar publikisht nga ish-myftiu i Vlorës.
Tashmë, me projektin për Muzeun Hebraik Shqiptar, çështja e trashëgimisë hebraike po merr një dimension institucional.
Dhe këtu lind një pyetje legjitime:
A do të ndërtohet një muze që do të dokumentojë me rigorozitet historinë, apo do të krijohet një interpretim i historisë i përshtatur me narrativat politike dhe diplomatike të kohës?
Një muze serioz duhet të mbështetet mbi dokumente, arkiva, dëshmi dhe kërkime historike, pavarësisht se kujt i shërben apo cilën periudhë trajton.
Himara dhe marrëdhëniet me Greqinë
Në Himarë, takimi me ambasadoren greke ka një rëndësi të veçantë për shkak të peshës që zona ka në marrëdhëniet shqiptaro-greke.
Bashkia deklaron se takimi u zhvillua në një atmosferë miqësore dhe se u diskutua për përditshmërinë e qytetarëve, cilësinë e jetës, sfidat e komunitetit dhe projektet e administratës vendore.
Por edhe këtu transparenca është thelbësore.
Çfarë konkretisht u diskutua për Himarën? A pati bisedime për investime? Për pronat? Për turizmin? Për trashëgiminë kulturore? Për komunitetet lokale?
Këto janë pyetje që qytetarët kanë të drejtë t’i bëjnë.
Dy ambasadorë, dy bashki, një jug me shumë interesa
Në harkun e një kohe të shkurtër, Vlora dhe Himara shfaqen në komunikimin publik përmes takimeve me ambasadorët e dy shteteve që kanë interesa të rëndësishme historike, kulturore, ekonomike dhe diplomatike në rajon.
Kjo nuk do të thotë automatikisht se ka diçka të paligjshme apo të dyshimtë pas këtyre takimeve.
Por pikërisht për shkak të rëndësisë strategjike të jugut të Shqipërisë, transparenca duhet të jetë maksimale.
Nëse bëhet fjalë vetëm për kulturë, turizëm dhe bashkëpunim qytetar, atëherë gjithçka duhet të jetë e dokumentuar dhe publike.
Nëse diskutohen projekte, prona, investime apo çështje me rëndësi strategjike, qytetarët duhet të dinë çfarë po negociohet dhe në emër të kujt.
Historia nuk duhet të ndryshohet sipas interesit të ditës
Shqipëria ka një histori të pasur të bashkëjetesës fetare dhe komunitare. Hebrenjtë kanë qenë pjesë e historisë së vendit dhe Shqipëria ka një histori të njohur të mbrojtjes së hebrenjve gjatë Luftës së Dytë Botërore.
Por pikërisht sepse kjo histori është e rëndësishme, ajo nuk ka nevojë për ekzagjerime.
Nëse do të ndërtojmë muze, le të ndërtojmë edhe arkiva. Nëse do të promovojmë historinë, le të promovojmë edhe dokumentet. Dhe nëse flasim për trashëgimi, le të ruajmë para së gjithash të vërtetën historike.
Sepse një muze mund të ndërtohet me beton e gurë, por besueshmëria e tij ndërtohet vetëm me fakte.
Ndalohet kopjimi sipas ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”, i ndryshuar, ndalohet kopjimi, publikimi, shpërndarja dhe tjetërsimi pa cituar PatriotikMedia.al
