Nga Kastriot Çipi:
Në diskursin politik shqiptar është bërë pothuajse modë të thuhet: “Jam trumpist”. E thotë Sali Berisha, e përçon propaganda politike, dhe shpesh e përdor edhe qeveria për kalkulime të brendshme. Por kur i vendos gjërat në peshore reale, del një kontradiktë e thellë mes asaj që pretendohet dhe asaj që mbështetet në praktikë.
Nëse e shohim realisht politikën e Donald Trump, ajo përfaqëson një shkëputje të qartë nga shumë prej linjave globale të dekadave të fundit:
- Trump është aktivisht kundër axhendës gjinore, ndërsa Berisha dhe Edi Rama e kanë pranuar atë në mënyrë të heshtur ose të drejtpërdrejtë në politikën publike.
- Trump është kritik ndaj OBSH-së, ndërsa të dy kampet kryesore në Shqipëri janë rreshtuar pro institucioneve globale.
- Trump e kundërshton narrativën ekstreme të klimës, ndërsa politika shqiptare e ka përqafuar pa rezerva.
- Trump ka një qëndrim kritik ndaj Bashkimit Evropian, ndërsa elitat politike në Tiranë e shohin BE-në si dogmë të pakontestueshme.
- Trump është kundër vazhdimit të luftës në Ukrainë në formatin aktual, ndërsa qeveritë shqiptare kanë ndjekur linjën e Perëndimit pa asnjë distancim kritik.
- Trump mbështet tarifat dhe proteksionizmin ekonomik, ndërsa në Shqipëri dominon narrativa e tregtisë së lirë pa kushte.
- Trump është kundër emigracionit të paligjshëm, ndërsa Shqipëria ka ndjekur politika të hapjes së pakontrolluar të kufijve ekonomikë dhe socialë.
Në teori, duke parë këto pika, dikush mund të thotë se duhet të isha pro-Trump. Por realiteti është më kompleks.
Sepse përtej politikave të brendshme amerikane, ekziston një tjetër dimension që nuk mund të injorohet: politika e jashtme dhe qëndrimet ndaj Lindjes së Mesme. Mbështetja e Trump për Izraelin në konfliktin në Gaza – që shumë analistë ndërkombëtarë dhe organizata humanitare e cilësojnë si një katastrofë humanitare dhe madje si gjenocid të pretenduar – si dhe qëndrimet e tij të forta në rajon, përfshirë tensionet me Iranin, e ndryshojnë tërësisht perceptimin.
Në këtë pikë, ndarja bëhet e qartë: politika nuk është paketë e mbyllur që merret “siç është”. Është një përzgjedhje vlerash dhe pasojash.
Dhe këtu lind paradoksi shqiptar:
Sali Berisha dhe Edi Rama shpesh shfaqen pro-Trump për arsyet që u leverdisin politikisht, jo për arsye ideologjike të thella. Ndërsa kritikojnë të njëjtin Trump kur nuk u shërben interesave të tyre.
Në thelb, ata janë “pro Trump” pikërisht për ato arsye që një pjesë e botës e kundërshton. Dhe njëkohësisht kundër tij për ato arsye që amerikanët e votuan.
Kjo është kontradikta e politikës së importuar:
nuk merret ideologjia, por imazhi. Nuk merret parimi, por oportuniteti.
Prandaj pyetja mbetet e hapur dhe e drejtpërdrejtë:
Si mund të jesh pro Berishës dhe Ramës, kur ata vetë nuk kanë një qëndrim parimor, por një qëndrim të lëvizshëm sipas interesit të momentit?
Në fund, problemi nuk është Trump.
Problemi është mënyra se si përdoret Trump në politikën shqiptare – si slogan, jo si qëndrim.