WASHINGTON — Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka nisur ditën e premte me një sulm të ashpër verbal ndaj aleatëve të NATO, duke i akuzuar për mungesë guximi dhe përgjegjësie në një nga krizat më të rrezikshme të momentit: bllokimin e Ngushtices se Hormuzit.
Në një reagim të drejtpërdrejtë në platformën e tij Truth Social, Trump deklaroi pa ekuivok:
“Pa SHBA-në, NATO është një tigër prej letre! Ata nuk deshën të përfshihen në ndalimin e një Irani bërthamor.”
Kjo deklaratë vjen në një moment kritik, ku tensionet mes Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Iran kanë arritur kulme të reja pas sulmeve të përbashkëta amerikano-izraelite të 28 shkurtit.
Ngushtica e Hormuzit – arteria jetike e naftës botërore
Bllokimi efektiv i Ngushticës së Hormuzit nga Irani ka tronditur tregjet globale. Kjo rrugë detare strategjike përpunon rreth 20% të eksporteve botërore të naftës, duke e kthyer çdo ndërprerje në një krizë globale energjetike.
Trump akuzon aleatët evropianë dhe partnerët ndërkombëtarë se refuzuan të marrin pjesë në operacionet për hapjen e kësaj rruge jetike:
“Ata ankohen për çmimet e larta të naftës, por nuk duan të ndihmojnë për ta hapur Ngushticën – një manovër e thjeshtë ushtarake.”
Aleatët hezitojnë, SHBA vepron
Pavarësisht presionit nga Uashingtoni, vende si Mbretëria e Bashkuar, Franca, Gjermania, Italia, Japonia, Holanda dhe Kanadaja kanë dhënë vetëm deklarata të vakëta mbështetjeje, duke shmangur angazhimin e drejtpërdrejtë ushtarak.
Ndërkohë, ushtria amerikane ka intensifikuar operacionet në rajon. Gjenerali Dan Caine konfirmoi se avionët luftarakë A-10 dhe helikopterët Apache janë tashmë në veprim, duke goditur objektiva detare iraniane dhe duke neutralizuar kërcënimet ndaj anijeve tregtare.
Lufta që prek xhepat e botës
Pasojat nuk kanë vonuar: çmimi i naftës Brent ka kaluar mbi 100 dollarë për fuçi, nga rreth 70 dollarë vetëm një muaj më parë. Kjo rritje e menjëhershme rrezikon të godasë rëndë ekonominë globale.
Kryeministrja japoneze Sanae Takaichi paralajmëroi gjatë një takimi në Shtëpinë e Bardhë:
“Ekonomia globale është në prag të një goditjeje të madhe për shkak të këtyre zhvillimeve.”
Mesazh i qartë: përçarje brenda aleancës
Deklaratat e Trump zbulojnë një përçarje të thellë brenda NATO-s, ku SHBA kërkon angazhim të drejtpërdrejtë ushtarak, ndërsa aleatët tregohen të kujdesshëm për të shmangur një përshkallëzim të madh me Iranin.
Me një grup ekspeditar të United States Marine Corps në rrugë drejt rajonit dhe tensionet që vazhdojnë të rriten, situata në Gjirin Persik mbetet një nga pikat më të rrezikshme të globit.
Nëse Ngushtica e Hormuzit nuk hapet së shpejti, kriza energjetike mund të shndërrohet në një krizë globale me pasoja të paparashikueshme. /New York Post