Nga Redaksia:
Raportimet e fundit se SHBA ka porositur një tjetër sërë bombash të mëdha penetruese, të njohura si Massive Ordnance Penetrator (MOP) me peshë 30,000 paund, ringjallin pyetjen: a mundet ushtria amerikane të shkatërrojë objektet kryesore bërthamore iraniane nëse vendos të ndërmarrë një sulm?
1. Porosia e re e MOP-ave: mes shqetësimit dhe qetësisë
Porosia e emergjencës për MOP-et tërheq dy lloje shqyrtimesh:
- Pozitive: Nuk u bë menjëherë pas sulmit në qershor 2025 ndaj Fordow, dhe është për të njëjtat MOP, jo për bomba më të mëdha ende në zhvillim. Kjo sugjeron se SHBA ka kapacitete të mjaftueshme për operacione të ngjashme pa pasur nevojë për zhvillime të reja.
- Negative: Porosia emergjente tregon se inventari i aktual i MOP-eve është i kufizuar, duke krijuar një shqetësim mbi numrin e saktë të këtyre bombave. Megjithatë, afati i dorëzimit i ri është 2028, që tregon se SHBA nuk ka nevojë të përdorë urgjentisht rezervat e reja, duke sugjeruar kapacitet të mjaftueshëm për një konflikt të afërt.
2. Diferenca midis Fordow dhe Pickaxe Mountain
Sulmi i qershorit 2025 ndaj Fordow tregoi rëndësinë e terrenit dhe infrastrukturës në mbrojtjen bërthamore:
- Fordow: Monti mbi objekt ishte 960 metra, dhe kishte të paktën dy oxhaqe ventilimi. Strategjia e SHBA përfshinte shkatërrimin e mbulesave dhe futjen e MOP-ve për të goditur thelbin e objektit.
- Pickaxe Mountain (Natanz): Monti është 1,608 metra, mbi 50% më i lartë, me vetëm një oxhak ventilimi. Kjo e bën penetrimin më sfidues, dhe MOP-et ekzistuese mund të jenë “te vogla” për ta arritur thelbin pa një strategji më kreative.
3. Çfarë mund të bëhet?
Ekspertët si David Albright, president i Institute for Science and International Security, sugjerojnë se SHBA mund të përdorë kreativitet si në sulmin e Fordow:
- Kombinimi i sulmeve të përsëritura në oxhaqet e ventilimit.
- Përdorimi i bombave termobarike që shpërthejnë më gjatë dhe më intensivisht në hapësira të mbyllura si tunelat dhe bunkerët.
- Vlerësimi i inteligjencës për të kuptuar çfarë ka mbetur i paprekur dhe ku janë dobësitë.
4. Një garë inteligjence dhe fuqi
Pyetja nuk është vetëm një “lojë armësh” midis SHBA dhe Iranit, por një garë inteligjence:
- Iranit i është mësuar nga sulmi i qershorit 2025, dhe tani e di më qartë se ku goditen objektet dhe sa thellë.
- SHBA duhet të përdorë kombinimin e inteligjencës, teknologjisë dhe bombave të mëdha për të goditur objektet kryesore, sidomos ato të mbrojtura nga malet e larta si Pickaxe Mountain.
Në këtë mënyrë, shkatërrimi i programit bërthamor iranian nuk është i pamundur, por kërkon strategji shumë më të sofistikuar dhe planifikim të kujdesshëm, jo vetëm mbështetje në fuqinë thjesht shkatërruese të bunker busters.
Në thelb, artikulli tregon se përplasja SHBA-Iran nuk është thjesht teknike, por edhe psikologjike dhe strategjike: kush e kupton më mirë terrenin, armët dhe sekretet e kundërshtarit, do të ketë avantazh.