Nga Redaksia:
Në debatin rreth pandemisë COVID-19, një nga figurat më të cituara dhe më keqinterpretuara ishte Jacques Attali. Për disa ai ishte “vizionar”, për të tjerë “paralajmërues i errët”. Në realitet, Attali nuk ishte as profet dhe as teoricien konspirativ, por një ideolog i rendit global teknokratik, i cili për dekada ka shpjeguar se si do të funksionojë pushteti në botën e krizave.
Ky artikull synon të sqarojë:
se kush është Attali, nga vjen, çfarë ka studiuar, kush e ka mbështetur dhe pse “parashikimet” e tij nuk ishin rastësi.
Jacques Attali lindi më 1943 në Algjeri, në një familje hebraike sefardike, dhe u rrit në Francë pas pavarësisë së Algjerisë. Identiteti i tij fetar nuk ka qenë bosht i veprimtarisë publike; formimi i tij është tipik i elitës shtetërore franceze.
Ai ka mbaruar:
- École Polytechnique (elita teknike franceze)
- École Nationale d’Administration (ENA) – shkolla që prodhon administratën e lartë shtetërore
- doktoraturë në ekonomi
Ky formim nuk prodhon mendimtarë të pavarur, por arkitektë të politikave shtetërore dhe supranacionale.
Roli në pushtet dhe rrjetet institucionale
Attali nuk ishte komentator nga jashtë. Ai ishte brenda sistemit:
- Këshilltar kryesor i presidentit François Mitterrand (1981–1991)
- President i parë i Bankës Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH)
- I lidhur ngushtë me BE-në, OKB-në, forume globale dhe think-tank-e ndërkombëtare
Ai nuk financohej si individ nga “donatorë privatë”, por:
- vepronte përmes institucioneve shtetërore dhe ndërkombëtare
- drejtonte ose ndikonte në struktura të financuara nga shtete, banka dhe organizma globalë
Pra, fuqia e tij nuk ishte financiare personale, por ideologjike dhe institucionale.
Çfarë “parashikonte” realisht Attali
Që nga vitet ’80 e sidomos pas 2000-s, Attali ka shkruar vazhdimisht se:
1-Krizat globale do zëvendësojnë politikën klasike
Ai argumentonte se:
- krizat (shëndetësore, klimatike, financiare) do bëhen forma e re e qeverisjes
- në emergjencë, popujt pranojnë atë që nuk do ta pranonin kurrë në normalitet
2-Pandemitë do justifikojnë kufizimin e lirive
Në shkrimet e tij para 2020-s, ai thoshte qartë se:
- një pandemi do sjellë kontroll të lëvizjes, gjurmim, masa detyruese
- vendimet do kalojnë nga parlamentet tek ekspertët dhe organizmat ndërkombëtarë
Kjo nuk ishte paralajmërim për popujt, por normalizim i asaj që po përgatitej.
3-Sovraniteti kombëtar është pengesë
Attali e ka quajtur kombin-shtet:
- të vjetëruar
- të paaftë për kriza globale
Zgjidhja e tij ishte:
- forcimi i OBSH-së
- roli qendror i OKB-së
- koordinim global detyrues
Në praktikë: vendimmarrje larg popujve dhe pa votë.
Pandemia 2020: “parashikim” apo konfirmim?
Kur ndodhi COVID-19:
- izolimet
- pasaportat shëndetësore
- censura e debatit
- pushteti absolut i “ekspertit”
…ishin pikërisht skenari që Attali kishte përshkruar më herët.
Jo sepse ai e krijoi pandeminë, por sepse:
ai përfaqësonte mendimin e atyre që kishin përgatitur mënyrën e reagimit ndaj saj.
Kujt i shërbente ky diskurs
Jo popujve.
Jo lirisë.
Jo demokracisë direkte.
Attali i shërbente:
- elitave teknokratike
- institucioneve jo të zgjedhura
- rendit global të bazuar në menaxhim, jo në sovranitet
Ajo që ai “hidhte në treg” si analizë, ishte në fakt:
njoftim i asaj që sistemi do aplikonte kur të vinte momenti.
Jacques Attali nuk është mistik dhe as figurë etnike simbolike.
Ai është produkt dhe zëdhënës i një sistemi, ku:
- kriza përdoret si mjet pushteti
- frika si instrument bindjeje
- dhe popujt trajtohen si objekt menaxhimi
Pandemia nuk e bëri Attalin profet.
Pandemia i dha të drejtë një modeli pushteti që ai e kishte përgatitur prej vitesh.