SHBA–Izrael–Iran: Kush ka dhënë më shumë para? Shifrat që rikthejnë debatin për politikën amerikane në Lindjen e Mesme …

Nga Redaksia – Debati se sa miliarda dollarë u kanë dhënë Shtetet e Bashkuara të Amerikës Izraelit dhe Iranit ndër vite është rikthyer në qendër të vëmendjes, pas publikimit të një grafiku që krahason administratat amerikane të Bill Clintonit, George W. Bushit, Barack Obamës, Joe Bidenit dhe Donald Trumpit.

Mesazhi që shoqëron grafikun është i drejtpërdrejtë: mbështetja financiare amerikane për Izraelin ka qenë një politikë e vazhdueshme e administratave republikane dhe demokrate, ndërsa marrëdhëniet financiare me Iranin kanë qenë krejt të një natyre tjetër.

Sipas shifrave të publikuara në grafik, ndihma për Izraelin paraqitet si më poshtë:

• Bill Clinton (1993–2000): 26 miliardë dollarë.
• George W. Bush (2001–2008): 23 miliardë dollarë.
• Barack Obama (2009–2016): 27 miliardë dollarë.
• Joe Biden (2021–2024): 24.9 miliardë dollarë.
• Donald Trump (2017–2020 dhe 2025 e në vijim): rreth 19 miliardë dollarë, sipas përmbledhjes së pretenduar.

Ndërsa për Iranin, grafiku paraqet zero dollarë gjatë administratave Clinton, Bush dhe Trump, 1.7 miliardë dollarë gjatë presidencës Obama dhe 6 miliardë dollarë gjatë presidencës Biden.

Por çfarë qëndron realisht pas këtyre shifrave?

Raportet e Shërbimit Kërkimor të Kongresit amerikan (CRS) konfirmojnë se Izraeli është përfituesi më i madh historik i ndihmës së huaj amerikane që nga Lufta e Dytë Botërore. Sipas raportit të përditësuar më 28 maj 2025, SHBA-ja i ka ofruar Izraelit rreth 174 miliardë dollarë ndihmë dypalëshe dhe financim për mbrojtjen raketore, në vlerë nominale.

Një marrëveshje dhjetëvjeçare e nënshkruar në vitin 2016, gjatë administratës Obama, parashikonte 38 miliardë dollarë ndihmë ushtarake për periudhën 2019–2028, me kusht miratimin e fondeve nga Kongresi amerikan.

Pas sulmeve të 7 tetorit 2023 dhe luftës që pasoi, Kongresi miratoi gjithashtu fonde shtesë për Izraelin, përfshirë 3.5 miliardë dollarë financim ushtarak dhe 5.2 miliardë dollarë për sistemet e mbrojtjes raketore në vitin 2024.

Kjo tregon se mbështetja amerikane për sigurinë e Izraelit nuk është një politikë e një partie të vetme, por një angazhim që ka vazhduar në administrata të ndryshme.

Po 1.7 miliardë dollarët për Iranin gjatë Obamës?

Kjo shifër lidhet me një marrëveshje ligjore të vitit 2016 për zgjidhjen e një mosmarrëveshjeje të vjetër financiare. Bëhej fjalë për 400 milionë dollarë që Irani kishte paguar për pajisje ushtarake para Revolucionit Islamik të vitit 1979, të cilat nuk iu dorëzuan, si dhe rreth 1.3 miliardë dollarë interesa.

Departamenti amerikan i Thesarit ka shpjeguar se pagesat u kryen në kuadër të zgjidhjes së një pretendimi ligjor dhe jo si një paketë e zakonshme ndihme për qeverinë iraniane.

Po 6 miliardë dollarët gjatë Bidenit?

Edhe këtu kërkohet një sqarim i rëndësishëm. Në vitin 2023, administrata Biden lejoi transferimin e rreth 6 miliardë dollarëve nga llogari të ngrira iraniane në Korenë e Jugut drejt llogarive të kufizuara në Katar, në kuadër të një marrëveshjeje për shkëmbimin e të burgosurve.

Këto para ishin të ardhura iraniane nga shitja e naftës, të bllokuara për shkak të sanksioneve. Ato nuk ishin një grant i ri amerikan për Iranin dhe ishin të destinuara vetëm për blerje humanitare, si ushqime dhe ilaçe, nën mbikëqyrjen përkatëse.

Shifrat e grafikut ngrenë një debat të rëndësishëm mbi vazhdimësinë e politikës së jashtme amerikane, por nuk duhen marrë si një bilanc zyrtar i verifikuar dollar për dollar për secilin president. Për këtë do të duhej një metodologji e njëjtë që të përfshinte ndihmën ushtarake, financimin e mbrojtjes, fondet shtesë dhe pagesat e kryera.

Ajo që dokumentohet qartë është se mbështetja amerikane për Izraelin ka qenë e vazhdueshme përgjatë administratave të të dyja partive, ndërsa shumat e lidhura me Iranin kanë pasur natyrë tjetër: zgjidhje detyrimesh të vjetra dhe transferim të fondeve iraniane të ngrira.

Në fund, debati duhet të mbështetet te dokumentet dhe shifrat zyrtare, jo vetëm te grafikat që qarkullojnë në rrjetet sociale.

© Copyright of PatriotikMedia.al