City of London: Si kontrollon një institucion financiar Parlamentin britanik përmes një privilegji që ekziston që nga 6 shkurti 1571!

Nga Redaksia – Një figurë e pazgjedhur, e emëruar dhe e paguar nga City of London Corporation, ka një prani të privilegjuar brenda Parlamentit britanik prej më shumë se 450 vitesh. City Remembrancer është përshkruar nga kritikët si lobisti institucional më i vjetër në botë, një mekanizëm për të mbrojtur interesat e qendrës financiare të Londrës kundër çdo ligji që mund t’i kufizojë privilegjet e saj.

Pas fasadës së demokracisë parlamentare britanike ekziston një strukturë historike pushteti, e cila prej shekujsh ka ruajtur një marrëdhënie të veçantë me institucionet shtetërore. Bëhet fjalë për City of London Corporation dhe funksionarin e saj të njohur si City Remembrancer, një figurë që daton që nga 6 shkurti i vitit 1571.

Ndërsa qytetarët britanikë zgjedhin përfaqësuesit e tyre në Parlament, ky funksionar nuk zgjidhet nga populli. Ai emërohet dhe paguhet nga vetë Corporation, me një detyrë të përcaktuar: të monitorojë legjislacionin dhe të mbrojë privilegjet historike të City of London.

Kjo marrëdhënie ka ngritur prej vitesh pyetje serioze mbi demokracinë përfaqësuese, transparencën dhe sovranitetin parlamentar në Britaninë e Madhe.

Çfarë është City Remembrancer?

City Remembrancer është një zyrtar i City of London Corporation, institucionit që administron zonën financiare historike të Londrës, të njohur si Square Mile.

Detyra e tij është të ndjekë çdo projektligj, vendim dhe nismë parlamentare që mund të prekë interesat e Corporation, privilegjet e saj historike dhe statusin e veçantë kushtetues.

Ai nuk është deputet dhe nuk merr mandat nga votuesit britanikë. Megjithatë, ka një pozicion të privilegjuar brenda Parlamentit, ku mund të ndjekë drejtpërdrejt debatet dhe zhvillimet legjislative.

City of London Corporation ka gjithashtu një sistem të veçantë përfaqësimi elektoral, ku edhe kompanitë mund të votojnë në bazë të numrit të punonjësve, krahas zgjedhësve rezidentë.

Kritikët e këtij sistemi argumentojnë se ai i jep sektorit financiar një ndikim politik të pazakontë, të cilin nuk e gëzon asnjë sektor tjetër i shoqërisë britanike.

Kush është City Remembrancer?

Sipas materialit të paraqitur, funksionarët kryesorë të kësaj zyre kanë qenë:

• Thomas Norton – funksionari i parë, i emëruar më 6 shkurt 1571.
• Paul Double – mbajti detyrën nga viti 2003 deri në vitin 2023.
• Paul Wright – mori detyrën në vitin 2023.

City Remembrancer është një nga zyrtarët ligjorë të Corporation, me përgjegjësi për çështjet parlamentare, përfaqësimin institucional dhe protokollin.

Zyra e tij mbështetet nga një ekip juristësh dhe specialistësh që ndjekin zhvillimet parlamentare dhe përgatisin ndërhyrjet institucionale në mbrojtje të interesave të City of London.

Si funksionon ndikimi brenda Parlamentit?

Një nga aspektet më të debatueshme është pozicioni fizik i City Remembrancer brenda Dhomës së Komunave, House of Commons.

Ai ulet në galerinë e poshtme, përballë Speaker-it, pranë zonës së Serjeant at Arms, duke pasur mundësi të ndjekë drejtpërdrejt debatet parlamentare.

Edhe pse nuk ka të drejtë vote apo të drejtë për të marrë fjalën si deputet, roli i tij është të monitorojë çdo zhvillim që mund të ndikojë te interesat e Corporation.

Në këtë mënyrë, zyra mund të:

• Informojë menjëherë drejtuesit e City of London Corporation për zhvillimet parlamentare.
• Përgatisë materiale dhe analiza për deputetët.
• Paraqesë dëshmi dhe argumente përpara komiteteve parlamentare.
• Ndjekë projektligjet që mund të prekin privilegjet e City of London.
• Kërkojë ndryshime ose kundërshtojë dispozita që prekin interesat e institucionit.

Kritikët e konsiderojnë këtë një formë të institucionalizuar lobimi, e cila zhvillohet në zemër të Parlamentit britanik.

Një privilegj që daton që nga viti 1571

Zyra e City Remembrancer u krijua më 6 shkurt 1571 nga City of London Corporation.

Në vitin 1685, një urdhër formal përcaktoi detyrimin që ky funksionar të merrte pjesë çdo ditë në Parlament dhe të raportonte te Lord Mayor për çështjet publike që preknin interesat e City of London.

Që nga ajo kohë, kjo marrëdhënie institucionale ka vazhduar përmes ndryshimeve të shumta politike dhe kushtetuese në Britani.

Për më shumë se katër shekuj, City of London ka ruajtur një kanal të veçantë komunikimi dhe ndikimi brenda institucioneve parlamentare.

Pyetja që shtrohet sot është e thjeshtë: si mund të pajtohet një privilegj i tillë me parimet moderne të demokracisë përfaqësuese?

George Monbiot: City of London është një shtet brenda shtetit

Gazetari investigativ George Monbiot, në një shkrim të publikuar në The Guardian më 31 tetor 2011, kritikoi ashpër pozitën e veçantë të City of London.

Ai argumentoi se Corporation gëzon privilegje të jashtëzakonshme dhe se Remembrancer përfaqëson një mekanizëm institucional për mbrojtjen e tyre brenda Parlamentit.

Monbiot shkruante se, ndërsa përfaqësuesit e zgjedhur diskutojnë ligjet, pas karriges së Speaker-it qëndron një funksionar, detyra e të cilit është të sigurojë mbrojtjen e të drejtave dhe privilegjeve të City of London.

Në një tjetër analizë të vitit 2015, ai e përshkroi City of London si një strukturë me karakter gjysmë-offshore, duke kritikuar ndikimin e saj të veçantë në sistemin politik dhe financiar britanik.

Caroline Lucas kërkoi hetim dhe kufizimin e privilegjeve

Në vitin 2013, deputetja Caroline Lucas i kërkoi kryetarit të atëhershëm të Dhomës së Komunave, John Bercow, të shqyrtonte pozicionin e City Remembrancer.

Ajo ngriti shqetësimin se një funksion lobimi ishte fshehur brenda një roli kushtetues dhe se City of London gëzonte akses të veçantë në procesin legjislativ.

Lucas kërkoi rishikimin e këtij privilegji, duke vënë në pikëpyetje përshtatshmërinë e një aksesi institucional të dedikuar, të pakufizuar dhe jo të monitoruar në zemër të Parlamentit.

Sipas kritikave të saj, zyra kishte një buxhet prej 5.3 milionë paundësh dhe një ekip prej gjashtë avokatësh, duke përfaqësuar interesat e sektorit financiar brenda institucioneve demokratike.

Nicholas Shaxson: Lobisti institucional më i vjetër në botë

Autori Nicholas Shaxson, i njohur për librin e tij Treasure Islands, e ka përshkruar City Remembrancer si:

“Lobistin institucional më të vjetër në botë.”

Shaxson ka kritikuar gjithashtu strukturën e City of London Corporation, duke e përshkruar si një entitet të lashtë, me karakter të veçantë, të vendosur brenda shtetit kombëtar britanik.

Një nga deklaratat historike të cituara në debatin për këtë funksion është se detyra e Remembrancer ishte të kundërshtonte çdo projektligj që ndërhynte në të drejtat dhe privilegjet e gëzuara nga Corporation.

Kjo deklaratë përmbledh pikërisht thelbin e debatit: a duhet një institucion financiar të ketë një përfaqësues të përhershëm dhe të privilegjuar brenda Parlamentit për të mbrojtur interesat e veta?

Natalie Bennett: Një anomali në demokracinë britanike

Natalie Bennett, përfaqësuese e Partisë së Gjelbër në Dhomën e Lordëve, e ka kritikuar gjithashtu sistemin e City of London Corporation.

Ajo e ka përshkruar institucionin si një nga anomalitë më të mëdha të sistemit demokratik britanik.

Sipas Bennett, rregullat e veçanta të Corporation e mbrojnë atë nga kontrolli, deformojnë përfaqësimin demokratik në favor të bizneseve dhe i japin një ndikim të privilegjuar mbi ligjet e vendit.

Ajo ka vënë në dukje se nuk ekziston një funksion i ngjashëm për sektorin e ndërtimit, shëndetësisë, industrisë prodhuese apo bujqësisë.

Vetëm City of London gëzon një mekanizëm të tillë institucional.

City of London dhe trashëgimia e Perandorisë Britanike

Për të kuptuar fuqinë e City of London, duhet parë edhe historia e saj në raport me Perandorinë Britanike.

City nuk ishte thjesht një bashki apo një zonë administrative e Londrës. Ajo u bë qendra financiare e një perandorie që shtrihej në kontinente të ndryshme.

Bankat dhe institucionet financiare të Londrës financuan kompani tregtare dhe ekspansione koloniale, përfshirë East India Company dhe South Sea Company.

Kapitali financiar ishte një nga instrumentet kryesore për zgjerimin dhe konsolidimin e fuqisë britanike në botë.

Pas Luftës së Dytë Botërore dhe shpërbërjes graduale të perandorisë koloniale, ndikimi financiar i Londrës nuk u zhduk. Përkundrazi, sistemi financiar britanik u përshtat me realitetin e ri ndërkombëtar.

Në librin Treasure Islands, Nicholas Shaxson analizon rrjetin global të parajsave fiskale të lidhura me Britaninë, përfshirë Jersey, Guernsey, Ishullin Man, Ishujt Kajman, Bermudën dhe Ishujt Virgin Britanikë.

Sipas analizës së tij, këto territore përbëjnë një rrjet financiar ndërkombëtar, me Londrën në qendër.

Shaxson dhe organizata si Tax Justice Network kanë argumentuar se pas rënies së perandorisë formale koloniale, Britania ruajti një ndikim të jashtëzakonshëm përmes rrjeteve financiare offshore.

Kështu, City of London është kthyer në një nga qendrat kryesore të sistemit financiar global.

Nga imperializmi kolonial te imperializmi financiar

Në këtë këndvështrim, City Remembrancer nuk është thjesht një funksionar që ndjek debatet parlamentare.

Ai përfaqëson vazhdimësinë institucionale të një sistemi historik, ku interesat financiare kanë pasur një marrëdhënie të privilegjuar me pushtetin politik.

Në kohën e Perandorisë Britanike, financimi i ekspeditave koloniale dhe i kompanive tregtare ishte një instrument i rëndësishëm i fuqisë së Londrës.

Në epokën moderne, qendra e ndikimit është zhvendosur drejt tregjeve financiare ndërkombëtare, rrjeteve offshore dhe kontrollit të kapitalit global.

Kritikët e këtij modeli argumentojnë se City of London ka arritur të ruajë një autonomi dhe ndikim të jashtëzakonshëm, ndërsa funksioni i Remembrancer siguron mbrojtjen institucionale të interesave të saj.

Një debat që vazhdon edhe në vitin 2026

Debati për City Remembrancer nuk është vetëm historik.

Në vitin 2026, çështja është rikthyer në diskutimet për transparencën dhe reformën e institucioneve britanike.

Sipas një sondazhi të lidhur me APPG on Investment Fraud and Fairer Financial Services, më shumë se 88 për qind e të anketuarve e kanë konsideruar rolin e Remembrancer një anomali në procesin legjislativ dhe kanë mbështetur parimin se asnjë sektor i shoqërisë nuk duhet të ketë akses të privilegjuar në hartimin e ligjeve.

Kritikat e ngritura ndër vite nga gazetarë, deputetë, akademikë dhe organizata të transparencës tregojnë se kjo çështje vazhdon të jetë pjesë e debatit mbi demokracinë britanike.

Kush e kontrollon realisht pushtetin?

Historia e City Remembrancer ngre një pyetje që shkon përtej kufijve të Britanisë së Madhe.

A mund të quhet një sistem plotësisht demokratik, kur një institucion jo i zgjedhur nga populli ka një përfaqësues të përhershëm brenda Parlamentit, me detyrën për të mbrojtur privilegjet e veta kundër ndryshimeve ligjore?

Që nga 6 shkurti 1571, City of London Corporation ka ruajtur këtë mekanizëm të veçantë institucional.

Për kritikët, City Remembrancer është simboli i një pushteti që nuk vjen nga vota, por nga historia, kapitali dhe privilegjet e trashëguara.

City of London nuk është thjesht një qendër financiare. Ajo është një strukturë me histori të gjatë, lidhje ndërkombëtare dhe ndikim të veçantë në ekonominë globale.

Remembrancer nuk është një anomali e parëndësishme historike. Ai është simboli i vazhdimësisë së një sistemi që, sipas kritikëve të tij, ka transformuar imperializmin kolonial të së kaluarës në një formë të re imperializmi financiar global.

Burimet e mëtejshme:

• George Monbiot, The Guardian (2011): https://www.theguardian.com/commentisfree/2011/oct/31/corporation-london-city-medieval
• George Monbiot, The Guardian (2015): https://www.theguardian.com/commentisfree/2015/sep/08/britain-civilised-mafia-state
• The Independent (2013): https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/exclusive-activists-and-mps-take-on-city-s-influence-on-parliament-8960909.html
• The Mirror (2013): https://www.mirror.co.uk/news/uk-news/kick-bankers-man-remembrancer-out-1874811
• Caroline Lucas: https://archive.carolinelucas.com/latest/the-influence-of-the-city-of-london-why-we-need-an-inquiry
• Nicholas Shaxson, OpenDemocracy: https://www.opendemocracy.net/en/men-who-stole-world-interview-with-nicholas-shaxson/
• Tax Justice Network: https://taxjustice.net/2017/09/19/city-london-capital-invisible-empire/
• Tax Justice Network: https://taxjustice.net/2019/09/29/tax-havens-britains-second-empire/
• Bureau of Investigative Journalism: https://www.thebureauinvestigates.com/stories/2012-07-09/streets-paved-with-gold-the-council-that-works-for-banks
• FT Adviser: https://www.ftadviser.com/content/a28cbdb4-1cb2-498c-888e-d53b7a969527
• The London Wanderer: https://thelondonwanderer.co.uk/2023/04/the-citys-shadowy-figure-in-the-under-gallery/

© Copyright of PatriotikMedia.al