Nga Redaksia – Ky është alarmi i fortë i avokatit Altin Goxhaj, i cili denoncon një projektligj të paraqitur për konsultim publik gjatë muajit gusht, në një periudhë kur një pjesë e madhe e qytetarëve ndodhen me pushime.
Sipas Goxhajt, bëhet fjalë për projektligjin që lidhet me Byrotë e Kreditit, të cilin ai e sheh si një hap potencialisht shumë të rrezikshëm drejt krijimit të një sistemi të gjerë profilizimi financiar të qytetarëve.
Goxhaj paralajmëron se çështja nuk duhet parë thjesht si një mekanizëm për të kontrolluar historikun e kredive, por si një zhvillim që mund të krijojë mundësi për mbledhjen, përpunimin dhe analizimin e një sasie shumë të madhe të dhënash mbi jetën financiare të shqiptarëve.
Postimi i plottë:
“Duhet të vini në protestë, sepse duhet të rrëzojmë me çdo kusht këto mostra!”
Duhet të vini në protestë sepse duhet të rrëzojmë me çdo kusht këto mostra! Sapo kanë paraqitur me urgjencë për konsultim publik në Gusht kur njerëzit janë pushim projektligjin e krijimit të patronazhimit financiar të çdo qytetari dhe kreditit social sipas modelit kinez! Më ndiqni edhe për këtë temë sot pas orës 22:00 në PISK podcast me Altin Tufa.
Ja teksti që më përgatiti Chat GPT si reagim:
**PAS PATRONAZHISTIT ELEKTORAL, PO HAPET RRUGA PËR PATRONAZHISTIN FINANCIAR! BIG BROTHER-I POLITIK PO MERR FORMË!**
Projektligji i ri për **Byrotë e Kreditit** nuk krijon thjesht një regjistër për të parë nëse ke paguar kredinë. Ai krijon mundësinë që kompani private të grumbullojnë dhe kombinojnë informacion financiar që vjen jo vetëm nga bankat, por edhe nga **Tatimet, bashkitë, sigurimet, energjia, gazi, ujësjellësi, komunikimet elektronike dhe furnitorë të tjerë të mallrave e shërbimeve**.
Dhe gjithë ky informacion mund të përpunohet me **modele statistikore, matematikore dhe algoritmike** për t’i dhënë qytetarit një **RENDITJE KREDITORE — një SCORE!**
Pra qytetari nuk ka më vetëm emër dhe histori kredie.
Ai fillon të ketë një **RANK FINANCIAR**.
Kush paguan.
Kush vonon.
Kush ka borxhe.
Kush ka detyrime.
Kush është financiarisht i fortë.
Kush është financiarisht vulnerabël.
Vetë credit scoring-u ekziston edhe në vende të BE-së dhe nuk është i njëjtë me sistemin kinez të “social credit”. Por pikërisht këtu duhet ndezur alarmi: **kur një sistem ka burime kaq të gjera të dhënash dhe prodhon profilizim algoritmik, rreziku i përdorimit të paligjshëm përtej kreditimit bëhet shumë serioz.**
Sepse çfarë ndodh nëse nesër ky informacion rrjedh, keqpërdoret ose lidhet ilegalisht me databazat e patronazhimit politik?
Patronazhisti i vjetër dinte **për kë votoje**.
Patronazhisti social mund të kërkojë të dijë **çfarë halli ke**.
Patronazhisti financiar mund të dijë **sa i cenueshëm je ekonomikisht**.
Dhe Inteligjenca Artificiale mund t’i lidhë të gjitha bashkë.
Këtu lind modeli i frikshëm:
Më poshtë mund të lexoni:
**VOTA + HALLI + BORXHI + DETYRIMET + PROFILI FINANCIAR = PROFILIZIMI I QYTETARIT.**
Ky do të ishte versioni financiar i logjikës së “social credit”: jo sepse projektligji shqiptar është sot sistemi kinez, por sepse krijimi i një score-i të qytetarit nga një univers gjithnjë e më i madh të dhënash kërkon barriera jashtëzakonisht të forta kundër shndërrimit të tij në instrument kontrolli.
Dhe kjo bëhet edhe më alarmante kur paralelisht Edi Rama u kërkon strukturave të partisë kalimin **“nga prania elektorale te prania njerëzore”**, një parti që interesohet për hallet e qytetarëve gjatë gjithë kohës.
Unë shoh këtu rrezikun e një **PATRONAZHIMI SOCIAL 2.0**:
jo vetëm *“për kë voton?”*, por edhe:
**“Çfarë halli ka?”
“Sa borxhe ka?”
“Sa vulnerabël është?”
“Çfarë i duhet?”**
Dhe pastaj vjen pyetja më e rrezikshme:
**“Çfarë mund t’i zgjidhim?”**
Sepse në një Republikë qytetarit hallin duhet t’ia zgjidhë **SHTETI SIPAS LIGJIT**, jo partia sipas interesit elektoral!
Ne nuk duhet të presim që abuzimi të ndodhë për të kërkuar garanci.
Kërkojmë që ligji të ndalojë në mënyrë absolute çdo përdorim politik, çdo profilizim jashtë qëllimit kreditor, çdo akses të paautorizuar dhe çdo kombinim të të dhënave financiare me databaza elektorale; të regjistrohet çdo akses individual apo masiv dhe përgjegjësit të mbajnë përgjegjësi të rëndë për çdo rrjedhje apo përdorim të paligjshëm.
**SHQIPËRIA NUK KA NEVOJË PËR NJË BIG BROTHER QË I VENDOS QYTETARIT SCORE.**
Ka nevojë për institucione që i trajtojnë qytetarët të barabartë para ligjit — pavarësisht votës, borxhit, hallit apo bindjeve të tyre politike.
Ndalohet kopjimi sipas ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”, i ndryshuar, ndalohet kopjimi, publikimi, shpërndarja dhe tjetërsimi pa cituar PatriotikMedia.al
