Nga Redaksia – Një zbulim i pazakontë në Firence të Italisë ka rikthyer në qendër të vëmendjes një debat historik që po ngjall interes në mbarë botën. Bëhet fjalë për një recetë të vjetër, të gjetur në një manastir, e cila përshkruan një eliksir me verë të përgatitur me arrë kola dhe gjethe koka boliviane, përbërës që lidhen drejtpërdrejt me formulën e hershme të Coca-Colës.
Dokumenti i ruajtur prej dekadash tregon se në Firence prodhohej një pije e quajtur “Elixir Vinoso Ricostituente”, një tonik rigjenerues që reklamohej si një produkt për rikthimin e forcave fizike dhe mendore te njerëzit e dobësuar nga sëmundjet, mosha apo lodhja.
Sipas mbishkrimit në dokument, eliksiri përgatitej nga Farmacia S. Marco në Via Cavour 58, Firence, dhe kishte si bazë pikërisht arrën kola dhe gjethet e kokës boliviane. Këta janë të njëjtët përbërës që i dhanë emrin Coca-Colës kur ajo u prezantua zyrtarisht në Shtetet e Bashkuara në vitin 1886.
Megjithatë, prifti që zbuloi recetën është shprehur se nuk duhet nxituar në përfundime dhe se ngjashmëria mund të jetë thjesht një rastësi historike. Pavarësisht kësaj, zbulimi ka hapur diskutime mbi mundësinë që ideja e një toniku me coca dhe kola të ketë ekzistuar në Evropë shumë përpara krijimit të markës amerikane.
Duhet theksuar se nuk ka prova historike që kjo recetë është paraardhësja e drejtpërdrejtë e Coca-Colës, apo se kompania amerikane e ka marrë prej saj formulën. Historia zyrtare vazhdon të njohë farmacistin amerikan John Stith Pemberton si krijuesin e Coca-Colës në Atlanta, në vitin 1886.
Megjithatë, dokumenti italian mbetet një dëshmi interesante e kohës, që tregon se përdorimi i përzierjeve me coca dhe kola në pije tonike ishte i njohur edhe në Evropë, duke lënë ende hapësirë për studiuesit që të hulumtojnë më tej origjinën e këtyre formulave.
Ky zbulim është një kujtesë se historia shpesh fsheh dokumente të harruara, të cilat mund të nxisin pyetje të reja, edhe kur nuk ndryshojnë domosdoshmërisht faktet e pranuara nga historiografia.
Ndalohet kopjimi sipas ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”, i ndryshuar, ndalohet kopjimi, publikimi, shpërndarja dhe tjetërsimi pa cituar PatriotikMedia.al
