Nga Redaksia – Organizatorët e protestës kundër ndërtimit të muzeut hebraik në Vlorë kanë bërë thirrje për një protestë kombëtare, duke ftuar shqiptarët brenda dhe jashtë vendit të bashkohen në kundërshtimin e projektit në qendrën historike të qytetit.
Në një status të publikuar në rrjetet sociale, një nga organizatorët e protestës, publicisti Gëzim Zilja ka bërë thirrje për një protestë kombëtare kundër ndërtimit të muzeut hebraik në qendrën historike të Vlorës, duke ftuar shqiptarët brenda dhe jashtë vendit të marrin pjesë në tubimin e njoftuar për të shtunën, më 17 tetor 2026, në orën 10:00, pranë Klubit Labëria.
Në thirrjen e tij, Zilja e vendos në qendër të kundërshtimit ruajtjen e trashëgimisë kombëtare dhe të objekteve që, sipas organizatorëve, kanë luajtur rol në lëvizjen patriotike, përhapjen e gjuhës shqipe dhe përgatitjen e Pavarësisë së Shqipërisë.
“Jo muzeut hebraik në qendrën historike. Jo falsifikimit të historisë!”, është mesazhi që shoqëron thirrjen për protestë.
Klubi Labëria, në qendër të debatit
Sipas Gëzim Ziljes, Klubi Labëria përbëhet nga dy godina të lidhura me njëra-tjetrën, të themeluara nga patriotët vlonjatë në vitin 1908, me Ismail Qemalin si president nderi. Ai thekson se klubi pati një rol të rëndësishëm në veprimtarinë patriotike, përhapjen e librave në gjuhën shqipe dhe mbështetjen e arsimit kombëtar në Jug të vendit.
Zilja pretendon se godina trekatëshe, ku kanë vepruar patriotë shqiptarë dhe janë zhvilluar veprimtari arsimore e kulturore, po humbet vlerat e saj historike për shkak të projektit të muzeut të ri. Ai ngre shqetësimin se nga ndërtesa kanë mbetur kryesisht muret e jashtme, ndërsa ndërhyrjet e lidhura me projektin rrezikojnë edhe Muzeun Etnografik.
Një tjetër pikë e kundërshtimit lidhet me ndryshimin e kategorisë së mbrojtjes së godinave. Sipas thirrjes së organizatorëve, ato kanë qenë objekte të Kategorisë së Parë dhe më pas janë kaluar në Kategorinë e Dytë, vendim që Zilja e konsideron të lidhur me mundësimin e ndërhyrjeve të sotme.
Këto pretendime kërkojnë shqyrtim mbi bazën e dokumentacionit të trashëgimisë kulturore, vendimeve administrative dhe projektit të miratuar.
Zilja kritikon ndërhyrjet në monumentet historike të Vlorës
Në deklaratën e tij, publicisti shtrin kritikën edhe ndaj ndërhyrjeve të kryera ndër vite në hapësirat simbolike të qytetit, duke përmendur Monumentin e Pavarësisë, zonën ku prehen eshtrat e Ismail Qemalit, Sheshin e Flamurit dhe hapësirat përreth godinave historike.
Ai ia atribuon qeverisjes së Edi Ramës përgjegjësinë për atë që e cilëson si dëmtim të trashëgimisë kulturore dhe historike të vendit. Sipas tij, Vlora, si qyteti ku u shpall Pavarësia, duhet të trajtohet me një standard të veçantë mbrojtjeje për monumentet dhe ansamblet historike.
Zilja kundërshton gjithashtu deklaratat e kryeministrit Rama për lidhjet historike të qyteteve antike të Finiqit dhe Orikumit me izraelitët, duke i konsideruar ato të papranueshme në interpretimin që u jep në thirrjen e tij. Debati mbi historinë e këtyre qyteteve, megjithatë, duhet të mbështetet në burime historike dhe arkeologjike.
Thirrje për mobilizim kombëtar
Organizatorët kërkojnë pjesëmarrjen e qytetarëve nga të gjitha trevat shqiptare, me synimin për të kundërshtuar projektin dhe për të kërkuar mbrojtjen e godinave historike të Klubit Labëria.
Në thirrje theksohet se kundërshtimi nuk lidhet vetëm me një ndërtesë, por me mënyrën se si trajtohet trashëgimia kombëtare në një prej qyteteve më të rëndësishme të historisë së Shqipërisë.
Protesta e së shtunës pritet të përqendrojë vëmendjen te pyetjet mbi ruajtjen e monumenteve, transparencën e vendimmarrjes dhe respektimin e statusit të objekteve të mbrojtura.
Për organizatorët, mesazhi është i qartë: Klubi Labëria dhe trashëgimia historike e Vlorës duhet të mbrohen, ndërsa çdo ndërhyrje në qendrën historike duhet të shqyrtohet në përputhje me ligjin dhe me vlerat që mbart ky qytet.
© Copyright of PatriotikMedia.al
