Nga Redaksia – Kur Donald Trump zgjodhi Eric P. Wendt si ambasador të Shteteve të Bashkuara në Shqipëri, Washingtoni nuk dërgoi në Tiranë një diplomat klasik. Dërgoi një ushtarak me 34 vite shërbim, një Green Beret që ka kaluar 55 muaj në zona lufte, ka shërbyer në 56 vende dhe ka komanduar strukturat e Operacioneve Speciale të NATO-s.
Por ajo që e bën emërimin e tij veçanërisht të rëndësishëm është një kapitull tjetër i karrierës: Izraeli dhe Autoriteti Palestinez.
Nga nëntori 2017 deri në tetor 2019, gjatë administratës së parë Trump, Wendt ishte Koordinatori i Sigurisë i SHBA-së për Izraelin dhe Autoritetin Palestinez, me bazë në Jerusalem. Detyra e tij ishte të koordinonte çështjet e sigurisë, të mbështeste forcat palestineze dhe të mbante hapur kanalet e komunikimit mes palëve.
Ky është një detaj që në Shqipëri nuk mund të anashkalohet. Konflikti izraelito-palestinez është kthyer në një prej çështjeve më të ndjeshme të politikës ndërkombëtare dhe ka prekur fort edhe opinionin publik shqiptar.
Një Green Beret në zemër të diplomacisë
Eric Wendt u diplomua në University of California, Santa Barbara, në vitin 1986 dhe në vitin 1991 iu bashkua Forcave Speciale amerikane.
Karriera e tij do ta çonte nga Iraku e Afganistani në Filipine, Kore, Lindjen e Mesme dhe më pas në strukturat më të larta të NATO-s.
Ai komandoi John F. Kennedy Special Warfare Center and School, Special Operations Command Korea dhe, në fund të karrierës, NATO Special Operations Headquarters në Mons të Belgjikës.
Wendt doli në pension në vitin 2021 me gradën gjeneral-lejtnant. Ka marrë dekorata të shumta amerikane dhe ndërkombëtare, ndërsa në vitin 2023 u përfshi në Hall of Fame të Defense Language Institute.
Flet arabisht dhe koreançe. Ky formim e ka bërë një prej ushtarakëve amerikanë me përvojën më të gjerë në operacionet ndërkombëtare.
Wendt dhe Shqipëria
Për Tiranën ka një element që e dallon nga shumë ambasadorë të tjerë amerikanë: Wendt i njeh shqiptarët nga afër.
Gjatë karrierës së tij në NATO ai ka komanduar forca speciale shqiptare dhe ka shërbyer në Afganistan përkrah trupave shqiptare.
Në dëshminë e tij para Senatit amerikan, ai vlerësoi publikisht forcat speciale shqiptare, duke thënë se ato mishërojnë “shpirtin luftarak” të Skënderbeut.
Pra, lidhja e tij me Shqipërinë nuk nis me emërimin si ambasador.
Kapitulli Izrael-Palestinë
Por pikërisht këtu ndodhet pjesa më e ndjeshme e biografisë së tij.
Si Koordinator i Sigurisë për Izraelin dhe Autoritetin Palestinez, Wendt veproi në një prej terreneve më të vështira të diplomacisë amerikane.
Në fund të vitit 2018, kur një ligj amerikan rrezikonte ndërprerjen e ndihmës për Autoritetin Palestinez, Wendt u angazhua në Kongres për të gjetur një zgjidhje që do të lejonte vazhdimin e mbështetjes amerikane për forcat palestineze të sigurisë.
Ky episod është i rëndësishëm për të kuptuar profilin e tij.
Wendt nuk ka qenë një figurë politike që merrte anë publike në konflikt. Roli i tij ishte i lidhur me sigurinë, koordinimin dhe ruajtjen e komunikimit mes Izraelit dhe Autoritetit Palestinez.
Kjo është arsyeja pse është e pamundur të kuptohet emërimi i tij në Tiranë pa parë edhe këtë pjesë të karrierës.
Çfarë kërkon Washingtoni në Shqipëri?
Në dëshminë para Senatit, Wendt përcaktoi disa prioritete për misionin e tij.
Siguria amerikane. Mbrojtja. Lufta kundër krimit të organizuar dhe korrupsionit. Siguria kibernetike. Forcimi i bashkëpunimit ushtarak. Dhe ekonomia.
Në veçanti ai përmendi energjinë, infrastrukturën, minierat dhe inteligjencën artificiale si fusha ku synohet zgjerimi i marrëdhënieve ekonomike amerikano-shqiptare.
Këtu emërimi merr një tjetër dimension.
Shqipëria është një vend ku siguria, politika, drejtësia dhe ekonomia janë të lidhura ngushtë. Ndërsa Wendt vjen me një mandat ku siguria dhe interesat ekonomike amerikane zënë një vend të rëndësishëm.
Njeriu është mbresëlënës. Misioni është pyetja.
Eric Wendt është një ushtarak me një karrierë të jashtëzakonshme, një Green Beret me përvojë të thellë në Lindjen e Mesme dhe botën myslimane, një komandant që ka punuar drejtpërdrejt me shqiptarët dhe një zyrtar që ka kaluar dy vite në zemër të çështjes Izrael-Palestinë.
Rekordi i tij në atë detyrë lidhet me stabilizimin dhe koordinimin e sigurisë, jo me një rol politik partiak në konflikt.
Por tani ai është në Tiranë.
Dhe pyetja që duhet ndjekur nuk është nëse Eric Wendt është i kualifikuar. Kjo është e qartë.
Çfarë i ka kërkuar Washingtoni të ketë prioritet në Shqipëri — sigurinë, interesat ekonomike amerikane, luftën kundër korrupsionit, apo një kombinim të tyre? Dhe çfarë vendi do të zërë demokracia shqiptare në këtë ekuacion?
Kjo është ajo që do të tregojë koha e Eric Wendt në Tiranë. / E Vërteta
© Copyright of PatriotikMedia.al
