Nga Redaksia – Kur drejtuesja e SHISH përfundon nën masën e arrestit shtëpiak, ministri i Drejtësisë del para kamerave dhe na shpjegon se “përgjegjësia politike është marrë” sepse ajo u shkarkua. Kaq? Kjo qenka përgjegjësia politike e qeverisë Rama 4?
Ka momente kur një qeveri nuk gjykohet nga fjalimet që mban, por nga institucionet që ka ngritur, emëruar dhe drejtuar.
Rasti i Vlora Hysenit është pikërisht një nga këto momente.
Më 22 shtator, ndaj drejtueses së SHISH u caktua masa “arrest në shtëpi” dhe pezullimi nga detyra, në kuadër të një hetimi të SPAK. Në të njëjtën çështje, u kryen kontrolle edhe në banesën e ish-drejtorit të Përgjithshëm të Policisë së Shtetit, Ilir Proda, i cili u paraqit më pas në SPAK. Raportimet e publikuara për çështjen përmendin edhe dyshime për përkrahje të autorit të krimit dhe zbulim të të dhënave sekrete.
Pra, nuk kemi të bëjmë me një histori periferike, me një zyrtar të rangut të ulët apo me ndonjë dosje që mund të trajtohet si një incident administrativ.
Po flasim për kupolën e institucioneve të sigurisë së shtetit shqiptar.
Dhe pikërisht në këtë moment del Ministri i Drejtësisë, Toni Gogu.
Jo për të dhënë një përgjigje politike serioze.
Jo për të shpjeguar se si u emërua një person në krye të një institucioni kaq të rëndësishëm.
Jo për të folur për përgjegjësinë institucionale.
Por për të na thënë:
Përgjegjësia penale është individuale.
Sigurisht që përgjegjësia penale është individuale dhe këtë do ta përcaktojë gjykata.
Por pyetja politike është krejt tjetër:
Kush mban përgjegjësi për mënyrën se si funksionoi institucioni?
Gogu thotë se përgjegjësia politike është marrë sepse qeveria e shkarkoi Hysenin dhe vendosi një drejtues të ri të përkohshëm.
Por kjo përgjigje ngre edhe më shumë pikëpyetje.
Sepse shkarkimi pas një urdhri gjykate apo pas shpërthimit të një skandali nuk është automatikisht e njëjta gjë me marrjen e përgjegjësisë politike.
Përgjegjësia politike nuk mund të reduktohet në formulën: “E shkarkuam, vazhdoni rrugën”.
Nëse një institucion i sigurisë kombëtare përfshihet në një hetim të tillë, pyetjet politike nuk zhduken me largimin e një emri nga zyra.
Përkundrazi, aty fillojnë.
Kush e propozoi?
Kush e emëroi?
Kush e kontrollonte institucionin?
Kush kishte përgjegjësi për mbikëqyrjen politike?
A kishte sinjale më herët?
A ishin raportuar probleme?
A funksionuan mekanizmat e kontrollit?
Dhe mbi të gjitha:
Si është e mundur që një institucion që duhet të mbrojë sigurinë kombëtare të përfundojë në qendër të një hetimi penal kaq të rëndë?
Këto janë pyetje politike.
Jo pyetje për përgjegjësinë penale të një individi.
Dhe pikërisht këtu qëndron problemi me përgjigjen e ministrit.
Qeveria duket sikur kërkon ta mbyllë çështjen me një lojë fjalësh: përgjegjësia penale është individuale, ndërsa përgjegjësia politike qenka marrë duke shkarkuar drejtoren.
Jo, zoti ministër. Shkarkimi është një vendim administrativ. Përgjegjësia politike kërkon transparencë dhe llogaridhënie.
Sidomos kur bëhet fjalë për SHISH.
Sidomos kur në të njëjtën aferë del në skenë edhe ish-drejtori i Policisë së Shtetit.
Sidomos kur çështja lidhet me një hetim më të gjerë ku janë përfshirë persona me pozicione të rëndësishme.
Dhe sidomos kur bëhet fjalë për një qeveri që ka pasur në duart e saj kontrollin politik të institucioneve kryesore të shtetit.
Po ministrat, kur japin përgjegjësi?
Kjo është pyetja që duhet t’u bëhet ministrave të Rilindjes.
Sepse nuk është nevoja që ministrat të dalin para kamerave për të lexuar formula politike të gatshme.
Nuk kanë nevojë për “përgjegjësia është individuale”.
Nuk kanë nevojë për “institucioni vazhdon punën”.
Nuk kanë nevojë për “duhet të presim procesin”.
Këto janë përgjigje juridike dhe administrative.
Por politika ka edhe një përgjegjësi tjetër: të japë llogari për sistemin që ka ndërtuar dhe për njerëzit që ka vendosur në majë të tij.
Dhe këtu problemi bëhet edhe më i madh.
Sepse qeveria nuk mund të kërkojë meritën për çdo sukses të institucioneve kur gjërat shkojnë mirë dhe pastaj të thotë “përgjegjësia është individuale” sapo një institucion goditet nga një hetim penal.
Kjo është pikërisht ajo që qytetarët kanë të drejtë ta pyesin.
Kur është sukses i qeverisë dhe kur është përgjegjësi individuale?
Nëse emërimi është politik, pse përgjegjësia zhduket sapo nis hetimi?
Nëse drejtuesi është i pavarur, atëherë pse qeveria merr meritat për funksionimin e institucionit?
Dhe nëse qeveria thotë se “ka marrë përgjegjësinë politike”, shqiptarët kanë të drejtë të pyesin:
Ku është kjo përgjegjësi?
Sepse deri tani, nga ajo që është bërë publike, kemi parë shkarkimin e një drejtuesi dhe zëvendësimin e tij.
Por shqiptarët duan të dinë çfarë ndodhi përpara se të vinte momenti i shkarkimit.
Një tjetër skandal që kërkon përgjigje
Rasti i Vlora Hysenit nuk duhet trajtuar si një episod personal i një individi.
Ajo gëzon të drejtën e prezumimit të pafajësisë dhe përgjegjësia penale do të përcaktohet nga drejtësia.
Por kjo nuk e pengon askënd të kërkojë përgjegjësi politike dhe institucionale.
Përkundrazi.
Kur preket SHISH, nuk preket vetëm një zyrë.
Preket besimi te shteti.
Preket siguria kombëtare.
Preket funksionimi i institucioneve.
Dhe mbi të gjitha preket pyetja nëse mekanizmat shtetërorë kanë funksionuar ashtu siç duhet.
Prandaj, pyetja për ministrat nuk është nëse kanë apo jo “fytyrë”.
Pyetja është shumë më serioze:
A do të japin një ditë përgjigje reale për mënyrën se si janë drejtuar këto institucione, apo çdo skandal do të mbyllet me një shkarkim, një konferencë për shtyp dhe formulën magjike: “përgjegjësia penale është individuale”?
© Copyright of PatriotikMedia.al
