Nga Arben Llalla | PatriotikMedia.al
Ky është Vasil Vangjel Qirani, i lindur në vitin 1928 në fshatin Pllakë të Sarandës.
Dokumentet dhe materialet arkivore të publikuara nga Arben Llalla, përfshirë fotografi dhe materiale të periudhave të ndryshme, hedhin dritë mbi një histori të gjatë që lidhet me veprimtarinë e Qiranit jashtë Shqipërisë dhe qëndrimet e tij ndaj çështjes shqiptare.
Në vitin 1960, Vasil Qirani arratiset drejt Jugosllavisë. Sipas dokumentacionit të publikuar, arratisja e tij ishte e lidhur me një mision të fshehtë të strukturave të Sigurimit të Shtetit shqiptar. Pas mbërritjes në Jugosllavi, ai u mor në përpunim nga strukturat e UDB-së, ku, sipas dokumenteve, bëhet e ditur edhe origjina e misionit të tij.
Një vit më vonë, në 1961, Qirani largohet nga Jugosllavia dhe vendoset në Boston, SHBA.
Nga Boston, aktivitet kundër Shqipërisë
Sipas dokumenteve dhe materialeve të publikuara, aktiviteti i Vasil Qiranit në SHBA nuk ishte thjesht një aktivitet i zakonshëm i emigracionit, por përfshinte një veprimtari të vazhdueshme politike dhe publicistike kundër Shqipërisë dhe shqiptarëve.
Një ndër provat e publikuara është edhe një gazetë e Bostonit e vitit 1999, gjatë periudhës së Luftës së Kosovës.
Materiali i gazetës tregon qëndrimet e mbajtura nga Qirani në lidhje me konfliktin në Kosovë dhe me zhvillimet në ish-Jugosllavi. Në artikujt e publikuar prej tij, sipas materialit arkivor, ai mban qëndrime që justifikojnë apo mbështesin palën serbe, ndërsa sulmon rëndë Shqipërinë dhe shqiptarët.
Dokumenti i vitit 1999 është pjesë e materialeve që publikohen bashkë me këtë shkrim dhe lexuesi mund ta shohë vetë përmbajtjen.
Aktivitetet në jug të Shqipërisë
Pas marrjes së shtetësisë amerikane dhe duke u identifikuar me minoritetin grek, Qirani ka vijuar të ketë lidhje dhe aktivitet në jugun e Shqipërisë.
Materialet e publikuara dokumentojnë praninë e tij në aktivitete dhe takime ku shfaqen edhe persona të tjerë të njohur për qëndrime ekstremiste dhe për konflikte lidhur me simbolet kombëtare shqiptare.
Në këtë kuadër përmenden Mondi Kolila, Stavros Gjino dhe persona të tjerë.
Sipas dokumentacionit të publikuar, disa prej këtyre personave janë dënuar me 9 vite burg për veprime që lidhen me dhunimin e simboleve shqiptare.
Financimi i aktiviteteve për aneksimin e jugut
Një tjetër pjesë e rëndësishme e dosjes lidhet me financimin e aktiviteteve që synonin aneksimin e jugut të Shqipërisë.
Sipas dokumenteve të publikuara, Vasil Qirani ka financuar për disa vite veprimtari të tilla dhe ka qenë pjesë e një rrjeti aktivitetesh politike e propagandistike që nxisnin idenë e ndryshimit të kufijve dhe përplasjes greko-shqiptare.
Fotografitë dhe dokumentet e publikuara nga Arben Llalla paraqesin takime, persona dhe simbole që lidhen me këtë veprimtari.
Në disa prej këtyre materialeve shfaqet edhe një flamur i lidhur me ngjarjet e vitit 1914 në jug të Shqipërisë, periudhë gjatë së cilës ushtria greke ndërmori operacione ushtarake dhe pati dhunë ndaj popullsisë shqiptare.
Një dosje prej rreth 5.000 faqesh
Bëhet fjalë për një dokumentacion voluminoz.
Sipas Arben Llallës, dosja e Vasil Qiranit përmban rreth 5.000 faqe, ku përfshihen dokumente, materiale publicistike, fotografi dhe të dhëna mbi aktivitetet e tij ndër vite.
Kjo dosje, sipas materialeve të publikuara, dokumenton jo vetëm aktivitetin e Qiranit në SHBA, por edhe lidhjet dhe aktivitetet e tij në jug të Shqipërisë.
Pse regjimi komunist nuk ia hoqi shtetësinë?
Një tjetër fakt që kërkon vëmendje është statusi i Qiranit pas arratisjes.
Edhe pse ai u largua nga Shqipëria në vitin 1960, shteti komunist shqiptar nuk e çregjistroi nga shtetësia shqiptare, ndryshe nga raste të tjera të shqiptarëve të arratisur jashtë vendit.
Pikërisht ky fakt ngre një tjetër pyetje historike:
Përse regjimi komunist ruajti shtetësinë shqiptare të Vasil Qiranit, ndërkohë që ndaj shumë të arratisurve të tjerë u morën masa të ndryshme administrative?
Dokumentet e arkivave shqiptare mund të japin përgjigjen përfundimtare.
Një histori që kërkon të mos harrohet
Rasti i Vasil Vangjel Qiranit nuk është thjesht historia e një emigranti shqiptar të larguar nga vendi.
Dokumentet e publikuara nga Arben Llalla paraqesin një histori të gjatë aktivitetesh politike, publicistike dhe organizative që lidhen me qëndrime antishqiptare, mbështetje ndaj propagandës serbe gjatë Luftës së Kosovës dhe veprimtari të lidhura me çështjen e jugut të Shqipërisë.
PatriotikMedia.al publikon dokumentet, fotografitë dhe materialet arkivore që publiku të njihet me këtë histori.
Ndalohet kopjimi sipas ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”, i ndryshuar, ndalohet kopjimi, publikimi, shpërndarja dhe tjetërsimi pa cituar PatriotikMedia.al
