Wall Street Journal sjell një raportim tronditës për projektin e Jared Kushner në bregdetin shqiptar. Banorët thonë se e paralajmëruan dhëndrin e Donald Trumpit se toka ishte e kontestuar dhe se ua kishte marrë Artur Shehu. Ndërkohë, sipas WSJ, grupi i lidhur me Kushnerin i ka paguar Shehut më shumë se 120 milionë dollarë dhe vetëm pak kohë më vonë prokurorët shqiptarë kërkuan arrestimin e tij në kuadër të një hetimi ndërkombëtar për trafik droge. Shehu i mohon akuzat
Nga Redaksia – Banorët e Zvërnecit thonë se e paralajmëruan Jared Kushnerin se toka ku po planifikohet resorti luksoz ishte e kontestuar. Më pas, grupi i lidhur me biznesmenin amerikan bleu tokat për qindra milionë dollarë. Pak muaj më vonë, SPAK kërkoi arrestimin e Artur Shehut, duke e akuzuar për përfshirje në një rrjet ndërkombëtar të trafikut të drogës dhe pastrimit të parave. Shehu i mohon akuzat.
Një nga projektet më të mëdha turistike të planifikuara në Shqipëri po përballet me një përplasje të fortë mes pretendimeve për pronësinë e tokës, protestave të banorëve dhe një hetimi penal që ka përfshirë një prej personave të lidhur me transaksionet e pronave.
Bëhet fjalë për projektin e lidhur me Jared Kushnerin në Zvërnec, në një prej zonave më të bukura të bregdetit shqiptar, pranë Lagunës së Nartës dhe përballë ishullit të Sazanit.
Dy vite më parë, banorët e zonës u përballën me pamjet e projektit të resortit të publikuara nga Kushneri. Vila luksoze, hotele dhe një zhvillim turistik në një territor të rrethuar nga deti dhe laguna shfaqeshin si pjesë e një investimi shumë-miliardësh.
Por për banorët e Zvërnecit, ajo tokë nuk ishte thjesht një hapësirë e pazhvilluar.
Ata pretendonin se aty kishin punuar prindërit dhe gjyshërit e tyre dhe se toka u ishte marrë në mënyrë të padrejtë gjatë viteve 2000.
Letra drejtuar Kushnerit
Përpara se projekti të avanconte, banorët i dërguan një letër grupit të zhvillimit të lidhur me Kushnerin.
Në letër ata shpjegonin se kishin qenë prej vitesh në procese gjyqësore për pronësinë e tokave dhe i kërkonin zhvilluesve të mos vazhdonin me projektin përpara zgjidhjes së mosmarrëveshjeve.
Sipas banorëve, zona ishte “pronë e fshatit dhe e banorëve të tij”.
Megjithatë, projekti vazhdoi.
Sipas të dhënave të cituara në raportime, grupi i zhvillimit bleu tokë nga pronarë privatë, ndërsa një pjesë e konsiderueshme e parave shkoi te Artur Shehu.
Sipas një personi të informuar për transaksionet, shuma totale e paguar pronarëve privatë, përfshirë Shehun, i kalon 240 milionë dollarët.
Në rastin e Shehut, prokurorët kanë deklaruar se atij iu paguan rreth 110 milionë euro, ose afërsisht 125 milionë dollarë, për tokën.
Dy muaj më vonë, kërkohet arrestimi i Shehut
Pak kohë pas transaksioneve, çështja mori një kthesë të fortë.
SPAK kërkoi arrestimin e Artur Shehut dhe të personave të tjerë, duke pretenduar se ai kishte një rol drejtues në një rrjet ndërkombëtar të trafikut të kokainës.
Sipas prokurorëve, droga transportohej nga Amerika e Jugut drejt Evropës, e fshehur në ngarkesa me produkte të ndryshme, ndërsa paratë e përfituara nga aktiviteti kriminal dyshohet se pastroheshin përmes investimeve në pasuri të paluajtshme.
Në dosjen e hetimit përmendet edhe toka në Zvërnec, ku po planifikohet projekti i lidhur me Kushnerin.
Prokurorët pretendojnë gjithashtu se në disa raste toka është siguruar përmes pretendimeve të pronësisë të mbështetura në dokumente të falsifikuara.
Këto janë pretendime të organit të akuzës dhe nuk përbëjnë një vendim përfundimtar gjyqësor.
Avokati i Shehut: “Nuk është trafikant droge”
Artur Shehu i mohon akuzat.
Avokati i tij, Kujtim Cakrani, thotë se klienti i tij nuk është trafikant droge dhe nuk ka grabitur toka.
Sipas tij, Shehu është thjesht një pronar tokash që vjen nga një familje me pasuri të konsiderueshme dhe ka kryer transaksione të ligjshme.
Cakrani ka deklaruar gjithashtu se Shehu nuk ka pasur marrëdhënie të drejtpërdrejta me Jared Kushnerin dhe se çdo kontakt me grupin e zhvillimit është kryer përmes ndërmjetësve.
Nga ana tjetër, përfaqësuesit e grupit të zhvillimit kanë thënë se nuk janë vetë objekt i ndonjë hetimi dhe se besojnë se blerjet e tokës në themel të projektit janë kryer në mënyrë të ligjshme.
Grupi ka deklaruar se është në dijeni të pretendimeve lidhur me shitësit e tokës dhe se çështjet mbi pronësinë dhe ligjshmërinë e transaksioneve duhet të zgjidhen nga sistemi shqiptar i drejtësisë.
Si u bë Shehu një prej emrave të njohur të pronave në Shqipëri?
Artur Shehu, 60 vjeç, jeton prej vitesh në Miami.
Rruga e tij drejt Shteteve të Bashkuara nisi pas një periudhe të trazuar në Shqipërinë e viteve ’90.
Sipas ish-oficerit të policisë shqiptare Dritan Zagani, Shehu ishte hetuar nga autoritetet shqiptare dhe italiane për dyshime mbi lidhje me krimin e organizuar dhe trafikun e drogës e të njerëzve.
Në vitin 1999, pas një incidenti me armë në një lokal në Vlorë, Shehu u largua nga Shqipëria.
Avokati i tij ka dhënë një tjetër version, duke thënë se ai ishte sulmuar për arsye politike dhe se kishte marrë azil politik në SHBA.
As hetimet e asaj periudhe nuk çuan në një dënim të Shehut për këto akuza.
Më vonë ai u rikthye në aktivitetin e biznesit në Shqipëri, veçanërisht në fushën e pasurive të paluajtshme.
Emri i tij u shfaq sërish në një hetim italian në vitin 2012, ku autoritetet kërkuan arrestimin e tij në kuadër të një operacioni kundër një familjeje kriminale italiane.
Një gjykatë italiane e refuzoi kërkesën për arrestim, duke vlerësuar se nuk kishte prova të mjaftueshme për ta lidhur Shehun me aktivitet kriminal.
Ai vazhdoi të mohonte çdo përfshirje në veprimtari të paligjshme.
Dokumentet osmane dhe beteja për tokën
Në qendër të konfliktit të Zvërnecit është një problem që ka shoqëruar Shqipërinë për dekada: pronësia mbi tokën pas rënies së komunizmit.
Pas vitit 1991, proceset e kthimit dhe kompensimit të pronave krijuan mijëra konflikte, pretendime të mbivendosura dhe procese të gjata gjyqësore.
Banorët e Zvërnecit pretendojnë se një pjesë e tokave të tyre përfundoi nën kontrollin e Shehut përmes dokumenteve të vjetra të pronësisë.
Një nga dokumentet e përmendura në proceset gjyqësore lidhet me periudhën osmane.
Sipas një vendimi të Gjykatës së Lartë të Shqipërisë të cituar në materialet e hetimit, një dokument ishte manipuluar gjatë përkthimit nga osmanishtja, duke zëvendësuar emrin e pronarit origjinal me emrin e një paraardhësi të familjes Shehu.
Në këtë çështje janë dhënë edhe dënime për falsifikim dokumentesh, ndërsa disa procese të tjera pronësie kanë vazhduar ndër vite.
Nga ana e tij, avokati i Shehut këmbëngul se familja e tij ka dokumente të shumta që dëshmojnë pronësinë historike mbi tokat.
Pra, beteja nuk është vetëm mes banorëve dhe një investitori.
Ajo është një histori shumë më e gjatë mbi mënyrën se si u trajtuan pronat pas rënies së regjimit komunist.
“Revolucioni i Flamingove”
Përplasja u bë edhe më e fortë pasi në zonë u vendosën barriera dhe tela me gjemba për të kufizuar hyrjen në territorin ku planifikohet projekti.
Një video që u shpërnda në rrjetet sociale, ku një banor përplasej fizikisht me persona të sigurisë private dhe tërhiqej zvarrë në plazh, shkaktoi zemërim të madh publik.
Grupi i zhvillimit u distancua nga incidenti dhe ia atribuoi veprimet kontraktorit të sigurisë.
Por pamjet ndezën protestat.
Në Tiranë nisën tubime të njëpasnjëshme kundër projektit, të cilat u zgjeruan edhe në protesta kundër korrupsionit, betonizimit të bregdetit dhe zhvillimit të pakontrolluar urban.
Lëvizja mori emrin “Revolucioni i Flamingove”, duke e kthyer flamingon në simbol të protestës për mbrojtjen e Lagunës së Nartës dhe territorit përreth.
Kushner dhe Shqipëria
Jared Kushner e pa Shqipërinë si një prej tregjeve të mundshme për zgjerimin e aktivitetit të tij në pasuritë e paluajtshme pas largimit nga administrata e parë e Donald Trumpit.
Bashkë me partnerë të tjerë, ai synoi investime në disa vende të Ballkanit, përfshirë Shqipërinë dhe Serbinë.
Në Shqipëri, vëmendja u përqendrua te ishulli i Sazanit dhe zona e Zvërnecit.
Kushner dhe bashkëshortja e tij, Ivanka Trump, kishin vizituar më herët zonën gjatë një udhëtimi në Mesdhe.
Sipas zhvilluesit Asher Abehsera, më pas u zhvilluan planet për një projekt të madh turistik në bregdet.
Projekti parashikon hotele, vila dhe struktura turistike, ndërsa vlera e investimit është përllogaritur në miliarda dollarë.
Kryeministri Edi Rama e ka mbështetur projektin dhe e ka paraqitur atë si një investim të rëndësishëm për turizmin dhe ekonominë shqiptare.
Edhe Serbia i solli probleme Kushnerit
Zvërneci nuk është i vetmi projekt ballkanik që ka shkaktuar polemika për biznesmenin amerikan.
Në Serbi, Kushner kishte arritur një marrëveshje për zhvillimin e një ndërtese shtetërore në qendër të Beogradit.
Projekti u përball me protesta dhe kritika politike, ndërsa më pas u shoqërua edhe me akuza penale ndaj një ministri të kabinetit që kishte shtyrë përpara miratimin e tij.
Në fund, Kushner u tërhoq nga projekti.
Në Shqipëri situata është më e ndërlikuar, pasi sipas raportimeve transaksionet për tokën tashmë janë kryer dhe shuma të mëdha parash kanë kaluar te pronarët privatë.
“Gjykatat duhet ta zgjidhin çështjen”
Ekspertët e planifikimit urban argumentojnë se, në teori, gjykatat mund të bllokojnë përkohësisht një zhvillim kur pronësia mbi tokën është objekt konflikti.
Por mbetet pyetja se sa efektiv është ky mekanizëm në praktikë.
Profesor Sotir Dhamo ka ngritur shqetësime mbi ndikimin e politikës dhe interesave ekonomike mbi sistemin e drejtësisë në çështje të tilla.
Ndërkohë, prokurorët kanë deklaruar se paratë që Shehu mori nga shitja e tokës janë bllokuar në kuadër të hetimit.
Kjo e vendos projektin në një situatë veçanërisht delikate.
Projekti që ndodhet mes miliardave, pronave dhe drejtësisë
Për qeverinë shqiptare, projekti i Zvërnecit përfaqëson një mundësi të madhe për turizmin.
Për investitorët, bëhet fjalë për një prej zonave më tërheqëse të Mesdheut.
Për banorët, megjithatë, historia është krejt tjetër.
Ata thonë se po përballen sërish me humbjen e tokës që familjet e tyre e kanë punuar për breza.
Ndërkohë, emri i një prej shitësve kryesorë të tokës është tashmë në qendër të një hetimi të madh ndërkombëtar për drogën dhe pastrimin e parave.
Kushner dhe grupi i zhvillimit nuk janë të akuzuar në këtë hetim, ndërsa përfaqësuesit e tyre kanë deklaruar se transaksionet e tokës janë kryer në mënyrë të ligjshme.
Por pyetjet mbeten.
A ishte verifikuar plotësisht pronësia e tokës përpara pagesave?
A ishin investitorët në dijeni të të gjitha proceseve gjyqësore?
Çfarë do të ndodhë me paratë e paguara nëse gjykatat vendosin se një pjesë e tokës nuk mund të shitej ligjërisht?
Dhe mbi të gjitha, a mund të ndërtohet një resort miliarda-dollarësh mbi një tokë që vazhdon të jetë objekt i një beteje pronësie dhe një hetimi penal?
Për banorët e Zvërnecit, përgjigjja është e thjeshtë.
Ata nuk kërkojnë vila, hotele apo miliarda dollarë.
“E vetmja gjë që dua tani është të më kthejnë tokën time”, është shprehur Kostaq Konomi, kryetar i fshatit Zvërnec.
Dhe pikërisht kjo është dilema që tashmë ndodhet përballë projektit të Jared Kushnerit në bregdetin shqiptar: një investim gjigant përballë një konflikti të pazgjidhur mbi pronën, mjedisin dhe drejtësinë.
Ndalohet kopjimi sipas ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”, i ndryshuar, ndalohet kopjimi, publikimi, shpërndarja dhe tjetërsimi pa cituar PatriotikMedia.al
