Nga Redaksia – Debati i fundit në Shqipëri mbi komentet politike të biznesmenit Gjergj Luca dhe reagimet e qytetarëve në platformat online ka rikthyer në vëmendje një nga rastet më të njohura në Shtetet e Bashkuara, ku ndërthurja e biznesit me politikën solli pasoja të mëdha për një kompani të njohur.
Në korrik të vitit 2020, drejtori ekzekutiv i kompanisë amerikane Goya Foods, Robert Unanue, u gjend në qendër të një stuhie polemikash pasi lavdëroi publikisht presidentin e atëhershëm Donald Trump gjatë një aktiviteti në Shtëpinë e Bardhë.
Gjatë ceremonisë për nënshkrimin e iniciativës “Hispanic Prosperity Initiative”, Unanue deklaroi se amerikanët ishin “të bekuar” që kishin Donald Trump si president, duke e cilësuar atë një lider dhe ndërtues.
Deklarata shkaktoi reagime të menjëhershme, pasi Goya Foods, kompania më e madhe e ushqimeve në pronësi hispanike në SHBA, ka për bazë konsumatorët latino-amerikanë.
Sipas raportimeve të BBC, deklaratat e CEO-s u konsideruan nga kritikët si të papërshtatshme dhe larg ndjeshmërisë së komunitetit që kompania përfaqësonte. Pas kësaj nisën në rrjetet sociale thirrjet për bojkot të produkteve të Goya-s, të mbështetura edhe nga figura të njohura politike dhe artistike, mes tyre kongresmenja Alexandria Ocasio-Cortez dhe artisti Lin-Manuel Miranda.
Në të njëjtën kohë, mbështetësit e Donald Trump organizuan një kundërfushatë në mbështetje të kompanisë.
Sipas mediave amerikane, u hap edhe një fushatë në GoFundMe për të blerë produkte Goya dhe për t’i dhuruar familjeve në vështirësi ekonomike gjatë pandemisë COVID-19.
Megjithëse polemikat sollën një debat të madh publik, kompania nuk pësoi dëme të konsiderueshme financiare.
Përplasjet nuk përfunduan me kaq.
Pas zgjedhjeve presidenciale të vitit 2020, Robert Unanue vuri në dyshim fitoren e Joe Biden, duke e cilësuar atë “të paverifikuar” dhe duke folur për një konflikt të mundshëm në SHBA.
Sipas raportimeve të NBC News, bordi drejtues i Goya Foods vendosi që Unanue të mos mund të fliste më publikisht në emër të kompanisë pa miratimin e bordit, pasi deklaratat e tij konsideroheshin të dëmshme për interesat e biznesit.
Media amerikane raportoi gjithashtu se një pjesë e anëtarëve të bordit kishin kërkuar largimin e menjëhershëm të CEO-s, por rregullat e kompanisë familjare nuk e lejonin një vendim të tillë.
Çfarë po diskutohet në Shqipëri?
Në Shqipëri, debati është ndezur pas reagimeve ndaj biznesmenit Gjergj Luca dhe kompanisë së tij, ku një pjesë e qytetarëve kanë përdorur vlerësimet në internet (“review bombing”) për të shprehur pakënaqësinë ndaj qëndrimeve të tij publike.
Fenomeni ka hapur diskutime mbi kufirin mes lirisë së shprehjes, të drejtës së konsumatorëve për të bojkotuar një kompani dhe përfshirjes së biznesit në debatet politike.
Ndërkohë, ka pasur edhe reagime lidhur me deklaratat e autoriteteve për mundësinë e ndjekjes penale të personave që lënë komente ose vlerësime të organizuara në internet, çështje që ka ngjallur debat juridik dhe publik.
Analistë dhe komentues të ndryshëm kanë sjellë si shembull rastin e Goya Foods për të argumentuar se kompanitë e mëdha në SHBA dhe Europë zakonisht përpiqen të qëndrojnë larg përfshirjes aktive në konfliktet politike, pikërisht për të shmangur ndikimin negativ mbi markën dhe klientët.
Sipas këtyre analizave, një biznesmen që zgjedh të jetë protagonist në debatet politike duhet të jetë i vetëdijshëm se kjo mund të sjellë reagime nga konsumatorët, përfshirë bojkote apo vlerësime negative në platformat online.
Nga ana tjetër, mbështetës të biznesit argumentojnë se çdo sipërmarrës ka të drejtën e lirisë së shprehjes dhe se fushatat e organizuara për dëmtimin e reputacionit të një kompanie mund të kenë pasoja të padrejta ekonomike.
Rasti amerikan i Goya Foods mbetet edhe sot një nga shembujt më të njohur të ndikimit që deklaratat politike të drejtuesve të një kompanie mund të kenë mbi imazhin e biznesit, duke treguar se ndërthurja e politikës me sipërmarrjen vazhdon të jetë një çështje që ngjall debat, si në SHBA ashtu edhe në vende të tjera, përfshirë Shqipërinë.
Ndalohet kopjimi sipas ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”, i ndryshuar, ndalohet kopjimi, publikimi, shpërndarja dhe tjetërsimi pa cituar PatriotikMedia.al
