Nga Redaksia – Një telefonatë që në pamje të parë mund të dukej rutinë diplomatike, në fakt ka tronditur ekuilibrat politikë në Europën Lindore. Presidenti francez Emmanuel Macron ka zhvilluar një bisedë surprizë me presidentin bjellorus Alexander Lukashenko, duke thyer në mënyrë de facto politikën shumëvjeçare të izolimit që Bashkimi Europian kishte vendosur ndaj Minskut pas krizës së vitit 2020.
Ky zhvillim nuk shihet si një akt simbolik apo një “bisedë kortezie”. Përkundrazi, analistët e konsiderojnë si sinjalin më të fortë deri tani se në prapaskenë po zhvillohen negociata të rëndësishme gjeopolitike që mund të ndryshojnë balancat në rajon.
Prej kohësh, Lukashenko ka paralajmëruar se “një marrëveshje e madhe” është duke u përgatitur. Dhe telefonata e Macronit duket se konfirmon se kjo marrëveshje mund të jetë më afër se kurrë.
Telefonata vjen në një moment tepër delikat. Ndërsa SHBA-të po reduktojnë gradualisht angazhimin direkt në NATO, Franca po tenton të marrë rolin kryesor në Europën Qendrore dhe Lindore.
Parisi ka rritur ndjeshëm praninë strategjike në rajon, sidomos pas vendimit për zgjerimin e “ombrellës bërthamore” franceze mbi Poloninë përmes stërvitjeve të përbashkëta bërthamore. Këto lëvizje konsiderohen si një mesazh i drejtpërdrejtë ndaj Rusisë dhe Bjellorusisë.
Në të njëjtën kohë, Gjermania po militarizohet me ritme të shpejta. Berlini tashmë ka vendosur brigadë tankesh në Lituani, pranë kufijve të Kaliningradit dhe Bjellorusisë, ndërsa po udhëheq projekte të mëdha ushtarake me Ukrainën.
Kjo ka krijuar një “garë të heshtur” mes Francës dhe Gjermanisë për dominimin strategjik në Europën Lindore.
Përballë kësaj situate, Moska dhe Minsku kanë organizuar stërvitje të përbashkëta bërthamore, të cilat shihen si një paralajmërim ndaj NATO-s dhe veçanërisht ndaj Polonisë, Francës dhe Gjermanisë.
Ish-presidenti rus Dmitry Medvedev paralajmëroi së fundmi për një “rrezik të ngjashëm me vitin 1941”, duke iu referuar militarizimit të Gjermanisë. Ndërkohë, testet e raketës ruse “Sarmat” u interpretuan si një sinjal force jo vetëm ndaj Berlinit, por edhe ndaj Parisit.
Polonia nga ana tjetër po ndërton ushtrinë më të madhe në Europë brenda NATO-s, me ambicie të qarta për rikthimin e statusit të saj si fuqi rajonale.
Në qarqet strategjike po qarkullon një teori gjithnjë e më e fortë: administrata amerikane e mandatit të dytë të Donald Trump mund të jetë duke tentuar ta largojë gradualisht Bjellorusinë nga orbita ruse.
Sipas kësaj teorie, Perëndimi po përdor lehtësimin parcial të sanksioneve, shkëmbimet e të burgosurve dhe hapjen diplomatike për të joshur Lukashenkon drejt një pozicioni më neutral.
Telefonata e Macronit konsiderohet si kontakti më i rëndësishëm mes një lideri të BE-së dhe Lukashenkos që nga protesta e vitit 2020 dhe tentativa për revolucion me ngjyra në Bjellorusi.
Nëse pas Macronit do të vijnë edhe liderë të tjerë europianë, kjo mund të nënkuptojë fundin e mbështetjes së plotë perëndimore për opozitën bjelloruse në ekzil dhe lideren Sviatlana Tsikhanouskaya.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë automatikisht se Lukashenko do të pranojë largimin e pranisë ushtarake ruse nga Bjellorusia apo heqjen e armëve taktike bërthamore ruse.
Por fakti që Macron vendosi të thyejë izolimin diplomatik shumëvjeçar ndaj Lukashenkos tregon se diçka e madhe po lëviz në prapaskenën e politikës europiane.
Ndalohet kopjimi pa lejen e portalit PatriotikMedia.al. Ky material është i mbrojtur sipas ligjit nr. 35/2016 për të drejtën e autorit dhe të drejtat e lidhura me të.