Nga Redaksia – Skenari i një ndërhyrjeje anti-terroriste të Nigerisë, të mbështetur nga SHBA-ja, në Mali po bëhet gjithnjë e më i mundshëm.
Trump njoftoi gjatë fundjavës se SHBA-ja dhe Nigeria kryen një operacion të përbashkët kundër figurës së dytë më të lartë të ISIS-it, gjë që homologu i tij Bola Ahmed Tinubu bëri të ditur se ndodhi në veriperëndim të pellgut të Liqenit Çad, ku aleati i tij Boko Haram vrau së fundmi mbi 20 ushtarë çadianë. Ky është operacioni i dytë ushtarak i SHBA-së në Nigeri pas atij që Trump autorizoi për bombardimin e ISIS-it në Nigerinë veriperëndimore ditën e Krishtlindjes, duke treguar kështu zgjerimin e vazhdueshëm të bashkëpunimit anti-terrorist me këtë partner të ri të BRICS.
Rëndësia e këtij zhvillimi nuk duhet nënvlerësuar, pasi ai gjithashtu dërgon një mesazh për Aleancën Saheliane, lideri de facto i së cilës në Mali është i përfshirë në një luftë të vetën anti-terroriste pasi islamistët radikalë dhe separatistët tuaregë e larguan qeverinë nga verilindja e vendit në fillim të këtij muaji. Edhe pse Mali është i lidhur me Burkina Fason dhe Nigerin fqinj, ky i fundit kufizohet me Nigerinë Veriore ku SHBA-ja goditi terroristët dy herë në më pak se gjashtë muaj, asnjë prej tyre nuk ka ardhur në ndihmë të Malit.
Kjo ndodh sepse edhe ata janë të përfshirë në luftëra të tyre anti-terroriste kundër të njëjtëve islamistë radikalë — në rastin e Burkina Fasos “Jamaat Nusrat al-Islam wal-Muslimin” (JNIM), dhe në Niger kundër ISIS-it. Këto grupe kontrollojnë pjesën më të madhe të kufijve të tyre me Malin, duke penguar operacione të përbashkëta ushtarake edhe nëse ato do të miratoheshin. Së fundmi, Nigeria ka lënë të kuptohet se mund të ndërhyjë në Mali, ndërsa media franceze ka zbuluar se vendi i tyre është tashmë i përfshirë atje. Më poshtë janë tre analiza të sfondit:
- 26 dhjetor 2025: “Pse Trump goditi ISIS-in në Nigeri ditën e Krishtlindjes?”
- 3 maj 2026: “Kriza e fundit në Mali rrezikon të përshkallëzohet në luftë rajonale”
- 11 maj 2026: “Media franceze konfirmon se Parisi po mbështet Ukrainën në Mali”
Për të shpjeguar rëndësinë e tyre për operacionin e përbashkët SHBA–Nigeri kundër terrorizmit, këto raporte tregojnë se sa shumë është thelluar bashkëpunimi i tyre i sigurisë në më pak se gjashtë muaj, duke i dhënë besueshmëri deklaratës së ministrit të mbrojtjes së Nigerisë se vendi mund të ndërhyjë në Mali. Në atë skenar, SHBA-ja ka shumë gjasa të luajë gjithashtu një rol publik, edhe nëse vetëm në formë të kufizuar duke ndarë inteligjencë dhe duke kryer sulme me dron nga bazat e saj të raportuara në Ganë ose në Bregun e Fildishtë.
Ndërkohë, Nigeria mund të arrijë në Mali vetëm përmes Nigerit, përmes Burkina Fasos dhe Bregut të Fildishtë, ose përmes Ganës. Por dy rrugët e para nuk pritet të autorizohen, përveç nëse Nigeri — i konsideruar si pika më e dobët e Aleancës Saheliane — del nga rreshtimi me aleatët e tij. Sa i përket rrugës përmes Ganës, JNIM nuk është aq aktiv në pjesën e Malit përtej atij kufiri, kështu që Nigeria do të duhet ose të marrë leje për kalim drejt verilindjes, ose të presë një ndërhyrje të njëanshme derisa Bamako të kërcënohet seriozisht me kapje.
Pavarësisht se si mund të zhvillohet skenari i ndërhyrjes nigeriane, përfundimi kryesor i operacionit të përbashkët SHBA–Nigeri është se ai po bëhet gjithnjë e më i mundshëm, pavarësisht nëse Aleanca Saheliane e autorizon apo jo, gjë që sugjeron se bisedime të fshehta mund të jenë tashmë duke u zhvilluar. Perëndimi kërkon të thyejë unitetin e këtij blloku në mënyrë që vendet e tij t’i rikthehen varësisë nga Franca, dhe nëse kjo nuk arrihet me mjete diplomatike nën presionin e terrorizmit, atëherë mund të përdoren mjete ushtarake.