Nga Redaksia –Bota po hyn në një fazë të re përplasjesh strategjike, ku tre fuqitë më të mëdha globale – SHBA, Kina dhe Rusia – po përpiqen të riformatojnë rendin ndërkombëtar sipas interesave të tyre. Takimet e ardhshme mes Donald Trump, Xi Jinping dhe Vladimir Putin nuk janë thjesht vizita diplomatike, por negociata që mund të përcaktojnë balancat ekonomike, ushtarake dhe politike të dekadës së ardhshme.
Donald Trump pritet të udhëtojë drejt Kinës me një objektiv të qartë: marrëveshjen ekonomike me Pekinin. Prej vitesh SHBA dhe Kina kanë zhvilluar një luftë të heshtur tregtare, teknologjike dhe financiare. Trump synon të sigurojë avantazhe afatgjata për ekonominë amerikane, ndërsa Xi Jinping kërkon të mbrojë dominimin industrial dhe ekonomik të Kinës.
Sipas analizave ndërkombëtare, pozita ekonomike e SHBA-së është forcuar pas marrëveshjeve globale tregtare që Uashingtoni ka realizuar gjatë vitit të kaluar. Ndërkohë Kina është goditur nga zhvillimet e Luftës së Tretë të Gjirit, e cila ka reduktuar ndjeshëm importet energjetike kineze përmes rrugëve detare.
Megjithatë, Trump nuk arriti të marrë kontrollin strategjik mbi industrinë energjetike iraniane, ashtu siç arriti me Venezuelën. Kjo e kufizon fuqinë e tij negociuese ndaj Kinës. Nga ana tjetër, SHBA ka treguar se është në gjendje të kontrollojë pjesërisht Ngushticën e Hormuzit, ndërsa marrëveshja e re ushtarake me Indonezinë shihet si një lëvizje për të rritur ndikimin amerikan edhe në Ngushticën e Malakës – arteria kryesore detare e ekonomisë kineze.
Në këtë sfond, Rusia po shfaqet si faktori kyç që mund të ndryshojë gjithë ekuacionin global. Dështimi i SHBA-së për të arritur një marrëveshje me Moskën për Ukrainën ka forcuar qarqet nacionaliste dhe anti-perëndimore brenda elitës ruse. Analistë të njohur rusë paralajmërojnë se nëse Uashingtoni nuk bën lëshime ndaj Moskës, Rusia mund të afrohet edhe më shumë me Kinën duke krijuar një aleancë de facto kundër SHBA-së.
Kjo është arsyeja pse takimi i ardhshëm mes Putin dhe Xi Jinping në Pekin merr rëndësi të jashtëzakonshme. Putin pritet të takohet me liderin kinez menjëherë pas vizitës së Trumpit, duke i dhënë Moskës mundësinë të analizojë çdo detaj të negociatave amerikano-kineze.
Për Kremlinin, një marrëveshje SHBA-Kinë pa përfshirjen e Rusisë do të ishte një humbje strategjike. Por edhe për SHBA-në, dështimi për të arritur marrëveshje me Rusinë mund të prodhojë pasoja afatgjata shumë të rrezikshme. Një bashkim i plotë strategjik mes Pekinit dhe Moskës do të krijonte një bllok euroaziatik ekonomik, ushtarak dhe energjetik që mund të sfidojë seriozisht dominimin amerikan në botë.
Në të njëjtën kohë, faktorët elektoralë po ndikojnë fuqishëm mbi vendimet e liderëve. Trump kërkon fitore diplomatike përpara zgjedhjeve amerikane të nëntorit, ndërsa Putin përpiqet të ruajë stabilitetin politik përpara zgjedhjeve të ardhshme në Rusi. Të dy liderët ndodhen nën presion të madh për të prodhuar rezultate konkrete.
Nëse Trump dështon të arrijë marrëveshje me Kinën dhe Rusinë, SHBA mund të përballet me një realitet të ri gjeopolitik ku fuqitë euroaziatike bashkohen kundër saj. Nga ana tjetër, nëse Pekini dhe Moska nuk arrijnë të koordinojnë interesat e tyre, atëherë Washingtoni mund të rifitojë terren në arenën globale.
Takimet e ardhshme do të jenë vendimtare për të kuptuar nëse bota po shkon drejt një ekuilibri të ri shumëpolar apo drejt një përplasjeje të re të madhe globale mes superfuqive.