Nga Redaksia:
Lufta SHBA-Izrael kundër Iranit ka hyrë në ditën e pestë dhe tashmë po dalin në pah plane që shkojnë përtej bombardimeve ajrore. Sipas raportimeve të mediave ndërkombëtare, administrata e Donald Trump është në bisedime me grupe opozitare kurde me qëllim armatosjen e tyre dhe nxitjen e një kryengritjeje të brendshme kundër Teheranit.
Raportimet e fundit duke cituar zyrtarë amerikanë dhe kurdë, flet për negociata të drejtpërdrejta mes Central Intelligence Agency (CIA) dhe disa fraksioneve kurde që operojnë përgjatë kufirit Irak-Iran. Deri tani nuk është konfirmuar zyrtarisht ndonjë marrëveshje, por lëvizjet tregojnë një strategji të qartë: hapjen e një fronti të brendshëm për të dobësuar Republikën Islamike.
Çfarë synon Uashingtoni?
Sipas burimeve amerikane, qëllimi do të ishte:
- Të shpërndahen forcat iraniane në disa fronte.
- Të nxiten protesta popullore kundër regjimit.
- Të krijohet një zonë tampon në veri të Iranit në favor të interesave izraelite.
Madje raportohet se Trump ka zhvilluar biseda telefonike me Mustafa Hijri, kreu i Partisë Demokratike të Kurdistanit të Iranit (KDPI), si dhe me liderë kurdë në Irak si Masoud Barzani dhe Bafel Talabani.
Ndërkohë, Benjamin Netanyahu raportohet se ka lobuar prej muajsh për një lidhje strategjike SHBA-Kurdë, duke shfrytëzuar rrjete inteligjence të krijuara prej kohësh në Irak, Siri dhe Iran.
Analisti Neil Quilliam nga think tank-u britanik Chatham House e cilëson planin si një lëvizje të nxituar dhe potencialisht destabilizuese.
Sipas tij, kjo strategji mund të përshkallëzojë konfliktet e brendshme në Iran duke përplasur grupet opozitare mes tyre dhe duke hapur plagë etnike që mund të shpërthejnë në luftë civile.
Historia e CIA-s me rebelimet
Ndërhyrja përmes grupeve lokale nuk është diçka e re për CIA-n. Historia njeh precedentë të shumtë:
- Afganistan – Armatosja e muxhahedinëve kundër Bashkimit Sovjetik në fund të viteve ’70.
- Iran (1953) – Operacioni i përbashkët CIA-MI6 për rrëzimin e kryeministrit të zgjedhur demokratik Mohammad Mossadegh.
- Nikaragua – Mbështetja e Contras kundër qeverisë sandiniste të Daniel Ortega.
- Libia (2011) – Mbështetje për rebelët kundër Muammar Gaddafi.
Në shumë raste, ndërhyrjet kanë prodhuar destabilizim afatgjatë dhe vakuume pushteti.
Një përfshirje e hapur amerikane me kurdët iranianë do të tensiononte marrëdhëniet me:
- Turqinë, e cila e konsideron milicinë kurde si kërcënim për sigurinë kombëtare.
- Irakun, që rrezikon destabilizim në veri.
- Sirinë, ku dinamika kurde mbetet delikate.
Historia e SHBA-së me kurdët ka qenë shpesh pragmatike dhe e përkohshme. Aleancat janë krijuar dhe braktisur sipas interesit strategjik të momentit.
Ndërsa Garda Revolucionare Iraniane (IRGC) ka intensifikuar sulmet ndaj pozicioneve kurde në perëndim, skenari i një fronti të ri tokësor duket gjithnjë e më i mundshëm.
Por pyetja thelbësore mbetet:
A po hapet një kapitull i ri i destabilizimit të brendshëm në Iran, apo po përgatitet një lojë e rrezikshme që mund të përfshijë gjithë rajonin në një konflikt më të gjerë?
Një gjë është e qartë: historia ka treguar se ndërhyrjet e fshehta rrallë mbyllen pa pasoja afatgjata.