Nga Redaksia:
Në një deklaratë që ka ngjallur debat të fortë në qarqet politike dhe mediatike, Kaja Kallas ka kundërshtuar hapur narrativën e disa zërave në Shtetet e Bashkuara, sipas të cilëve Evropa po përballet me një krizë ekzistenciale, madje me “zhdukjen e qytetërimeve”.
Sipas saj, Evropa nuk është në rrezik civilizues, por përballet me sfida të zakonshme politike, ekonomike dhe demografike – sfida që, sipas elitës së Brukselit, janë të menaxhueshme brenda strukturave aktuale të Bashkimit Evropian.
Por a është kjo e vërteta? Apo është një tjetër shembull i shkëputjes së klasës politike nga realiteti që përjetojnë popujt?
Kriza demografike: fakt apo “fantazi”?
Evropa prej vitesh po përballet me:
- Rënie drastike të lindshmërisë
- Plakje të popullsisë
- Emigrim masiv të të rinjve
- Varësi ekonomike nga migracioni i pakontrolluar
Këto nuk janë teori konspirative. Janë statistika publike.
Në shumë vende të BE-së, lindshmëria është nën nivelin e zëvendësimit. Popuj të tërë po zvogëlohen. Identitetet kombëtare po treten në një model globalist pa rrënjë.
Të mohosh këtë realitet dhe ta quash alarmizëm është ose naivitet – ose arrogancë.
Dy vizione për Evropën
Debati mes qarqeve amerikane konservatore dhe elitave evropiane nuk është thjesht retorikë. Është përplasja mes dy vizioneve:
- Evropa si bashkësi kombesh sovrane, me identitet të fortë historik
- Evropa si projekt burokratik post-nacional, ku kufijtë dhe identitetet janë të relativizuara
Deklarata e Kallasit rreshtohet qartazi në vizionin e dytë.
Por qytetarët?
Në shumë vende, zgjedhjet e fundit kanë treguar rritjen e forcave politike që flasin për:
- Ruajtjen e identitetit kombëtar
- Kontrollin e migracionit
- Sovranitetin ekonomik
- Mbrojtjen e trashëgimisë kulturore
Elita që nuk dëgjon popullin
Problemi nuk është debati. Problemi është mohimi.
Kur shqetësimet e popujve etiketohen si “frikë”, “populizëm” apo “ekstremizëm”, krijohet hendek mes elitës dhe qytetarit. Dhe historia na ka mësuar se ky hendek është i rrezikshëm.
Evropa ka kaluar kriza më të mëdha se kjo. Por gjithmonë ka mbijetuar kur është mbështetur mbi identitetin, traditën dhe vullnetin e popujve të saj – jo mbi burokracinë sterile.
Shqipëria në këtë panoramë
Ndërkohë që elitat evropiane mohojnë krizën, Shqipëria përjeton:
- Shpopullim masiv
- Rënie dramatike të lindjeve
- Varfëri strukturore
- Ikje të trurit
Nëse kjo nuk është krizë civilizuese për një komb të vogël si yni, atëherë çfarë është?
Në një kohë kur shqiptarët po tkurren, të dëgjosh politikanë evropianë që flasin për “stabilitet civilizues” tingëllon si tallje me realitetin.
Koha e mohimit apo koha e reflektimit?
Të thuash se Evropa nuk po përballet me sfida ekzistenciale është një deklaratë e madhe. Por historia gjykon mbi rezultatet, jo mbi fjalët.
Qytetërimet nuk zhduken brenda natës. Ato zbehen gradualisht – kur humbin:
- Besimin
- Familjen
- Traditën
- Vetëdijen historike
Nëse këto elemente dobësohen, atëherë kriza është reale – edhe nëse elitat nuk duan ta pranojnë.
Evropa nuk rrezikohet nga debati.
Evropa rrezikohet nga mohimi i realitetit.
Dhe ndoshta, idiotësia më e madhe nuk është paralajmërimi për krizën – por refuzimi për ta parë atë.