Nga Avokati Altin Goxhaj:
Ka disa rregulla loje që në Shqipëri nuk ndryshojnë kurrë — pavarësisht kohës, emrave apo fasadës së re që mundohet të shitet si progres. Rregulli i parë: pushteti nuk mbahet me meritë, por me besnikëri të verbër. Rregulli i dytë: propaganda është më e rëndësishme se realiteti. Dhe rregulli i tretë: kur skandalet bëhen të mëdha, publikut i serviret një “show” për ta harruar thelbin.
Në këtë kuadër, figura të caktuara politike nuk janë thjesht individë, por instrumente. Elisa, për shembull, nuk është një rast i izoluar — ajo është simbol i një mekanizmi të tërë që ka shërbyer si bastun për një nga projektet më të rënda që ka përjetuar ky vend: zbrazjen masive të Shqipërisë dhe kapjen sistematike të burimeve të saj.
Shpopullimi nuk është statistikë — është tragjedi kombëtare. Kur mbi 1 milion shqiptarë largohen, nuk kemi të bëjmë më me emigracion, por me dëbim të heshtur. Një proces që nuk ndodh rastësisht, por ushqehet nga politika të qëllimshme që varfërojnë, dekurajojnë dhe shkatërrojnë çdo shpresë për të ardhmen.
Në të njëjtën kohë, ndërsa vendi boshatiset, pasuritë përqendrohen. Flitet për grabitje që nuk ka precedent në historinë moderne të Shqipërisë — një nivel që në shumë raste i tejkalon edhe vendet në konflikt të hapur. Dhe këto nuk janë akuza të lehta: janë perceptime të përhapura gjerësisht në një shoqëri që sheh çdo ditë se si pasuria publike shndërrohet në pronë private.
Por çfarë ndodh ndërkohë në skenën publike?
Shfaqja vazhdon.
Konflikte artificiale, sherre të inskenuara, debatet e ulëta që më shumë i ngjajnë spektakleve televizive sesa përballjeve politike. Një “Big Brother” i përditshëm, ku protagonizmi zëvendëson përgjegjësinë dhe thashethemi zëvendëson analizën.
Kjo nuk është rastësi. Është strategji.
Sepse ndërsa publiku merret me zhurmën, vendimet reale kalojnë në heshtje.
Dhe këtu hyn një tjetër element tragjik: opozita. Një opozitë e degraduar në një rol dekorativ, që në vend të përfaqësojë rezistencë, shpesh shndërrohet në pjesë të lojës. Kur sfida politike reduktohet në figura pa peshë reale dhe debatet në retorikë boshe, atëherë sistemi nuk ka më nevojë të mbrohet — ai vetëmbrohet.
Në këtë realitet, lajmet për leje ndërtimi kullash gjigante në zemër të qytetit nuk janë më surprizë. Ato janë simptomë. Simptomë e një modeli ku zhvillimi nuk bëhet për qytetarët, por për klientelën. Ku hapësira publike shitet si mall privat dhe ku interesat e pakicës mbizotërojnë mbi të mirën e përbashkët.
Dhe ndërsa kjo ndodh, një fjali përmbledh gjithë kohën që jetojmë:
“Hani, pini dhe rrëmbeni — kjo është koha e maskarenjve.”
Një kohë ku morali është luks, përgjegjësia është barrë dhe e vërteta shpesh mbytet nga zhurma.
Por historia ka treguar diçka të qartë: asnjë sistem i ndërtuar mbi padrejtësi nuk është i përjetshëm. Dhe asnjë popull nuk mbetet përjetësisht spektator i fatit të tij.
Pyetja nuk është nëse kjo do të ndryshojë.
Pyetja është: kur?