Nga Redaksia:
Sot Italia po përballet me një realitet që pak vite më parë do të dukej i paimagjinueshëm. Ndërmarrjet tradicionale italiane, ato që mbanin me krenari vulën “Made in Italy”, po mbyllen me ritme shqetësuese. Në të njëjtën kohë, bizneset e drejtuara nga të huajt po rriten ndjeshëm, duke ndryshuar strukturën ekonomike të vendit.
Sipas të dhënave të fundit të publikuara në mediat italiane, sipërmarrjet me pronarë italianë kanë pësuar një rënie rreth 5% gjatë dekadës së fundit. Kjo do të thotë mijëra aktivitete të mbyllura, punishte artizanale të zhdukura, biznese familjare që nuk gjejnë më trashëgimtarë për të vijuar traditën.
“Made in Italy” nuk është thjesht një markë tregtare. Është simbol i cilësisë, stilit, mjeshtërisë dhe krenarisë kombëtare. Nga moda te mobiljet, nga ushqimi te makineritë industriale, Italia ndërtoi reputacionin e saj global mbi punën e brezave.
Por sot, përballë taksave të larta, burokracisë së rëndë, kostove të energjisë dhe krizës demografike, shumë italianë po heqin dorë nga sipërmarrja. Brezat e rinj shpesh zgjedhin emigrimin ose punësimin në sektorë të tjerë, duke lënë bosh vendin e ndërmarrjeve familjare.
Në të njëjtën periudhë, bizneset e drejtuara nga të huajt janë rritur me mbi 20%. Sot, rreth 1 në 10 sipërmarrës në Itali është i lindur jashtë vendit. Komunitete të ndryshme, nga Azia deri në Europën Lindore, po zgjerojnë praninë e tyre në tregti, ndërtim, shërbime dhe sektorë të tjerë.
Kjo rritje paraqitet nga disa si një shenjë dinamizmi ekonomik. Por për shumë italianë, ajo shihet si tregues i një transformimi të thellë demografik dhe ekonomik, ku kapitali dhe pronësia po ndryshojnë duar.
Kur mbyllen bizneset tradicionale dhe hapen të reja me strukturë dhe kulturë tjetër ekonomike, ndryshon jo vetëm bilanci financiar i vendit, por edhe identiteti i tij prodhues. Italia rrezikon të humbasë gradualisht kontrollin mbi sektorë që për dekada ishin shtylla e ekonomisë së saj.
Kjo situatë ngre pyetje të forta:
- A po mbrohet mjaftueshëm sipërmarrja kombëtare?
- A po favorizohet prodhimi vendas apo thjesht po administrohet një tranzicion i heshtur ekonomik?
- Çfarë do të thotë “Made in Italy” nëse pronësia dhe drejtimi i prodhimit nuk janë më në duar italiane?
Ky zhvillim në Itali është një paralajmërim edhe për vende si Shqipëria. Kur ekonomia vendase dobësohet dhe shtresa prodhuese zhduket, hapësira mbushet nga aktorë të tjerë. Pa politika që mbrojnë prodhimin kombëtar dhe sipërmarrjen vendase, çdo vend rrezikon të humbasë pavarësinë ekonomike.
Italia sot ndodhet në një udhëkryq. Ose do të gjejë mekanizma për të mbrojtur dhe ringritur biznesin tradicional kombëtar, ose do të vazhdojë një transformim që shumë e shohin si zbehje të identitetit të saj ekonomik./Ansa.it