Nga Redaksia:
Në një moment kritik për sigurinë globale dhe balancat gjeopolitike në Lindjen e Mesme, kryeministri i Izraelit Benjamin Netanyahu pritet të zhvillojë një vizitë të shkurtër në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ku do të takohet me Presidentin Donald Trump dhe zyrtarë të lartë të administratës amerikane.
Sipas burimeve zyrtare izraelite, ky takim është cilësuar si një “strategy-shaping session”, pra një seancë formësimi strategjie, që nuk fokusohet vetëm te negociatat SHBA-Iran, por edhe te skenarët alternativë në rast se diplomacia dështon – përfshirë këtu edhe mundësinë e një goditjeje ushtarake amerikane ndaj Iranit.
Takim i nivelit të lartë ushtarak dhe strategjik
Netanyahu do të shoqërohet në këtë vizitë nga sekretari i tij ushtarak, gjeneral-major Roman Gofman, si dhe drejtori në detyrë i Këshillit të Sigurisë Kombëtare izraelite, Gil Reich. Prania e figurave kyçe ushtarake dhe të sigurisë tregon qartë se takimi nuk do të jetë thjesht diplomatik, por thellësisht strategjik dhe operacional.
Qëndrimi i SHBA-së: Marrëveshje e gjerë, pa “vija të kuqe”… ende
Nga ana amerikane, administrata Trump ka deklaruar se në këtë fazë nuk ekzistojnë “vija të kuqe” të vendosura publikisht në negociatat me Iranin. Sipas Uashingtonit, Presidenti Trump synon një marrëveshje të gjerë dhe gjithëpërfshirëse, e cila do të trajtonte jo vetëm çështjen bërthamore, por edhe stabilitetin rajonal.
Megjithatë, paralelisht me këto deklarata, SHBA ka lëshuar paralajmërime për anijet me flamur amerikan që të shmangin ujërat territoriale iraniane në Ngushticën e Hormuzit – një sinjal i qartë se tensioni mbetet i lartë dhe rreziku i provokimeve nuk është eliminuar.
Irani shtrëngon pozicionet
Nga ana e Teheranit, autoritetet iraniane kanë bërë të ditur se mund të pranojnë hollimin e uraniumit të pasuruar deri në 60%, por vetëm në këmbim të heqjes së plotë të të gjitha sanksioneve ndërkombëtare. Ky kusht konsiderohet i papranueshëm nga shumë qarqe perëndimore, të cilat kërkojnë garanci shumë më të forta dhe të verifikueshme.
Ndërkohë, pritet që figura kyçe të sigurisë iraniane të vazhdojnë bisedimet indirekte në Oman, duke sinjalizuar se Teherani po përpiqet të blejë kohë dhe të rrisë pozicionin e tij negociues.
Izraeli: Jo vetëm bërthama, por edhe raketat dhe milicitë
Izraeli mbetet i palëkundur në qëndrimin e tij se çdo marrëveshje me Iranin që nuk përfshin programin raketor dhe rrjetin e milicive të mbështetura nga Teherani është një marrëveshje e rrezikshme. Për Tel Avivin, kërcënimi iranian nuk kufizohet vetëm te centrifugat bërthamore, por shtrihet te ndikimi i Iranit përmes Hezbollahut, Hamasit dhe grupeve të tjera destabilizuese në rajon.
Zyrtarë izraelitë kanë lënë të kuptohet se, në rast dështimi të negociatave, Izraeli mund të veprojë edhe i vetëm, duke mos përjashtuar operacione ushtarake parandaluese.
Një pikë kthese për Lindjen e Mesme
Takimi Netanyahu-Trump pritet të jetë një pikë kthese historike. Ai do të përcaktojë nëse Lindja e Mesme do të futet në një fazë të re diplomacie të kontrolluar apo në një spiral të re përplasjeje ushtarake.
Në një rajon të lodhur nga luftërat dhe ndërhyrjet e jashtme, vendimet që do të merren në këtë samit do të kenë pasoja jo vetëm për Izraelin dhe Iranin, por për stabilitetin global dhe sigurinë ndërkombëtare.