ANALIZA: Pse Izraeli ndihmon Edi Ramën? Shqipëria në revoltë dhe beteja për kontrollin e Mesdheut Lindor …
Marrëdhëniet mes Tiranës dhe Tel Avivit, protestat kundër qeverisë Rama dhe rivaliteti strategjik me Turqinë po vendosen në qendër të një analize që ngre pikëpyetje mbi interesat gjeopolitike në rajon
Nga Redaksia – Shqipëria po përjeton një periudhë tensionesh politike, ndërsa protestat kundër kryeministrit Edi Rama dhe debatet mbi projektin e ishullit të Sazanit kanë tërhequr vëmendjen përtej kufijve të vendit.
Në një analizë të tij, gazetari italian Alberto Negri ngre një pyetje që shkon përtej zhvillimeve të brendshme shqiptare: pse Izraeli po e mbështet Edi Ramën në një moment kur qeveria e tij përballet me protesta?
Sipas Negri-t, Izraeli po transferon pajisje për kontrollin e trazirave dhe ekspertë për të mbështetur autoritetet shqiptare. Kjo lëvizje, sipas analizës së tij, lidhet me interesat strategjike të Izraelit në Mesdheun Lindor dhe me rivalitetin për ndikim në rajon.
Marrëveshja e 12 tetorit dhe afrimi Tiranë–Tel Aviv
Një nga elementet kryesore të analizës është marrëveshja e nënshkruar më 12 tetor nga ministri i Jashtëm izraelit, Gideon Sa’ar, dhe homologu i tij shqiptar, Ferit Hoxha.
Negri e lidh këtë marrëveshje me bashkëpunimin mes dy vendeve dhe me mbështetjen që, sipas tij, Izraeli po i ofron qeverisë shqiptare në një periudhë përballjeje me protesta.
Në këtë kontekst, çështja nuk shihet vetëm si një marrëdhënie dypalëshe mes dy shteteve. Ajo vendoset edhe në kuadrin e interesave të sigurisë, bashkëpunimit ushtarak dhe rivaliteteve gjeopolitike që po formësojnë rajonin.
Sazani, Kushner dhe pakënaqësia në Shqipëri
Një tjetër element që përmendet në analizë është projekti i lidhur me ishullin e Sazanit dhe Jared Kushner, dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump.
Sipas Negri-t, ky projekt është ndër çështjet që lidhen me pakënaqësinë ndaj kryeministrit Edi Rama dhe me protestat që po zhvillohen në Shqipëri.
Sazani, për shkak të pozicionit të tij strategjik në hyrje të Gjirit të Vlorës, ka rëndësi të veçantë gjeografike. Për këtë arsye, çdo projekt që lidhet me të ka nxitur diskutime mbi interesat ekonomike, pronësinë dhe rëndësinë e territorit shqiptar.
Debati mbi Sazanin, në këtë këndvështrim, nuk kufizohet vetëm te investimi dhe zhvillimi turistik, por prek edhe çështje të interesit publik dhe të sovranitetit kombëtar.
Turqia, Izraeli dhe gara për ndikim në Mesdhe
Në analizën e tij, Alberto Negri vë theksin edhe te prania ushtarake turke në Shqipëri, duke përmendur bazën e Pashë-Limanit.
Sipas tij, Izraeli synon të kundërpeshojë ndikimin turk përmes një boshti strategjik që përfshin Shqipërinë, Greqinë dhe Qipron.
Dy vendet e fundit, sipas autorit, janë tashmë të integruara në bashkëpunimin ushtarak me Izraelin. Në këtë konfigurim, Shqipëria merr rëndësi për shkak të pozicionit të saj gjeografik dhe lidhjes me hapësirën detare të Mesdheut.
Kjo e vendos vendin në një kontekst më të gjerë, ku interesat e fuqive rajonale nuk kufizohen vetëm te marrëdhëniet diplomatike, por përfshijnë edhe sigurinë, infrastrukturën ushtarake dhe kontrollin e rrugëve detare.
Shqipëria në mes të interesave ndërkombëtare
Analiza e Alberto Negri-t e paraqet Shqipërinë si pjesë të një loje më të gjerë gjeopolitike, ku bashkëpunimi me Izraelin dhe prania e Turqisë përbëjnë dy elemente të rëndësishme.
Pyetja që shtrohet është se deri në çfarë mase zhvillimet e brendshme politike shqiptare ndërthuren me interesat strategjike të aktorëve të jashtëm.
Në një kohë kur qeveria Rama përballet me kundërshtime politike dhe protesta, marrëdhëniet me partnerët ndërkombëtarë marrin një rëndësi të veçantë. Çdo marrëveshje që prek sigurinë, mbrojtjen ose territorin shqiptar kërkon vëmendje publike dhe transparencë mbi përmbajtjen dhe interesat që ajo synon të përmbushë.
Përfundimi i analizës së Alberto Negri-t është i qartë: objektivi strategjik që ai vë në qendër të vëmendjes është kontrolli i Mesdheut Lindor.
Për Shqipërinë, çështja shtrohet në një plan më të gjerë se sa marrëdhëniet mes dy qeverive: cili është roli që Tirana synon të luajë në këtë konfigurim rajonal dhe si përputhen angazhimet ndërkombëtare me interesat kombëtare shqiptare?
