ANALIZA: Strategjia e Ramës me RENEAN dhe sulmi ndaj selisë së PS-së – nga skenari i grupeve të armatosura te justifikimi për përshkallëzimin e dhunës
Nga Redi Minga:
Edi Rama doli përpara shqiptarëve me një gur në dorë dhe një arsenal të tërë justifikimesh. Guri ishte prova që ai kërkonte të përdorte për të dënuar kundërshtarët, ndërsa fjalimi ishte një përpjekje për ta kthyer krizën politike dhe pakënaqësinë qytetare në një histori armiqsh, komplotesh dhe rreziqesh që kërcënojnë Shqipërinë. Për gjithçka kishte një fajtor, përveç vetes. Për gjithçka kishte një shpjegim, përveç përgjegjësisë së tij për situatën ku ndodhet vendi.
Por pas ditëve të tensionuara të protestave studentore, një pyetje po bëhet gjithnjë e më e fortë: A po përdoret dhuna në rrugë si justifikim për të përshkallëzuar ndërhyrjen policore dhe për të mbajtur pushtetin përballë një revolte qytetare?
Nga sulmet ndaj bizneseve te skenari i grupeve terroriste
Gjatë protestave në Tiranë, pamjet e sulmeve ndaj bizneseve, bankave dhe objekteve të tjera u shndërruan në një element qendror të përplasjes politike. Në vend që situata të trajtohej përmes identifikimit individual të autorëve dhe hetimit të çdo incidenti, pushteti e përdori klimën e dhunës për të ndërtuar një narrativë rreziku, duke e paraqitur protestën si një kërcënim shumë më të gjerë për rendin publik.
Më poshtë mund të lexoni:
Por videot e shpërndara nga qytetarët dhe pamjet e regjistruara në terren hapën një tjetër front: atë të ballafaqimit mes deklaratave politike dhe asaj që shihet në rrugë.
Pamjet e policëve pa numra të dukshëm identifikimi, të personave civilë me hunj në duar dhe të përplasjeve me protestuesit kanë shtuar pikëpyetjet mbi mënyrën se si po menaxhohet situata. Kur personat që mbajnë shkopinj shfaqen pranë protestave, ndërsa policia është e pranishme në terren, përgjegjësia për identifikimin e tyre dhe për parandalimin e dhunës nuk mund të shmanget me deklarata politike.
Pse u fut në lojë RENEA?
Një tjetër pikë e debatit është përfshirja e forcave speciale RENEA në zhvillimet e protestës. Prania e një strukture të tillë në një situatë me protestues, studentë dhe qytetarë që kërkojnë largimin e kryeministrit ngre pikëpyetje serioze për domosdoshmërinë, bazën ligjore dhe proporcionalitetin e ndërhyrjes.
RENEA nuk mund të shndërrohet në një instrument të përplasjes politike. Çdo angazhim i forcave speciale duhet të mbështetet në kompetencat ligjore, në një vlerësim konkret të rrezikut dhe në nevojën reale për të përballuar një kërcënim të caktuar.
Më poshtë mund të lexoni:
Pretendimet se në protestë kishte grupe të armatosura u përdorën për të justifikuar nivelin e ndërhyrjes. Por deklaratat publike nuk mund të zëvendësojnë provat. Nëse ekzistonin informacione konkrete për persona të armatosur, publiku ka të drejtë të dijë çfarë u zbulua, çfarë masash u morën dhe çfarë rezultoi nga verifikimet.
Një protestë politike nuk mund të etiketohet si operacion kundër terrorizmit vetëm sepse qytetarët kërkojnë rrëzimin e qeverisë.
Nëse nuk ka prova për kërcënimet e pretenduara, atëherë këto deklarata rrezikojnë të përdoren për të delegjitimuar protestuesit dhe për të përgatitur opinionin publik për një përshkallëzim të mëtejshëm të forcës.
Droni me eksploziv, një tjetër pretendim që kërkon përgjigje
Në fjalimin e tij, Rama përmendi edhe një dron me eksploziv, i cili sipas tij ishte neutralizuar dy ditë më parë, përpara se të godiste Kryeministrinë.
Një pretendim i tillë është jashtëzakonisht i rëndë. Por pikërisht për këtë arsye, ai kërkon shpjegime konkrete: ku u zbulua droni, çfarë lënde shpërthyese kishte, kush e neutralizoi, cilat janë provat dhe a ka një hetim penal për ngjarjen?
Një akuzë për një kërcënim të tillë nuk mund të mbetet thjesht një pjesë dramatike e një fjalimi politik. Nëse ngjarja ka ndodhur ashtu siç u përshkrua, provat duhet të jenë pjesë e një hetimi serioz. Nëse pretendimet nuk mbështeten nga prova të verifikueshme, atëherë ato nuk mund të përdoren për të ushqyer frikën dhe për të justifikuar masa më të ashpra kundër protestuesve.
Rama foli për rreziqe, armiq dhe skenarë të errët, por shqiptarët presin fakte, jo një tjetër kapitull të luftës së propagandës.
Sulmi ndaj selisë së PS-së: kush janë personat me hunj në duar?
Një nga episodet më domethënëse u regjistrua përpara selisë së Partisë Socialiste në Tiranë, gjatë ditës së gjashtë të protestave studentore kundër qeverisë dhe kryeministrit Edi Rama.
Pamjet e publikuara tregojnë persona me fytyra të mbuluara që dalin nga ambientet e selisë së partisë në pushtet, duke mbajtur shkopinj druri në duar. Sipas raportimeve për ngjarjen, këta persona janë përfshirë në përplasje me protestuesit, duke rritur tensionin në terren.
Ky episod kërkon përgjigje të qarta. Kush ishin personat që dolën nga selia e PS-së? Përse mbanin hunj në duar? Kush i lejoi të qëndronin në ambientet e godinës dhe çfarë masash mori policia për të parandaluar përplasjen?
Një tjetër pyetje e ngritur pas publikimit të pamjeve lidhet me Rigers Sheqerin, drejtorin e IKMT-së, dhe pretendimin për praninë e tij mes personave të përfshirë në incident. Identiteti dhe roli i tij në këtë ngjarje nuk janë konfirmuar në mënyrë të pavarur, ndaj përgjigjja duhet të vijë nga verifikimi i pamjeve dhe nga institucionet përgjegjëse.
Por çështja kryesore shkon përtej një emri të vetëm.
Si është e mundur që nga selia e partisë që qeveris vendin të dalin persona të maskuar me hunj në duar, ndërkohë që përballë tyre ndodhen protestues dhe qytetarë?
A është selia e Partisë Socialiste një institucion publik, ku shteti mund të ushtrojë kontroll të barabartë, apo një territor ku personat që mbajnë shkopinj mund të lëvizin pa u penguar?
Selia e PS-së nuk është pronë personale e Edi Ramës. Ajo është selia e një partie politike që ushtron pushtetin dhe financohet, ndër të tjera, përmes mekanizmave ligjorë të financimit të partive. Për këtë arsye, çdo dyshim për organizimin e dhunës nga persona të lidhur me të duhet të marrë përgjigje institucionale, jo të mbulohet nga zhurma politike.
Guri i Ramës dhe mesazhi për civilët
Dalja e kryeministrit me një gur në dorë nuk ishte thjesht një gjest simbolik. Në një klimë të tensionuar, ku në rrugë janë raportuar përplasje dhe ku pamjet tregojnë persona civilë me shkopinj, një veprim i tillë kërkon të lexohet edhe përmes mesazhit politik që përcjell.
Rama e paraqiti gurin si provë kundër kundërshtarëve të tij dhe e ndërtoi fjalimin rreth dhunës, rrezikut dhe nevojës për të mbrojtur institucionet. Por pyetja që mbetet është nëse ky qëndrim shërben për të ulur tensionet apo për të nxitur një klimë ku përplasja shihet si e pashmangshme.
Kur kryeministri flet për kriminelë, ekstremistë dhe armiq, ndërsa në të njëjtën kohë pranon se studentët dhe të rinjtë janë të zemëruar dhe kërkojnë ndryshim, ai duhet të sqarojë se si e ndan protestën qytetare nga aktet individuale të dhunës.
Nuk mund të trajtohen të gjithë protestuesit si përgjegjës për veprimet e disa personave. Po kështu, askush nuk mund të përdorë protestën si mbulesë për dhunë të organizuar, pavarësisht se në cilën anë ndodhet.
Në këtë klimë, dalja e personave me hunj nga selia e PS-së bëhet një çështje me rëndësi të veçantë. Kushdo që i ka parë këto pamje ka të drejtë të pyesë nëse po përballet me një reagim spontan apo me një përpjekje për t’iu përgjigjur protestuesve përmes personave civilë.
Kjo është një çështje që duhet hetuar, jo një përfundim që mund të shpallet pa prova.
Berisha, 21 Janari, piramidat dhe Europa e vitit 2030
Në vend që të përqendrohej te përgjegjësia e qeverisë për krizën aktuale, Rama u rikthye te repertori i tij i njohur politik: Sali Berisha, 21 Janari, viti 1998, piramidat, duart e huaja, ekstremistët dhe Europa e vitit 2030.
Një fjalim që udhëtoi në çdo kohë, përveç së tashmes.
Problemi i Shqipërisë, sipas këtij rrëfimi, duket se janë ata që kërkojnë largimin e kryeministrit, jo arsyet që kanë nxitur pakënaqësinë qytetare. Në vend të një përgjigjeje për krizën, shqiptarëve iu ofrua një listë armiqsh dhe një paralajmërim për rreziqe të mëdha.
Por asnjë referencë historike nuk e zëvendëson përgjegjësinë e qeverisë për të garantuar rendin, për të mbrojtur të drejtën e protestës dhe për të hetuar çdo akt dhune, pa dallim politik.
Rama foli gjatë për sakrificën e policëve, ndërsa protestuesit që hedhin gurë i quajti kriminelë, por edhe fëmijë shqiptarë që duhen mbrojtur. Riktheu 21 Janarin dhe paralajmëroi se dikush kërkon gjak. Megjithatë, pyetjet për atë që po ndodh sot në Tiranë mbeten pa përgjigje bindëse.
SPAK-u, korrupsioni dhe përgjegjësia që mungon
E vetmja gjë pozitive që Rama kishte për t’u treguar shqiptarëve ishte SPAK-u. Por këtu lind një tjetër kontradiktë politike: si mund të paraqitet drejtësia si një arritje e qeverisjes, ndërsa përplasjet me institucionet e drejtësisë shtohen sa herë që hetimet prekin njerëz të pushtetit?
Debati për kërkesën e SPAK-ut lidhur me imunitetin e Belinda Ballukut është një prej çështjeve që e bën këtë kontradiktë veçanërisht të rëndësishme.
Rama pranoi se ka korrupsion, sikur shqiptarët të kishin nevojë për konfirmimin e tij pas gjithë këtyre viteve qeverisjeje. Por për përgjegjësinë politike të vetes dhe të njerëzve që ka zgjedhur, fjalimi nuk dha përgjigjen që kërkohet.
Në vend të kësaj, kryeministri u rikthye te reformat, arritjet dhe Europa e vitit 2030, sikur këto premtime të mjaftonin për të shuar zemërimin e qytetarëve që kërkojnë ndryshim.
Pyetjet që Rama dhe institucionet nuk mund t’i shmangin
Zhvillimet e fundit në Tiranë kanë ngritur një sërë pyetjesh që kërkojnë përgjigje konkrete:
- Kush janë personat e maskuar që dolën nga selia e PS-së me hunj në duar dhe a janë identifikuar nga policia?
- Çfarë roli pati policia gjatë përplasjes përpara selisë së partisë në pushtet?
- Cilat ishin arsyet konkrete dhe baza ligjore për përfshirjen e forcave speciale RENEA?
- Çfarë provash ekzistojnë për pretendimet mbi grupet e armatosura dhe dronin me eksploziv?
- A po hetohen veçmas të gjitha aktet e dhunës, përfshirë ato të kryera nga persona civilë?
- Çfarë masash janë marrë për të garantuar sigurinë e qytetarëve dhe për të parandaluar një përshkallëzim të mëtejshëm?
Këto nuk janë pyetje që mund të mbyllen me një gur të ngritur para kamerave apo me një fjalim të gjatë kundër kundërshtarëve politikë. Janë pyetje që lidhen me sigurinë publike, përgjegjësinë e institucioneve dhe të drejtën e qytetarëve për të protestuar.
Strategjia e frikës nuk e zgjidh krizën politike
Edi Rama mund të përpiqet ta paraqesë krizën si një përballje mes shtetit dhe grupeve të rrezikshme. Mund të flasë për komplot, ekstremizëm, armiq të jashtëm dhe skenarë që synojnë destabilizimin e vendit. Por asnjë prej këtyre etiketave nuk e shuan pakënaqësinë që ka nxjerrë studentët dhe të rinjtë në rrugë.
Kur policia përballet me protestuesit, kur shfaqen persona civilë me hunj dhe kur nga selia e partisë në pushtet dalin njerëz të maskuar, shteti ka detyrimin të sqarojë çfarë ka ndodhur dhe të sigurojë që ligji të zbatohet njësoj për të gjithë.
Përgjegjësia e parë e kryeministrit nuk është të prodhojë armiq të rinj për çdo krizë, por të japë llogari për qeverisjen e tij dhe për mënyrën se si institucionet po veprojnë.
Shqipëria nuk ka nevojë për një tjetër skenar frike. Ka nevojë për të vërtetën mbi atë që ndodhi në rrugët e Tiranës, për identifikimin e personave që ushtruan dhunë dhe për përgjegjësi konkrete, pavarësisht uniformës apo përkatësisë politike.
Guri që Rama ngriti para kamerave nuk mund ta mbulojë atë që qytetarët kanë parë në videot e tyre. Dhe asnjë fjalim nuk mund t’i japë fund pyetjeve që lindin sa herë që dhuna shfaqet në rrugë, ndërsa institucionet që duhet ta parandalojnë atë mbeten nën dyshimin e publikut.
Kriza nuk zgjidhet duke e kthyer çdo protestues në armik. Ajo zgjidhet duke u dhënë përgjigje qytetarëve dhe duke mbajtur përgjegjës ata që shkelin ligjin.
© Copyright of PatriotikMedia.al
