Dy vendime të ndryshme që rikthejnë në qendër të vëmendjes vlefshmërinë e provave dixhitale edhe për çështjet penale në Shqipëri
Nga Redaksia – Një vendim i gjykatës në Catanzaro solli 34 pafajësi dhe 16 dënime në procesin “Ostro”, pasi komunikimet e enkriptuara Sky ECC u shpallën të papërdorshme si prova. Në Austri, Gjykata Kushtetuese vendosi se provat e siguruara nga autoritetet e huaja nuk përjashtohen automatikisht nga proceset penale.
Më 9 tetor 2026, Gjykata e Catanzaros në Itali shpalli të papërdorshme komunikimet e nxjerra nga platforma e enkriptuar Sky ECC në procesin gjyqësor që pasoi operacionin “Ostro”, të drejtuar kundër personave të dyshuar për lidhje me organizatën kriminale Gallace.
Vendimi i gjyqtares Gilda Danila Romano u shoqërua me 34 pafajësi dhe 16 dënime. Mes personave të shpallur të pafajshëm ishin Cosimo Damiano Gallace dhe Cesare Antonio Arcorace, ndaj të cilëve prokuroria kishte kërkuar dënime të rënda.
Sipas agjencisë italiane të lajmeve ANSA, përjashtimi i komunikimeve Sky ECC, të siguruara nga autoritetet franceze dhe të përcjella në Itali përmes bashkëpunimit gjyqësor ndërkombëtar, ishte vendimtar në proces.
Mbrojtja kishte kundërshtuar përdorimin e këtyre materialeve, duke ngritur çështjen e ligjshmërisë së sigurimit të tyre dhe të mundësisë për t’i kundërshtuar në mënyrë efektive si prova penale.
Megjithatë, gjykata nuk i shpalli të gjithë të pandehurit të pafajshëm. Në të njëjtin proces u dhanë 16 dënime për vepra të ndryshme penale, ndërsa disa akuza u mbështetën edhe në elemente të tjera hetimore.
Austria: provat e marra jashtë vendit nuk përjashtohen automatikisht
Një tjetër zhvillim u regjistrua në Austri, ku Gjykata Kushtetuese, me vendimet e 29 shtatorit 2026, shqyrtoi kundërshtimet ndaj përdorimit të komunikimeve të deshifruara nga autoritetet e huaja në proceset penale.
Vendimet, të publikuara me numrat G 123-124/2025, G 132-133/2025 dhe G 180/2025, rrëzuan kërkesat për shfuqizimin e dispozitave ligjore të kundërshtuara.
Gjykata arsyetoi se provat e siguruara nga autoritetet e huaja nuk bëhen automatikisht të papërdorshme në Austri vetëm sepse metoda e përdorur për sigurimin e tyre mund të mos lejohej nga legjislacioni austriak.
Në të njëjtën kohë, vendimi pranon se shkeljet e të drejtave themelore mund të përbëjnë arsye për përjashtimin e provave. Pra, përdorimi i komunikimeve të siguruara jashtë vendit vlerësohet në bazë të kuadrit ligjor dhe garancive që mbrojnë të drejtat e personave të përfshirë në proces.
Dosja “Aruba” në Shqipëri
Vendimet e fundit në Itali dhe Austri e vendosin sërish në qendër të debatit juridik përdorimin e komunikimeve Sky ECC në hetimet dhe proceset penale.
Në Shqipëri, këto zhvillime kanë rëndësi për diskutimin mbi provat e siguruara jashtë vendit dhe përdorimin e tyre në çështje si dosja “Aruba”, e lidhur me hetimet e Prokurorisë së Posaçme.
Vendimi italian tregon se kundërshtimi i ligjshmërisë dhe përdorshmërisë së komunikimeve mund të ketë pasoja konkrete në një proces penal. Qëndrimi austriak, nga ana tjetër, tregon se një provë nuk përjashtohet vetëm për shkak se është siguruar jashtë vendit ose me një metodë që nuk do të lejohej në të njëjtat kushte nga ligji kombëtar.
Asnjëri prej këtyre vendimeve nuk e rrëzon automatikisht dosjen “Aruba” në Shqipëri. Efekti i tyre në çështjet shqiptare varet nga rregullat përkatëse, rrethanat e sigurimit të provave dhe mënyra se si ato janë administruar në proces.
Zhvillimet e 9 tetorit në Itali dhe vendimet e Gjykatës Kushtetuese të Austrisë të 29 shtatorit tregojnë se përdorimi i komunikimeve të enkriptuara vazhdon të jetë një çështje e rëndësishme e drejtësisë penale evropiane. /ANSA
© Copyright of PatriotikMedia.al
