Nga Redaksia – Nga 40 mjetet taktike të promovuara nga Edi Rama si “Made in Albania”, te një kontratë 9.6 milionë euro për IKMT-në: dokumentet dhe datat ngrenë pikëpyetje serioze mbi mënyrën se si po përdoren paratë publike dhe mbi marrëdhënien e shtetit me kompaninë Timak Defence.
Një kontratë e re me vlerë 9.6 milionë euro e lidhur me kompaninë Timak Defence po ngre pikëpyetje të forta mbi mënyrën se si institucionet shqiptare po i japin përparësi kësaj kompanie në kontratat publike.
Sipas të dhënave të bëra publike nga media shqiptare, më 6 gusht 2026, Ministria e Brendshme ka lidhur kontratën nr. 3419/8, me objekt “Blerje makina për Inspektoratin Kombëtar të Mbrojtjes së Territorit”, me vlerë 9.6 milionë euro. Pretendimi për kontratën dhe pagesën është raportuar nga disa media; dokumentet origjinale të procedurës duhet të bëhen publike dhe të verifikohen nga institucionet kompetente.
Ajo që e bën çështjen veçanërisht interesante është kronologjia.
Vetëm pak ditë më herët, më 31 korrik, Kryeministri Edi Rama kishte marrë pjesë në ceremoninë e dorëzimit të 40 mjeteve taktike të Timak Defence për Forcat e Armatosura, duke e paraqitur këtë si një hap historik për industrinë shqiptare të mbrojtjes. Sipas Kryeministrisë, bëhej fjalë për mjete të prodhuara në Shqipëri me standarde të NATO-s dhe për një kompani që tashmë synon të zgjerojë kapacitetet e saj prodhuese.
Pra, në harkun e vetëm pak ditëve, Timak Defence kalon nga qendra e një ceremonie të rëndësishme të industrisë shqiptare të mbrojtjes në qendër të një kontrate tjetër shumë-milionëshe, këtë herë për një institucion të Ministrisë së Brendshme.
9.6 milionë euro dhe kronologjia që kërkon shpjegime
Sipas raportimeve që kanë publikuar të dhënat e kontratës, historia nuk nis më 6 gusht.
Sipas këtyre raportimeve, një urdhër i ministrit me nr. 3419/6 është firmosur më 22 korrik 2026, ndërsa fatura nr. 83/2026 pretendohet se është firmosur më 8 korrik, pra përpara urdhrit dhe kontratës.
Më pas, kontrata nr. 3419/8 është firmosur më 6 gusht.
Raportimet mediatike pretendojnë gjithashtu se më 17 gusht është dërguar urdhër-pagesa në Thesarin e Shtetit dhe se më 18 gusht është kryer pagesa prej 9.6 milionë eurosh, e përshkruar si parapagim i plotë i kontratës për blerjen e mjeteve për IKMT-në.
Nëse këto dokumente konfirmohen zyrtarisht, atëherë kemi një seri datash që kërkon një shpjegim të qartë nga Ministria e Brendshme:
Pse u lëshua fatura përpara urdhrit të blerjes?
Pse u miratua pagesa në këtë mënyrë?
Pse u pagua e gjithë shuma paraprakisht?
Kur do të dorëzohen automjetet?
Dhe pyetja më e rëndësishme:
Cila ishte procedura e ndjekur për përzgjedhjen e kompanisë?
Këto nuk janë pyetje politike. Janë pyetje që lidhen drejtpërdrejt me transparencën e përdorimit të 9.6 milionë eurove nga buxheti i shtetit.
Kush është Timak Defence?
Timak Defence është një sipërmarrje e përbashkët ku 20% e aksioneve i takojnë KAYO-s, kompanisë shtetërore nën Ministrinë e Mbrojtjes, ndërsa 80% i takojnë palës private.
Të dhënat e regjistrimit të kompanisë tregojnë se Timak zotërohet nga Arjeta Puca me 51% dhe Ron Yeffet me 49%. Timak zotëron 80% të Timak Defence, ndërsa KAYO zotëron 20%.
Kjo do të thotë se shteti shqiptar është vetë aksioner në kompaninë që po merr kontrata nga institucionet publike.
Kjo nuk përbën në vetvete shkelje ligjore.
Por pikërisht për këtë arsye kërkohet edhe më shumë transparencë.
Kur një kompani ka një partner shtetëror dhe njëkohësisht merr kontrata të rëndësishme nga institucione të tjera publike, publiku ka të drejtë të dijë se si është përzgjedhur ajo, cilat janë kushtet financiare dhe nëse ka pasur konkurrencë.
Nga Ministria e Mbrojtjes te IKMT-ja
Më 31 korrik, qeveria e promovoi Timak Defence si një nga simbolet e industrisë së re shqiptare të mbrojtjes.
Në ceremoninë zyrtare u deklarua se 40 mjete taktike i ishin dorëzuar Forcave të Armatosura dhe se kompania, në partneritet me KAYO-n, përbën një kapacitet të ri të industrisë vendase.
Ndërkohë, vetëm gjashtë ditë më vonë, më 6 gusht, shfaqet kontrata prej 9.6 milionë eurosh për IKMT-në.
Kjo afërsi kohore nuk provon automatikisht ndonjë shkelje.
Por është e mjaftueshme për të ngritur pyetjen:
Pse Timak Defence po bëhet kaq shpejt një furnitor i rëndësishëm i institucioneve shqiptare?
“Made in Albania” – prodhim apo përshtatje?
Një tjetër debat lidhet me vetë natyrën e mjeteve.
Qeveria i ka përshkruar mjetet e dorëzuara më 31 korrik si mjete taktike të prodhuara në Shqipëri me standarde të NATO-s.
Nga ana tjetër, kritikët pretendojnë se bëhet fjalë kryesisht për mjete bazë të markave ndërkombëtare, mbi të cilat në Shqipëri realizohen montime, përshtatje, karroceri apo superstruktura taktike.
Këtu duhet bërë një dallim i rëndësishëm.
“Prodhuar në Shqipëri” nuk do të thotë domosdoshmërisht se çdo komponent i automjetit, nga motori te shasia dhe transmisioni, është prodhuar në Shqipëri.
Dokumentet zyrtare të industrisë së mbrojtjes e përshkruajnë aktivitetin e Timak Defence si prodhim ose përshtatje të mjeteve motorike të posaçme. Një dokument i Autoritetit të Konkurrencës për autorizimin e përqendrimit KAYO–TIMAK përmend pikërisht aktivitetin e prodhimit ose përshtatjes së mjeteve të posaçme.
Prandaj debati duhet të jetë teknik dhe jo propagandistik:
Cila pjesë e automjetit prodhohet realisht në Shqipëri?
Cila pjesë importohet?
Çfarë niveli të vlerës së shtuar krijohet në vend?
Dhe mbi të gjitha, çfarë përfshihet saktësisht në çmimin që paguan shteti shqiptar?
Pyetjet për 9.6 milionë eurot
Nëse pagesa prej 9.6 milionë eurosh është kryer realisht si parapagim i plotë, atëherë Ministria e Brendshme duhet të publikojë kontratën dhe dokumentacionin përkatës, për aq sa nuk cenohen të dhënat që ligjërisht mund të klasifikohen.
Qytetarët duhet të dinë:
- Sa automjete do të blihen?
- Cili është çmimi për një automjet?
- Çfarë modeli dhe specifikimi teknik kanë?
- Kur do të dorëzohen?
- Sa është parapagimi dhe pse është 100%?
- Çfarë garancish ka shteti nëse kontrata nuk zbatohet?
- A pati procedurë konkurruese?
- Nëse nuk pati garë të hapur, cila është baza ligjore?
- Kush e përcaktoi nevojën për këto mjete?
- A ekzistojnë oferta alternative dhe sa kushtonin ato?
Këto janë pyetje normale për çdo kontratë publike me vlerë miliona euro.
A është Ron Yeffet përfituesi i privilegjuar?
Fakti që Ron Yeffet është një nga përfituesit përfundimtarë të strukturës private të Timak Defence është i dokumentuar në të dhënat e regjistrimit të kompanisë.
Por nga kjo nuk mund të nxirret automatikisht përfundimi se kontrata është favorizim politik apo se ka shkelje ligjore.
Për këtë duhen prova.
Ajo që mund të thuhet është se përqendrimi i kontratave publike te një kompani e lidhur me një partner shtetëror kërkon transparencë të shtuar, veçanërisht kur bëhet fjalë për shuma të mëdha dhe procedura që kritikët i konsiderojnë të mbyllura ose jo konkurruese.
Në fakt, raportime të mëparshme kanë ngritur pikërisht pyetje mbi mënyrën se si KAYO u bë partner me Timak dhe mbi përqindjen prej 20% të aksioneve shtetërore.
Qeveria duhet të përgjigjet
Çështja nuk është nëse Shqipëria duhet të ketë industri të mbrojtjes.
Sigurisht që duhet.
Nuk është as problem që shteti të bashkëpunojë me sipërmarrje private.
Problemi lind kur dhjetëra miliona euro të buxhetit publik qarkullojnë në kontrata që publiku nuk mund t’i kuptojë qartë.
Në një shtet demokratik, siguria kombëtare nuk mund të përdoret si arsye për të fshehur çdo detaj financiar.
Pikërisht përkundrazi: sa më strategjik të jetë sektori, aq më e rëndësishme është që procedurat të jenë të kontrollueshme.
Prandaj Ministria e Brendshme dhe Ministria e Mbrojtjes duhet t’u japin përgjigje publike pyetjeve mbi kontratën 9.6 milionë euro, procedurën e ndjekur, afatet e dorëzimit dhe arsyen e parapagimit të plotë, nëse pagesa e pretenduar konfirmohet nga dokumentet zyrtare.
Sepse pyetja që sot shtrohet nuk është thjesht:
“Pse po i jepen 9.6 milionë euro Timak Defence?”
Pyetja më e rëndësishme është:
“Pse kjo kompani po merr një rol kaq të madh në blerjet e shtetit shqiptar dhe a po respektohen njësoj transparenca, konkurrenca dhe interesi publik?”
Ndalohet kopjimi sipas ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”, i ndryshuar, ndalohet kopjimi, publikimi, shpërndarja dhe tjetërsimi pa cituar PatriotikMedia.al
