Nga Redaksia – Kosova po përballet me një klimë gjithnjë e më të tensionuar politike, ku përplasja rreth drejtësisë, Gjykatës Speciale dhe figurave të luftës së UÇK-së po shndërrohet në një betejë të ashpër për pushtet dhe ndikim mbi të ardhmen e shtetit.
Në këtë situatë, kërkesat për shfuqizimin e Gjykatës Speciale ngrejnë një pyetje themelore: a mund të ndërtohet një shtet i fortë pa drejtësi dhe pa përgjegjësi ligjore?
Përgjigjja është e qartë: një shtet nuk mund të funksionojë mbi parimin se drejtësia duhet të ndryshojë sipas interesave të momentit politik.
Gjykata Speciale mund të kritikohet për mënyrën e funksionimit, vendimet, procedurat apo standardet e saj, por zgjidhja nuk mund të jetë shkatërrimi i mekanizmave të drejtësisë. Përkundrazi, ligjet duhet të forcohen, institucionet duhet të funksionojnë dhe çdo individ duhet të përgjigjet përpara ligjit, pavarësisht emrit, statusit apo së kaluarës së tij.
Protesta apo betejë për pushtet?
Protestat që zhvillohen në emër të mbrojtjes së luftëtarëve të lirisë kanë marrë një dimension politik që shkon përtej çështjes së drejtësisë.
Kritika kryesore nuk është ndaj të drejtës për të protestuar. Protesta është pjesë e demokracisë. Problemi lind kur protesta shndërrohet në presion ndaj institucioneve të drejtësisë ose përdoret si instrument për të delegjitimuar çdo hetim dhe çdo përgjegjësi individuale.
Të luftosh për UÇK-në dhe sakrificat e shqiptarëve nuk do të thotë të mbrosh automatikisht çdo individ që ka qenë pjesë e strukturave të saj.
Lufta për liri nuk mund të përdoret si mburojë politike ndaj askujt.
Nëse ka akuza për krime, ato duhet të shqyrtohen në gjykatë. Nëse dikush është i pafajshëm, duhet të shpallet i pafajshëm. Nëse dikush është fajtor, duhet të mbajë përgjegjësi. Ky është themeli i një shteti funksional.
Kosova ka nevojë për shtet, jo për kult individësh
Kosova ka nevojë për udhëheqës të denjë, institucione profesionale dhe ekspertë ligjorë që e kuptojnë se ndërtimi i shtetit kërkon më shumë sesa retorikë patriotike.
Nevojiten juristë, ekspertë dhe drejtues institucionalë që dinë të ndërtojnë ligje, të mbrojnë qytetarët dhe të garantojnë funksionimin e institucioneve.
Një shtet serioz nuk ndërtohet duke e ndarë shoqërinë në “tanët” dhe “armiqtë”. Nuk ndërtohet duke e quajtur çdo kritik tradhtar dhe çdo hetim komplot.
Ndërtohet me ligj, drejtësi dhe përgjegjësi.
Kush përfiton nga përçarja e shqiptarëve?
Në sfondin e kësaj përplasjeje po zhvillohet edhe një betejë e fuqishme propagandistike.
Narrativa të ndryshme po përplasen në Kosovë, Shqipëri dhe Maqedoninë e Veriut, ndërsa shqiptarët po shtyhen gjithnjë e më shumë drejt njëri-tjetrit.
Këtu lind edhe një tjetër pyetje e rëndësishme: kush përfiton nga një shoqëri shqiptare e përçarë, e dobësuar dhe e zhytur në konflikte të brendshme?
Një Kosovë e dobët politikisht, e përçarë shoqërisht dhe e goditur nga kriza institucionale është më e ekspozuar ndaj ndikimeve të jashtme.
Në diskursin politik shqiptar prej vitesh janë ngritur akuza për ndikimin e Serbisë dhe për përpjekje për destabilizimin e Kosovës. Këto akuza kërkojnë prova dhe analiza serioze, por një fakt politik është i pamohueshëm: çdo përçarje e brendshme e dobëson shtetin e Kosovës dhe krijon hapësirë për aktorë të jashtëm.
Pikërisht këtu qëndron rreziku më i madh.
Frika nga drejtësia dhe lufta për pushtet
Ajo që po ndodh sot nuk duhet parë vetëm si një konflikt rreth një gjykate.
Pas përplasjes qëndrojnë interesa politike, frika nga përgjegjësia, lufta për kontrollin e institucioneve dhe beteja për narrativën historike të Kosovës.
Por historia nuk mund të shkruhet me protesta dhe as me presion politik.
Historia duhet të dokumentohet dhe drejtësia duhet të vendosë mbi përgjegjësinë individuale.
Kosova nuk ka nevojë për një tjetër cikël hakmarrjesh politike. Ka nevojë për institucione që funksionojnë.
Nëse komuniteti ndërkombëtar e sheh se situata po përshkallëzohet dhe institucionet nuk arrijnë ta menaxhojnë krizën, presioni diplomatik për qetësimin e situatës mund të bëhet i domosdoshëm.
Por përgjegjësia kryesore mbetet e vetë institucioneve dhe klasës politike të Kosovës.
Kosova nuk mund të shpëtohet duke dobësuar drejtësinë. Mund të forcohet vetëm duke e bërë drejtësinë më të besueshme, më profesionale dhe të barabartë për të gjithë.
Dhe mbi të gjitha, shqiptarët duhet të kuptojnë se mbrojtja e shtetit nuk është e njëjtë me mbrojtjen e individëve.
Shteti duhet të jetë mbi çdo parti, mbi çdo komandant, mbi çdo politikan dhe mbi çdo pushtet.
© Copyright of PatriotikMedia.al
