Nga Redi Minga:
Debati për futjen e euros në Shqipëri nuk është thjesht një ndryshim monedhe. Është një vendim që prek ekonominë, bizneset, kursimet dhe të ardhmen financiare të çdo familjeje shqiptare. Për këtë arsye, qytetarët duhet të informohen dhe të kërkojnë një debat të gjerë përpara çdo vendimi të pakthyeshëm.
Prej vitesh euroja është bërë pjesë e jetës ekonomike shqiptare. Shumë çmime, kontrata dhe transaksione lidhen me të, por kalimi nga një ekonomi ku ekziston leku në një ekonomi të bazuar zyrtarisht te euroja do të ishte një ndryshim i madh dhe i rrezikshëm.
Bankierët paralajmërojnë se Shqipëria po rrezikon të humbasë një nga instrumentet më të rëndësishme të një shteti: politikën e saj monetare.
Një monedhë kombëtare i jep një vendi mundësinë të reagojë ndaj krizave ekonomike përmes politikave të veta. Nëse vendi kalon në euro, vendimmarrja monetare do të lidhet me politikat e Bankës Qendrore Europiane, e cila merr vendime duke u bazuar kryesisht në ekonomitë e mëdha të Eurozonës.
A është Shqipëria gati për euron?
Pyetja kryesore që duhet t’i bëhet çdo shqiptari është: a ka Shqipëria një ekonomi aq të fortë sa të përballojë një ndryshim të tillë?
Shqipëria ende po përballet me probleme të mëdha:
- prodhim vendas të dobët;
- varësi të lartë nga importet;
- paga shumë më të ulëta se vendet e zhvilluara të Europës;
- emigracion të madh;
- konkurueshmëri të kufizuar të bizneseve shqiptare.
Një monedhë e fortë mund të jetë përfitim për ekonomi të fuqishme, por për ekonomi më të dobëta mund të krijojë groposje të ekonomisë sic po e përjetojnë vendet e europës.
Mësimi nga vendet që humbën monedhat kombëtare
Bankierët sjellin si shembull Italinë, e cila para euros ishte një nga ekonomitë më të fuqishme industriale në botë. Ata argumentojnë se humbja e lirës italiane i hoqi vendit një mjet që përdorej për të mbështetur konkurrueshmërinë e ekonomisë.
Edhe pse problemet ekonomike të Italisë kanë shumë shkaqe, debati tregon se një monedhë e përbashkët nuk sjell automatikisht zhvillim për çdo vendi.
Rreziku për qytetarin shqiptar
Shqetësimi më i madh është ndikimi tek familjet shqiptare.
Nëse çmimet përshtaten me euron, por pagat dhe pensionet nuk rriten në të njëjtin nivel, qytetarët mund të përballen me rritje të kostos së jetesës.
Një ekonomi nuk matet vetëm me shifra në letër, por me atë që një familje mund të blejë me të ardhurat e saj.
Shqiptarët duhet të kërkojnë transparencë
Çdo vendim për një ndryshim kaq të madh duhet të shoqërohet me transparencë të plotë, analiza të pavarura dhe debat publik.
Qytetarët kanë të drejtë të pyesin:
- Kush përfiton nga kalimi në euro?
- Cilat janë rreziqet për biznesin vendas?
- Si do të mbrohen pagat dhe kursimet e shqiptarëve?
- A është ekonomia shqiptare vërtet gati?
Monedha kombëtare nuk është vetëm një simbol. Ajo është një mjet ekonomik që lidhet me pavarësinë e vendimmarrjes së një shteti.
Para se Shqipëria të marrë një vendim historik për euron, shqiptarët duhet të informohen, të diskutojnë dhe të kërkojnë garanci që çdo ndryshim të bëhet në interes të qytetarëve dhe jo pa një analizë të plotë të pasojave.
Një ekonomi e fortë duhet të ndërtohet para se të ndryshohet monedha e saj.
Ndalohet kopjimi sipas ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”, i ndryshuar, ndalohet kopjimi, publikimi, shpërndarja dhe tjetërsimi pa cituar PatriotikMedia.al
