Nga Andi Tepelena:
Në zemër të bregdetit shqiptar, në një nga zonat më të ndjeshme ekologjike të vendit, Pishë Poro–Nartë–Zvërnec, po zhvillohet një nga ndërhyrjet më të debatueshme të viteve të fundit.
Pa transparencë, pa konsultim publik dhe pa një debat real institucional, rreth 600 hektarë tokë e mbrojtur janë rrethuar me tela me gjemba, duke ngritur shqetësime serioze për fatin e një prej ekosistemeve më të rëndësishme të Adriatikut shqiptar.
Sipas raportimeve dhe denoncimeve publike, në këtë projekt janë përfshirë interesa të mëdha ndërkombëtare dhe vendase, përfshirë emrin e përfolur të Jared Kushner, dhëndrit të ish-Presidentit amerikan Donald Trump, si dhe kompani shqiptare të lidhura me rrjete të fuqishme ekonomike dhe politike.
Punimet në terren janë shoqëruar me praninë e mjeteve të rënda, sheshime pyjesh me pisha dhe hapje kantieresh brenda një zone që ligjërisht kategorizohet si Peizazh i Mbrojtur (Kategoria V).
Ajo që e bën edhe më alarmante situatën është mungesa e plotë e transparencës publike. Banorët lokalë dhe aktivistët mjedisorë raportojnë se nuk është vendosur asnjë tabelë informuese për projektin, nuk janë zhvilluar dëgjesa publike dhe nuk janë bërë të ditura dokumentet e plota të lejeve të ndërtimit.
Institucionet, nga ana tjetër, kanë dhënë deklarata të paqarta dhe shpesh kontradiktore, duke e justifikuar ndërhyrjen si “fencing” apo “punime përgatitore”, ndërkohë që në terren shihet një transformim i dukshëm i hapësirës natyrore.
Ky nuk është rasti i parë ku zona të mbrojtura në Shqipëri përfundojnë në projekte të mëdha turistike apo investime strategjike me procedura të paqarta.
Nga Sazani deri në Zvërnec, modeli duket i njëjtë:
hapësira publike, natyrore dhe strategjike kalon në kontroll privat, ndërsa qytetarët informohen vetëm pasi faktet në terren janë kryer.
Banorët e zonës shprehen të shqetësuar se zhvillimet po i largojnë gradualisht nga toka e tyre tradicionale dhe nga burimet natyrore që kanë shërbyer për jetesë për dekada.
Për ta, rrethimi i zonës me tela dhe ndalimi i aksesit në hapësira publike shihet si një “shkëputje e heshtur” nga territori i tyre.
Në fund, pyetja që ngrihet është e thjeshtë, por thelbësore:
Kush përfiton realisht nga ky transformim i madh i një zone të mbrojtur? Dhe pse publiku shqiptar po mbahet jashtë vendimmarrjes?
Në mungesë të transparencës së plotë, dyshimet vetëm sa shtohen.
Ndalohet kopjimi pa lejen e portalit PatriotikMedia.al. Ky material është i mbrojtur sipas ligjit nr. 35/2016 për të drejtën e autorit dhe të drejtat e lidhura me të.