Britania po ndahet përgjatë vijave etnike, duke marshuar ngadalë drejt një lufte civile, së bashku me gjithë botën perëndimore — përfshirë Shtetet e Bashkuara
Nga John Daniel Davidson:
Javën e kaluar në Britani, Partia Laburiste në pushtet pësoi humbje historike në zgjedhjet lokale të mbajtura në mbarë vendin, ndërsa e djathta populiste Reform UK fitoi një numër të jashtëzakonshëm prej rreth 1,400 vendesh. Lideri i Reform UK, Nigel Farage, e quajti këtë një “ndryshim vërtet historik në politikën britanike”. Laburistët, të udhëhequr nga kryeministri gjithnjë e më i papëlqyer Keir Starmer, humbën rreth 1,300 këshilltarë, duke shkaktuar thirrje për dorëheqjen e tij nga deputetë të Laburistëve dhe sindikata. Në Skoci dhe Uells, partitë nacionaliste pro-pavarësisë fituan terren në kurriz si të Laburistëve ashtu edhe të Konservatorëve.
Meqenëse këto ishin zgjedhje lokale dhe jo parlamentare, Laburistët mbeten në pushtet — dhe Starmer ka deklaruar se do të qëndrojë në detyrë dhe nuk do ta “zhysë vendin në kaos”, pavarësisht presionit për të dhënë dorëheqje. Por rezultatet zgjedhore lënë pak dyshim mbi atë që sondazhet kanë treguar vazhdimisht: britanikët po i refuzojnë partitë e establishmentit, Laburistët dhe Konservatorët, në favor të partive të reja si Reform UK, të Gjelbrit, Liberal Demokratët — si dhe një numër gjithnjë në rritje i politikanëve të pavarur me orientim islamo-populist. Laburistët mund të përballen me një humbje të thellë në zgjedhjet parlamentare të vitit 2028, dhe Reform UK, aktualisht partia më popullore në Britani, mund të fitojë shumicën absolute.
Do të ishte e lehtë të shiheshin këto rezultate si një refuzim i fortë i politikave globaliste të majta të përfaqësuara nga Starmer dhe establishmenti evropian, dhe të mendohej se një fitore populiste e Farage dhe Reform do ta shpëtonte Britaninë nga një kolaps i afërt i shoqërisë civile.
Por ky do të ishte përfundimi i gabuar. Ajo që po ndodh në Britani është shprehje politike e humbjes së kohezionit social dhe shenjat e para të një konflikti civil që po piqet përgjatë vijave etnike nacionaliste dhe post-nacionaliste. Në thelb, refuzimi i partive të establishmentit nga votuesit britanikë tregon humbje më të thellë të besimit në procesin politik dhe në legjitimitetin e elitës politike.
Në një nivel më konkret, zgjedhjet sollën fitore të mëdha të Reform UK në zonat punëtore të veriut të Britanisë dhe Midlands. Votuesit në këto zona refuzuan partitë e establishmentit që, sipas këtij këndvështrimi, janë përgjegjëse për emigracionin masiv dhe për ndryshimet demografike e kulturore që kanë sjellë multikulturalizmin e detyruar në një periudhë shumë të shkurtër. Thënë hapur, votuesit etnikë anglezë të pakënaqur po i drejtohen Reform si mjet shprehjeje të pakënaqësisë së tyre. Kjo nuk po ndodh vetëm në zona rurale apo suburbane që dikur votonin Konservatorët, por edhe në qytete post-industriale që dikur ishin bastione të Laburistëve.
Duke ngritur Reform, votuesit po shkatërrojnë ndarjen e vjetër majtas–djathtas në mënyrë të ngjashme me koalicionin fitues të Donald Trump në SHBA. Por Britania është një shoqëri më e vogël dhe më pak e larmishme etnikisht se SHBA, dhe për këtë arsye shpërbërja e politikës tradicionale majtas–djathtas përfaqëson një paqëndrueshmëri që shkon përtej riorganizimit politik dhe shkon drejt diçkaje më të errët: mundësisë reale të një lufte civile.
David Betz, profesor i studimeve të luftës në King’s College London, ka vite që paralajmëron për mundësinë e një lufte civile në Britani. Ai është pjesë e një grupi të vogël por të zëshëm akademikësh që studiojnë konfliktet civile dhe luftën asimetrike. Ata argumentojnë se dinamikat që kanë parë në vende të tjera janë gjithnjë e më të dukshme edhe në Britani — veçanërisht një paqëndrueshmëri e shkaktuar nga mosreagimi i elitës ndaj shqetësimeve të popullsisë vendase, sidomos për migracionin dhe kohezionin kulturor.
Zgjedhjet e javës së kaluar vetëm sa e forcojnë këtë analizë, shkruan Betz, i cili paralajmëron se fitoret e Reform nuk duhet të shihen si një zgjidhje reale: “Mobilizimi elektoral i të pakënaqurve është një simptomë e hershme, jo një kurë, sepse faktorët strukturorë (migracioni masiv, refuzimi i elitës për të pranuar papajtueshmërinë kulturore, rënia ekonomike/kulturore) janë shumë të thellë për t’u zgjidhur nga politika konvencionale. Nëse Reform fiton vende por nuk sjell ndryshim real — ose nëse partitë kryesore ashpërsojnë qëndrimet — presioni vetëm do të rritet.”
Ka arsye të besohet se Reform nën udhëheqjen e Farage nuk do të jetë në gjendje ose nuk do të dëshirojë të sjellë ndryshime të mëdha përballë një establishmenti të fortë dhe një administrate të rrënjosur thellë.
Për më tepër, presioni po rritet edhe në një tjetër front elektoral, me fitore të Partisë së Gjelbër dhe një numër gjithnjë e më të madh kandidatësh të pavarur muslimanë. Ky grup është i rëndësishëm sepse tregon fragmentim të mëtejshëm të shoqërisë britanike përgjatë vijave etnike dhe fetare, që deri tani ishin të fshehura nga përthithja e votës muslimane nga Laburistët dhe të Gjelbrit. Në zona si East London, Birmingham, East Lancashire dhe West Yorkshire, kandidatë të pavarur që mund të përshkruhen si islamo-populistë fituan vende në këshilla lokale në zona me popullsi të madhe muslimane.
Më parë kishte vetëm disa dhjetëra politikanë të tillë lokalë në të gjithë vendin, si dhe vetëm katër deputetë të pavarur muslimanë të zgjedhur në vitin 2024, në një platformë më së shumti pro-Palestinë pas 7 tetorit. Javën e kaluar, muslimanët britanikë zgjodhën mbi 100 kandidatë të pavarur në këshilla lokale, duke shënuar shfaqjen e një blloku të qartë politik musliman në Britani — një bllok i motivuar kryesisht nga Gaza dhe çështja palestineze, si dhe nga promovimi i interesave specifike muslimane në vend.
Paul Stott, kreu i sigurisë dhe ekstremizmit në Policy Exchange, tha se ngritja e këtij blloku është rezultat i një “plani 25-vjeçar të udhëhequr nga aktivistë për të ndërtuar një bllok politik musliman, i cili mund të ketë peshë vendimtare në një zgjedhje të ardhshme parlamentare.”
“Islamo-populizmi kombinon çështje ndërkombëtare, kombëtare, lokale dhe personale në një përzierje që po bëhet gjithnjë e më e pranueshme për votuesit muslimanë,” shkruan Stott. “Në krye qëndron mbështetja për ummah-n muslimane dhe çështja palestineze, e ndjekur nga refuzimi i fortë i Partisë Laburiste dhe kryeministrit Starmer.”
Me fjalë të tjera, Britania po përballet me shpërbërjen e partive të establishmentit dhe të politikës tradicionale majtas–djathtas, dhe me shfaqjen e një politike të bazuar hapur mbi identitet etnik dhe fetar.
Dhe kjo tendencë nuk kufizohet vetëm në Britani. Sipas autorit, e njëjta dinamikë po shfaqet edhe në SHBA, ku polarizimi politik dhe politika e identitetit po bëhen gjithnjë e më dominante.
Kjo, sipas tij, nuk është shenjë e një shoqërie të shëndetshme, por e një shoqërie në krizë — një shoqëri që po humb kohezionin social dhe po ecën ngadalë, por në mënyrë të pashmangshme, drejt konfliktit të brendshëm. /The Federalist