Nga Redaksia – Deklaratat e fundit të disa deputetëve të rilindjes, të cilët e cilësuan tragjedinë me vdekjen e dy fëmijëve si “vrasje me paramendim”, tingëllojnë të forta, të drejtpërdrejta, madje edhe “burrërore” në dukje.
Por a është kjo e vërteta e plotë, apo një përpjekje për të fshehur një rrezik shumë më të madh: zhvendosjen e përgjegjësisë?
Sepse nëse kemi të bëjmë me “vrasje me paramendim”, atëherë kemi një fajtor të vetëm.
Por nëse kemi të bëjmë me një aksident fatal brenda një sistemi të dështuar, atëherë fajtorët janë shumë më tepër.
Një tragjedi që nuk duhet të harrohet
Humbja e jetës së dy fëmijëve nga një aksident i rëndë automobilistik nuk është një lajm i zakonshëm.
Është një kambanë alarmi për ndërgjegjen tonë kolektive.
Një burrë 56-vjeçar, në gjendje të dehur, humb kontrollin dhe merr jetë të pafajshme.
Faji i tij është i rëndë, i pafalshëm moralisht dhe i dënueshëm ligjërisht.
Por mënyra se si trajtohet kjo ngjarje publikisht e rëndon edhe më shumë situatën.
Kur politika lan duart
Kur një aksident me pasojë vdekjen etiketohet si “vrasje me paramendim”, e gjithë përgjegjësia përqendrohet tek individi.
Tragjedia izolohet në një akt personal.
Dhe kështu, si në figurën biblike të Ponc Pilatit, institucionet lajnë duart.
Por realiteti është ndryshe.
Pas çdo tragjedie qëndron një zinxhir i gjatë përgjegjësish.
Pse fëmijët shqiptarë luajnë në rrugë?
Sepse nuk kanë ku të luajnë.
Betonizimi i qyteteve ka zhdukur hapësirat publike. Parqet, gjelbërimi dhe natyra po zëvendësohen çdo ditë nga beton dhe kulla.
Në qytete si Tirana dhe Durrësi, rruga është kthyer në kënd lojërash.
Fëmijët janë bërë “kavje” të një zhvillimi pa shpirt.
Një shoqëri pa edukim rrugor
Në Shqipëri mungon një edukim i qëndrueshëm për sigurinë rrugore.
Fëmijët nuk mësohen mjaftueshëm dhe të rriturit shpesh japin shembullin më të keq.
Shteti që mungon
- Rrugë pa sinjalistikë
- Mungesë barrierash mbrojtëse
- Kufizime shpejtësie që nuk zbatohen
Në shumë zona, infrastruktura nuk mbron më të dobëtit.
Familje të lodhura, fëmijë të pambrojtur
Realiteti social është gjithnjë e më i vështirë.
Prindërit punojnë pa pushim për të mbijetuar.
Fëmijët mbeten pa mbikëqyrje.
Dhe rruga bëhet vendi i tyre i përditshëm.
Një fenomen që përsëritet
Kjo nuk është një ngjarje e izoluar.
- Drejtimi në gjendje të dehur vazhdon
- Arroganca në timon është bërë normë
- Respekti për këmbësorin mungon
Kur ndëshkimi nuk është i shpejtë dhe proporcional, ligji humbet fuqinë e tij.
Pyetja që nuk duhet të shmanget
Pse siguria rrugore në Shqipëri nuk trajtohet si prioritet kombëtar?
Pse reagojmë vetëm pasi ndodhin tragjeditë?
E vërteta që nuk duhet fshehur
Ta quash këtë tragjedi “vrasje me paramendim” është një mënyrë për të fshehur përgjegjësinë reale.
Sepse nëse është vetëm “vrasje”, atëherë ka vetëm një fajtor.
Por nëse është pasojë e një sistemi të dështuar, atëherë fajtorët janë shumë:
- institucionet që nuk garantojnë siguri
- politikat që nuk mbrojnë jetën
- një shoqëri që është mësuar me tragjedinë
Një lutje dhe një reflektim
Sot në mëngjes, në shërbesën e lutjes, u ngritën lutje për fëmijët dhe familjet e tyre.
Vetëm Zoti mund të lehtësojë dhimbjen e prindërve.
Ngushëllim për zemrat e thyera.
Por pyetja mbetet:
Si lejuam që kjo të ndodhë?
Nëse nuk ndryshojmë, kjo pyetje do të rikthehet.
Përsëri. Dhe përsëri.
Derisa rrugët tona të mos mbushen më me zërat e fëmijëve,
por me heshtjen e tragjedive.